III SA/Po 622/09

Dnia 10 listopada 2011 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2011 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 roku nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru podatku rolnego i leśnego za rok 2008; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 10 października 2011 roku, po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, skarżący M. P. po raz trzeci wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. A contrario nie jest dopuszczalne przyznanie prawa pomocy po zakończeniu postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania, a zatem przed wniesieniem skargi (wniosku wszczynającego postępowanie - art. 63 p.p.s.a.) oraz w toku postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia (zob. uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 r., II FZ 653/05, OSP 2006, nr 9, poz. 153, M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005 s. 586). W niniejszej sprawie orzeczeniem kończącym postępowanie jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2011 roku odrzucające skargę. M. P. nie uiścił wpisu od skargi pomimo oddalenia zażalenia na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 roku, k. 187 akt sądowych). Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej od orzeczenia odrzucającego skargę. W konsekwencji postanowienie o odrzuceniu skargi uprawomocniło się z dniem 04 października 2011 roku (k. 201 akt sądowych). Natomiast składając wniosek o prawo pomocy nie połączył go żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd, a w rezultacie nie jest też sprawą w toku. Wyjątek stanowi sytuacja, w której strona połączy żądanie przyznania prawa pomocy z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie (porównaj postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I OZ 745/09, LEX nr 552405). Skarżący nie złożył takiego wniosku. Natomiast żądanie przyznania prawa pomocy zgłosił po zamknięciu terminu na wniesienie skargi kasacyjnej. Uznać zatem należy, że kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zostało zgłoszone poza postępowaniem (ani w toku postępowania, ani w związku z jego wszczęciem) w rozumieniu art. 243 §1 p.p.s.a. Takie żądanie, jako bezprzedmiotowe, podlega oddaleniu bez dokonywania oceny sytuacji majątkowej strony postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 243 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia