III SA/Po 677/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-06

Skład orzekający: Barbara Koś, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy korekta danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni gruntu, wynikająca z dokładniejszych pomiarów wykonanych przy okazji podziału działki, może wpływać na wsteczne ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli pomiary działki dokonane w związku z jej planowanym podziałem jedynie skorygowały wcześniejsze błędne pomiary, a nie wystąpiły inne zdarzenia prawne wpływające na zmianę wielkości powierzchni, to organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące podatku od nieruchomości i prawa geodezyjnego. W takiej sytuacji dane z ewidencji gruntów, mimo że urzędowe, mogą być wzruszone, a podstawa opodatkowania powinna być ustalona na podstawie powierzchni wynikającej z prawidłowych pomiarów, uwzględniając korekty podatniczki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2004-2008 dla Gminnej Spółdzielni. Organ I instancji określił podatek, opierając się na danych z ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca Spółdzielnia podniosła zarzuty dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego i naruszenia przepisów postępowania, twierdząc, że zmniejszenie powierzchni działki wynikało z ujawnienia wcześniejszych błędów pomiarowych, a nie z podziału działki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należnego podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 15 listopada 2010 r. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Gminnej Spółdzielni [...] w P. kwotę [...],- (słownie: [...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 15 listopada 2010 r., nr [...] na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, art. 207 i art. 210 Ordynacji podatkowej, art. art. 2 ust. 1, 3 ust. 1, 4 ust. 1, 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), § 1 uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z 9 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2003r., nr [...], poz. [...] ), uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z 16 grudnia 2004 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości ( Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2004r., nr [...], poz. [...] ) oraz uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z 29 listopada 2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości ( Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2004r. z 17 grudnia 2007r., nr [...], poz. [...]) określił Spółdzielni A w P. wysokość należnego podatku od nieruchomości za lata 2004-2008 w sposób wskazany w decyzji (w tym za 2004 r. – [...] zł, za 2005 r. – [...] zł, za 2006 r. – [...] zł, za 2007 r. – [...] zł i za 2008 r. – [...] zł). Decyzja została wydana po wszczęciu postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r. z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2008. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in. na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawą wymiaru podatków w tym podatku od nieruchomości, powinny być dane wynikające z. ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja zawiera dane o powierzchni gruntu, która stanowi podstawę podatku od nieruchomości. Wpis w ewidencji jest środkiem dowodowym, który umożliwia ustalenie stanu faktycznego i do czasu jego zmiany stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W zakresie stanu faktycznego organ I instancji podał, iż dnia 3 lipca 2009 r. podatnik złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2003 – 2008 r., wskazując jako podstawę korekty zmniejszenie powierzchni opodatkowanego gruntu o [...] m kw. – na podstawie decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r., zgodnie z którą nastąpił podział działki nr [...] położonej w P. na działki nr [...] i [...]. W wyniku podziału nastąpił ubytek powierzchni gruntu o [...] ha. Przedmiotowa zmiana wprowadzona została do operatu ewidencji gruntów budynków w 2008 r. Organ podatkowy ustalił, że podstawą do wprowadzenia podziału działki był wykaz zmian danych ewidencyjnych, będący częścią składową operatu technicznego z podziału nieruchomości przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w marcu 2008 r. Jak wynika z dokumentacji zawartej w ww. operacie technicznym, ubytek powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], nastąpił wskutek przeprowadzonego pomiaru granic. Zmiana ta wprowadzona została do ewidencji gruntów z urzędu przez organ ewidencyjny, zawiadomienie o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków wydano 2 czerwca 2008 r. wskazując jako podstawę zmiany operat geodezyjny oraz decyzję Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe oraz art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odpis podatku od nieruchomości związany ze zmniejszeniem powierzchni działki nr [...] zasadny jest od maja 2008 r. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2010 r. (Sygn. akt III SA/Po 28/10) organ podatkowy określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2008. Decyzją z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15 listopada 2010 r. Na skutek skargi podatniczki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt III SA/Po 296/11 uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na niewłaściwą reprezentację skarżącej Spółdzielni przy wnoszeniu odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że decyzję z dnia 15 listopada 2010 r. poprzedzała decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 8 września 2009 r, utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2008 r., przy czym obie te decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 28/10. W tym ostatnim wyroku Sąd stwierdził, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się generalnie do kwestii, czy modyfikacja danych dotyczących powierzchni gruntów w ewidencji może mieć wpływ na ustalenie zmienionej podstawy opodatkowania z mocą wsteczną, czy też – zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawa opodatkowania ulega odpowiedniej zmianie dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła modyfikacja powierzchni nieruchomości w ewidencji. Chodzi zatem o określenie skutku prawnopodatkowego wynikającego z decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r. nr [...], wprowadzającej do operatu ewidencji zmianę powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha (ubytek – [...] ha) oraz działki nr [...] (o powierzchni [...] ha) i nr [...] (o powierzchni [...] ha) – powstałe w wyniku podziału nieruchomości nr [...]. Z lakonicznego uzasadnienia tej decyzji wynika, iż zmiana powierzchni działki nr [...] wynikać miała z dokonania pomiarów terenowych, związanych z podziałem tego gruntu. Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sąd stwierdził, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą stanowić dokument wyjściowy dla ustalenia podstawy opodatkowania, ale tylko w przypadku ich zgodności ze stanem faktycznym (zob. m. in. wyrok NSA z 26 lutego 2002 r., sygn. akt III S.A. 2060/2001, lex nr 529507). W przypadku wątpliwości odnośnie prawidłowości danych z ewidencji organy podatkowe zobowiązane są – w ramach dążenia do pełnego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej – do przeprowadzenia postępowania dowodowego w odpowiednim zakresie (zob. m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2006 r., sygn. akt I S.A./Po 914/04 oraz z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1256/07). Sąd wskazał, iż organy podatkowe winny dokładnie wyjaśnić przyczynę pomniejszenia spornej działki poprzez zwrócenie się do Starosty o wyczerpujące i precyzyjne podanie wszystkich przyczyn zmniejszenia powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha. W szczególności chodzi o wskazanie, czy stwierdzony ubytek [...] m kw. jest wyłącznie wynikiem dokonania w 2008 roku dokładniejszych pomiarów spornej działki (w związku z jej planowanym podziałem). Twierdzenie samej strony skarżącej w tym zakresie nie wynika, w ocenie Sądu, w jednoznaczny sposób z lakonicznego uzasadnienia decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r. Winno to być wobec tego przedmiotem wnikliwych ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ podatkowy w sprawie określenia z urzędu wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości – na skutek wniosku o nadpłatę tego podatku. Zdaniem Sądu zaniechanie organów w tym zakresie oznaczało natomiast naruszenie przepisów procesowych – w szczególności art. 121, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Następnie w uzasadnieniu wskazano, że uchylenie zaskarżonej decyzji z podanej wyżej przyczyny uniemożliwia Sądowi dokonanie merytorycznej oceny tej decyzji. Ocena taka jest bowiem możliwa dopiero po ustaleniu, iż zaskarżony akt organu administracji nie jest dotknięty wadami nieważności lub powodującymi wznowienie postępowania. Niewątpliwie kontrola wadliwych czynności organu, które muszą być powtórzone, doprowadziłaby do pozbawienia Strony prawa do rozpatrzenia jej sprawy przez organ II instancji, a to byłoby sprzeczne z wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie uwzględnić powyższe wskazania Sądu. Organ winien zatem, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwać Spółdzielnię do usunięcia braków odwołania poprzez podpisanie go przez osoby upoważnione do reprezentowania Spółdzielni z jednoczesnym przedłożeniem aktualnego odpisu KRS, z którego będzie wynikać upoważnienie tych osób do działania w imieniu Spółdzielni, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i uzupełnieniu braków odwołania przez Spółdzielnię Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia 13 kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia 15 listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121 poz. 844 ze zm.) - podstawę podatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia. Jak wynika z decyzji z dnia 15 listopada 2010 r. znak: [...] organ podatkowy ustalił wysokość wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2008 na podstawie danych wynikających ze złożonych przez podatnika deklaracji rocznych raz korekt tych deklaracji: - za rok 2004 - dane wynikające z deklaracji rocznej złożonej w dniu 15.01.2004 r. oraz korekty deklaracji z dnia 12.05.2004 r. w zw. ze sprzedażą w kwietniu 2004 r. nieruchomości w J. - co rozliczając na poszczególne miesiące podatek przed sprzedażą nieruchomości w Jankowie i po sprzedaży daje kwotę [...] zł, którą organ prawidłowo ustalił, - za rok 2005 - dane wynikające z deklaracji rocznej złożonej w dniu 28.02.2005 r., korekty deklaracji z dnia 23.06.2005 r. w zw. ze sprzedażą