III SA/Po 655/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 roku, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo dotyczące pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok bez rozpoznania, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. II GZ 413/12, oddalił zażalenie strony skarżącej na to postanowienie. W dniu 28 maja 2014 r. Sąd odrzucił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II GZ 14/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił osobiście sporządzoną przez skarżącego skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotną i bezdomną, bez dochodu oraz ciężko chorą. Skarżący jest nadto zadłużony i wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Na wezwanie z dnia [...] czerwca 2015 r. wystosowane do skarżącego w trybie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o szereg dokumentów oraz wyjaśnień, skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. wskazał, że nie posiada żadnych z żądanych dokumentów. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r., po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. wnioskodawca złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia. W sprzeciwie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji organu administracji za lata 2004-2015 na okoliczność, że strona przeciwna uznaje, iż zgłoszone do płatności grunty nie są wnioskodawcy, odmawiając płatności i nakładając sankcję w kwocie około [...] zł. Po wniesieniu sprzeciwu skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który uzupełnił poprzez wypełnienie urzędowego formularza PPF. We wniosku tym powtórzył dotychczas podnoszone okoliczności, a nadto stwierdził, że jest osobą ubezwłasnowolnioną. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 r., po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Także od tego ostatniego orzeczenia, pismem z dnia [...] listopada 2015 r., skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżący przed prawomocnym rozpoznaniem wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zdążył wystąpić z kolejnym wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. w tym samym przedmiocie. Jeżeli natomiast strona składa jednocześnie dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie, należy przyjąć, że jest to jeden wniosek, gdyż prawo pomocy jest związane z całym postępowaniem sądowym w danej sprawie i aktualną sytuacją materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OPP 14/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] września 2015 r. nie zainicjował odrębnego postępowania wpadkowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, lecz podlega on rozpoznaniu łącznie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy - w niniejszym postępowaniu - została już dwukrotnie, prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. II GZ 413/12, oddalono zażalenie strony na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 6 września 2012 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II GZ 14/15, oddalono zażalenie strony na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 6 listopada 2014 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonych postępowaniach wpadkowych był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Oświadczenia składane wraz z wnioskami uniemożliwiały zidentyfikowanie źródła i wysokości dochodów skarżącego. Były one nie tylko niepełne i nierzetelne ale świadczyły o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, nie stanowiąc tym samym rzeczywistej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Wskazane powyżej prawomocne postanowienia Sądu I instancji należą do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na swoją sytuację osobistą, chorobę, zadłużenie oraz brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy, a jednocześnie wniosek ten nie zawiera pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności strony skarżącej do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zawartego w sprzeciwie wniosku o przeprowadzenie dowodu z kierowanych do wnioskodawcy w latach od 2004 do 2015 decyzji wskazać należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny oświadczeń strony, uzupełnionych ewentualnie w trybie art. 255 P.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 137/12, CBOSA). Na marginesie wskazać także trzeba, że brak jest podstaw do uznania, aby wnioskodawca nie miał pełnej zdolności do czynności procesowych. Tego rodzaju sugestie skarżący podnosi także w innych sprawach (m.in. sygn. akt III SA/Po 1/15). Skarżący wielokrotnie podnosił już, że leczy się psychiatrycznie, nie rozumie treści pism sądowych oraz, że nie jest zdolny do występowania przed sądem. Jako swojego opiekuna i pełnomocnika wskazywał m.in. M. P. (brat wnioskodawcy, z którym skarżący utworzył spółki prawa handlowego - X Sp. z o.o. oraz Y Sp. z o.o. w organizacji). Niemniej wnioskodawca odmawia przedłożenia kserokopii orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu, postanowienia o ustanowieniu opiekuna, czy chociażby podania sygnatury akt sprawy, pod którą prowadzone są lub prowadzone były tego rodzaju postępowania (pismo skarżącego z dnia 29 kwietnia 2015 roku złożone w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 1/15). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.