w czerwcu 2005 r. nieruchomości w N. oraz korekty deklaracji z dnia 10.11.2005 r. w zw. ze sprzedażą w październiku 2005 r. nieruchomości w P. - co daje kwotę podatku [...] zł, którą organ prawidłowo ustalił, - za rok 2006 - dane wynikające z deklaracji rocznej złożonej w dniu 12.01.2006r. co daje kwotę podatku [...] zł, którą organ prawidłowo ustalił, - za rok 2007 - dane wynikające z korekty deklaracji z 13.07.2007 r. w zw. z wyrokiem Sądu w K., co daje kwotę podatku [...] zł, którą organ prawidłowo ustalił, - za rok 2008 - dane wynikające z deklaracji rocznej złożonej w dniu 9.01.2008 r. oraz korekty deklaracji z dnia 12.05.2008 r. w związku z decyzją Starosty z dnia 16.04.2008 r. - co daje kwotę podatku [...] zł, którą organ prawidłowo ustalił. Odwołujący nie kwestionował danych wynikających z powołanych wyżej deklaracji, poza ubytkiem powierzchni działki o [...] ha, co zostało uwidocznione w korektach deklaracji złożonych w dniu 3.07.2009 r. Odnośnie kwestii ubytku powierzchni przedmiotowej działki o [...] ha, Kolegium wyjasniło, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Posiadając walor dokumentu urzędowego, wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikły z ewidencji gruntów i budynków (wyrok WSA w Kielcach z dnia 25.01.2008 r., w sprawie I SA/Ke 532/2007). Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, a w szczególności złożone deklaracje podatkowe oraz korekty do tych deklaracji, zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów, decyzję Starosty z dnia 16.04.2008 r. oraz pismo Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego z dnia 15.07.2010 r. Kolegium uznało, iż zmiana w wielkości powierzchni przedmiotowej działki jest wynikiem podziału działki nr [...], a skutek podatkowy zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma miejsce od 05/2008r., co znalazło odzwierciedlenie w odniesieniu do zobowiązań podatkowych za rok 2008. W rezultacie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się uchybień zaskarżonej decyzji mogących prowadzić do jej zmiany bądź uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca Spółdzielnia wnosiła o uchylenie decyzji obu instancji i zasadzenie kosztów postępowania, zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 107 § 3, k.p.a . poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że zmiana wielkości przedmiotowej działki jest wynikiem podziału działki nr [...], gdy w rzeczywistości przy okazji podziału ujawniono mniejszą powierzchnie działki podlegającej podziałowi, - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie przepisów art. 121, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich koniecznych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego przyjęto, że zmiana wielkości przedmiotowej działki jest wynikiem podziału działki nr [...], gdy w rzeczywistości przy okazji podziału ujawniono mniejszą powierzchnie działki podlegającej podziałowi, - naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2011r. w sprawie sygn. akt. III SA/Po 296/11 w ten sposób, że organy podatkowe nie wyjaśniły dokładnie przyczyn pomniejszenia spornej działki, w szczególności ewentualnie nie zwróciły się do Starosty o wyczerpujące i precyzyjne podanie wszystkich przyczyn zmniejszenia działki nr [...] z [...] ha na [...] ha. - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 4 ust. 1 pkt. 1 i art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w związku z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez błędne przyjęcie, że podział przedmiotowej działki jest zdarzeniem, które ma wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku, gdy w rzeczywistości mniejsza powierzchnia działki, a co za tym mniejsze zobowiązanie podatkowe istniało już wcześniej. W uzasadnieniu skargi Strona przytoczyła m.in. wytyczne WSA zawarte w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 28/10 w świetle których organy podatkowe winny wcześniej wyjaśnić kwestię niezgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków poprzez zwrócenie się do Starosty o wyczerpujące i precyzyjne podanie wszystkich przyczyn zmniejszenia powierzchni przedmiotowej działki. W szczególności o wskazanie, czy stwierdzony ubytek [...] m kw. jest wyłącznie wynikiem dokonania w 2008 r. dokładniejszych pomiarów spornej działki (w związku z jej planowanym podziałem). Winno to być przedmiotem wnikliwych ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ podatkowy w sprawie określenia z urzędu wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości na skutek wniosku o nadpłatę tego podatku. Organy nie poczyniły jednak żadnych wyjaśnień w tej sprawie, a jedynie opierając się na piśmie Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego z dnia 15 lipca 2010 r. uznały, że zmiana w wielkości powierzchni przedmiotowej działki jest wynikiem podziału działki nr [...], a skutek podatkowy zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma miejsce od 05/2008 r., co znalazło odzwierciedlenie w odniesieniu do zobowiązań podatkowych za rok 2008. Nieprawidłowo jednak zdaniem skarżącej SKO powołało przepis art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż owego podziału nie można traktować jako zdarzenia, o którym mowa w tym przepisie, ponieważ przedmiotowa działka miała mniejszą powierzchnię już wcześniej, a dokonany podział jedynie przyczynił się do ujawnienia tego faktu. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie był identyczny z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Z treści przedstawionego zaświadczenia z dnia 12 marca 2012 r. wynika, że w okresie od dnia 01.01.2004 r. do dnia 02.06.2008 r. w ewidencji gruntów i budynków obrębu Miasto P., na pozycji rejestru gruntów nr [...] figurowała białka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...]ha. W dniu 10 marca 2008 r. dokonano nowego pomiaru - wznowienia granic, w wyniku którego nastąpiła zmiana powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z [...] ha na [...] ha.- ubytek powierzchni wynosił [...]ha. Następnie dokonano podziału działki ewidencyjnej nr [...], w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...]ha oraz [...] o powierzchni [...]ha. Powyższy dokument potwierdza stanowisko skarżącej, że zmniejszenie powierzchni przedmiotowej działki nie nastąpiło w wyniku jej podziału, a jedynie dokonanie nowego pomiaru wskazało na istniejące błędy w pomiarze poprzednim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji a ponadto podało, że w analogicznej sprawie WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r., III SA/Po 297/11 oddalił skargę podatniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012 r., poz.7649 ), zwaną dalej "Ordynacją podatkową" do podatków stosuje się zasadniczo przepisy tej ustawy. W konsekwencji błędne są zarzuty skargi, odnoszące się do naruszenia wskazanych w niej przepisów k.p.a., których organy podatkowe nie mogły naruszyć bo ich nie stosowały. Wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe, z uwagi na treść przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., związane były oceną prawną i wskazaniami co dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 28/10 i z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt III SA/ Po 296/11. Organy podatkowe zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 19 października 2011 r., naprawiając uchybienia proceduralne, natomiast zignorowały całkowicie ocenę prawną zawartą w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r., którym były również związane z mocy art. 153 p.p.s.a. W tym ostatnim wyroku Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006 r., poz. 844 ze zm.) podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest w przypadku gruntów ich powierzchnia. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż podstawą do ustalenia wielkości tej powierzchni winny być przede wszystkim odpowiednie dane z ewidencji gruntów i budynków, co wynika wprost z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Stanowiąca podstawę opodatkowania powierzchnia nieruchomości winna być zgodna (identyczna) z wielkością powierzchni ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowym ewentualne błędy w zakresie danych ewidencyjnych nie mogą powodować, iż podatnik zapłaci ostatecznie podatek w nienależnej wysokości. Rozwiązanie takie prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego złamania naczelnej zasady postępowania podatkowego, zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej i nakazującej dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej (materialnej). Szczególna moc dowodowa ewidencji gruntów i budynków jako dokumentu urzędowego wynikająca z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest wobec tego wzruszalna, na mocy art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dopuszczającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zatem stanowić dokument wyjściowy dla ustalenia podstawy opodatkowania, ale tylko w przypadku ich zgodności ze stanem faktycznym (zob. m. in. wyrok NSA z 26 lutego 2002 r., sygn. akt III S.A. 2060/2001, lex nr 529507). W przypadku wątpliwości odnośnie prawidłowości danych z ewidencji organy podatkowe zobowiązane są – w ramach dążenia do pełnego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej – do przeprowadzenia postępowania dowodowego w odpowiednim zakresie (zob. m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2006 r., sygn. akt I S.A./Po 914/04 oraz z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1256/07). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że jeżeli pomiary działki nr [...] dokonane w 2008 r. w związku z jej planowanym podziałem jedynie skorygowały wcześniejsze błędne pomiary, a nie wystąpiły inne zdarzenia prawne wpływające na zmianę wielkości powierzchni spornej działki, to Burmistrz Miasta i Gminy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonali błędnej interpretacji art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W związku z powyższą oceną prawną Sąd wskazał, iż organy podatkowe winny dokładnie wyjaśnić przyczynę pomniejszenia spornej działki poprzez zwrócenie się do Starosty o wyczerpujące i precyzyjne podanie wszystkich przyczyn zmniejszenia powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha. W szczególności chodzi o wskazanie, czy stwierdzony ubytek [...] m2 jest wyłącznie wynikiem dokonania w 2008 roku dokładniejszych pomiarów spornej działki (w związku z jej planowanym podziałem). Twierdzenie samej strony skarżącej w tym zakresie nie wynika, w ocenie Sądu, w jednoznaczny sposób z lakonicznego uzasadnienia decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r. Winno to być wobec tego przedmiotem wnikliwych ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ podatkowy w sprawie określenia z urzędu wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości – na skutek wniosku o nadpłatę tego podatku. Rozpoznając aktualną skargę od decyzji SKO z dnia 13.04.2012 r. wyjaśnić należy, że z treści wytycznych zawartych w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r. wynika, wynika, że organ podatkowy zobowiązany został do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia przyczyn dokonania zmiany powierzchni działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków a gdyby okazało się, że zmiana ta wynika wyłącznie ze skorygowania wcześniejszych błędnych pomiarów to wówczas, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie o sygnaturze III SA/Po 28/10, wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dokonana przez organy podatkowe była błędna. Jak wynika z akt administracyjnych, uzupełniając postępowanie dowodowe organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego z pytaniem, czy zmniejszenie powierzchni działki nr [...] wynika z poprawionych pomiarów czy też z innych zdarzeń, które nastąpiły już po dokonaniu wcześniejszych pomiarów. W odpowiedzi uzyskał od Starostwa Powiatowego, Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Geodety Powiatowego pismo z dnia 15 lipca 2010 r., w którym wyjaśniono, że "Jak wynika z dokumentacji zawartej w ww operacie technicznym, ubytek powierzchni o [...] ha działki ewidencyjnej nr [...] nastąpił wskutek przeprowadzonego pomiaru granic w dniu 10 marca 2008 r." Informację tę Burmistrz przytoczył w decyzji z dnia 15 listopada 2010 r., jednakże z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej (swobodna ocena dowodów) i art. 153 p.p.s.a. nie dokonał jej właściwej oceny i wynikających z niej skutków prawnych. Wadliwość ta została powtórzona w zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy uznał, iż zmiana powierzchni przedmiotowej działki jest wynikiem podziału działki, a skutek podatkowy zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma miejsce od maja 2008 r. W związku z tym przede wszystkim należy zauważyć, że jak wprost wynika z treści pisma z dnia 15 lipca 2010r., "...ubytek powierzchni nastąpił wskutek przeprowadzonego pomiaru granic..." a nie wskutek jej podziału jak błędnie przyjął organ. Podział spowodował pomiary granic działki nr [...], których przebieg zgodnie z protokółem ze wznowienia granic i podziału nieruchomości z dnia 10 marca 2008 r. ustalono na podstawie dokumentów zawartych w operacie technicznym nr [...] z ustalenia granic. Wyjaśnienie to koresponduje z treścią decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008 r., [...], orzekającą o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Miasto P. gmina P. zmiany powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha – ubytek [...] ha i o utworzeniu nowych działek nr [...] i [...]. Spełniona zatem została hipoteza zawarta w wyroku z dnia 7.04.2010 r., zgodnie z którą pomiary działki dokonane w związku z planowanym podziałem jedynie skorygowały wcześniejsze błędne pomiary. Organy nie ustaliły bowiem żadnych innych zdarzeń, które mogły wpłynąć na zmianę wielkości powierzchni spornej działki. W konsekwencji organy zobowiązane były uznać, że pismo Starostwa Powiatowego - Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Geodety Powiatowego z dnia 15.07.2010 r. w powiązaniu z treścią decyzji Starosty z dnia 16 kwietnia 2008r., [...] obaliło, wynikające z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, domniemanie prawdziwości ewidencji gruntów i budynków co do wcześniejszej powierzchni działki nr [...], wynoszącej [...] ha a to oznacza, że nie było podstaw do zastosowania art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych lecz należało zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przyjąć jako podstawę opodatkowania w latach 2004 – 2008 powierzchnię ustaloną w ww. decyzji z dnia16 kwietnia 2008 r. i uwzględnić korektę podatniczki. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organy podatkowe obu instancji wydały swoje decyzje z naruszeniem przepisów art. 121, art. 122 i art. 191, 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej), mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisu art. 153 p.p.s.a i art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, mającymi wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe winny więc uwzględnić powyższe rozważania i uwagi. Ubocznie Sąd zauważa, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 297/11 istotnie oddalono skargę podatniczki ma decyzję SKO z dnia 17.02.2011 r. w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2003 r., jednakże z uwagi na brak uzasadnienia nie można stwierdzić, że sprawy były identyczne pod względem faktycznym i prawnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania i wykonalności zaskarżonej decyzji postanowiono na podstawie art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy – jak w punkcie 2 i 3. Zasądzona tytułem kosztów postępowania kwota [...],- zł obejmuje wpis sądowy w wysokości [...],- zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,- zł i wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...],- zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło