III SA/Po 711/07

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 05 października 2007r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. i S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia kwoty długu celnego; postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy B. J. 2. odmówić przyznania prawa pomocy S. J. /-/ S. Michalski B. i S. J. przy skardze z dnia 17 sierpnia 2007r. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 200,00zł. Na podstawie oświadczeń majątkowych złożonych na urzędowych formularzach, dokumentów załączonych przez skarżących oraz włączonych do akt sprawy na podstawie art. 62 pkt 1 i art. 258 §3 w związku z art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalono, że: pomimo rozwodu wnioskodawcy zamieszkują w tym samym domu, lecz prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Stałe wydatki związane z eksploatacją lokalu dzielą po połowie. Zamieszkują na nieruchomości (pow. 0,1257ha) położonej w [...], której własność została przekazana wraz z domem mieszkalnym o pow. 350m- córce M. J. Wartość darowizny określono na kwotę 600.000,00zł. Na rzecz skarżących ustanowione zostało prawo użytkowania tej nieruchomości. B. J. uzyskuje dochody ze stosunku pracy (1.000,00zł) i emerytury (1.195,00zł). Świadczenia zostały zajęte przez komornika sądowego. Miesięczne koszty własnego utrzymania określiła na kwotę około 600,00zł. Wskazała, że na utrzymanie córki M. studiującej w Wielkiej Brytanii wydatkuje 1.000,00zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów i nieruchomości. S. J. podał, że jego dochody wynoszą 2.277,00zł miesięcznie (1.277,00 - emerytura oraz 1.000,00zł - wynagrodzenie za pracę). Koszty własnego utrzymania określił na około 600,00zł. Oświadczył, że na utrzymanie córki M. wydatkuje 1.000,00zł miesięcznie. Podał, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów i nieruchomości. W latach 1990-2007 B. J. wraz z S. J., jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą pod [...] oraz miejscem wykonywania [...]. W roku 2005 spółka cywilna B. i S. J. uzyskała przychód w wysokości 800.817,96zł oraz poniosła koszty jego uzyskania w wysokości 667.256.52zł. Osiągnięty zysk wyniósł 133.561,44zł. Przychód Spółki w roku 2006 zamknął się kwotą 228.906,43zł. Koszty jego uzyskania wyniosły 241.003,43zł. Według złożonych oświadczeń opisana działalność nie przynosiła dochodów, a pochłaniała duże koszty, więc została zamknięta w styczniu 2007 roku. Wiązało się to ze sporami cywilnoprawnymi oraz administracyjnymi. Na wniosek wierzyciela [...] samochody należące do Spółki zostały zajęte i przekazane pod dozór S. J. Prowadzone są także egzekucje administracyjne. Po spółce cywilnej nie pozostał żaden majątek; częściowo został on zlikwidowany w postępowaniach egzekucyjnych. Zamknięte zostały rachunki bankowe - dwa w [...] i jeden w [...]. Część majątku została sprzedana za kwotę 53.828,00zł M. J. i A. J. Mieszkanie pod adresem [...] należy obecnie do córki A. J., a wnioskodawczyni jest pod tym adresem tylko zameldowana. B. J. jest zatrudniona na stanowisku prezesa A Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. S. J. jest zatrudniony na stanowisku wiceprezesa wyżej wymienionej Spółki. Umowy zawarto na czas nieokreślony, a pracodawcę reprezentował prokurent A. J. A Sp. z o.o. została ustanowiona umową z dnia 07 lipca 2005r., a udziały w niej objęły M. J. (50%) i A. J. (50%). Jeszcze w roku 2006 Spółka cywilna B. i S. J. wystawiła faktury sprzedaży na A Sp. z o.o. na łączną kwotę 391.918,78zł. Zobowiązania objęte tymi fakturami są spłacane sukcesywnie bezpośrednio na rachunek bankowy B. i S. J. W okresie od dnia 28 marca 2006r. do dnia 24 lipca 2007r. z tego tytułu skarżący uzyskali 382.409.42zł. Na koniec lipca 2007r. pozostała do zapłaty kwota wynosi 9.509,36zł. Skarżący posiadają wspólny rachunek bankowy, na który w okresie od 08 stycznia 2007r. do 31 lipca 2007r. wpłynęły środki finansowe w wysokości 58.599,85zł, czyli średnio miesięcznie kwota 8.371,40zł. Wpłaty w wysokości 34.750,00zł pochodziły od A Sp. z o.o. Środki w wysokości 2.150,00zł wpłaciła także A. J. Na osobny rachunek bankowy S. J. w okresie od 17 kwietnia do 02 sierpnia 2007r. wpłynęło 8.532,93zł. Z rachunków nie są prowadzona egzekucje. Środkami w łącznej wysokości 67.132,78zł dysponowali B. i S. J. Na dzień rozpoznania wniosku w Wydziale III tutejszego Sądu zostało zarejestrowanych 49 spraw (wpływ za okres od 19 stycznia do 20 września 2007r.) dotyczących skarg wniesionych wspólnie przez B. J. i S. J. W 21 sprawach skarżącym przyznano prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad - wpisu od skargi (uiszczono wpisy w łącznej kwocie 7.110,00zł). Jednocześnie tutejszy Sąd nieprawomocnie oddalił wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach zarejestrowanych pod sygn. III SA/Po 65-67/07 (suma wpisów - 1.657,00zł). W sprawie III SA/Po 65/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawców. Orzeczenia referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawach o sygn. akt III SA/Po 516-520/07 utraciły moc na skutek wniesienia sprzeciwu (suma wpisów - 5.815,00zł). W dniu 19 września 2007r. nieprawomocnym orzeczeniem referendarza sądowego oddalono kolejne żądania zwolnienia od wpisu od skarg w 18 sprawach na łączną kwotę 21.250,00zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Na dzień 11 stycznia 2007r. (pierwsza skarga z dnia 19 stycznia 2007r. dotyczyła decyzji z dnia 13 listopada 2006r.) tylko wysokość niezrealizowanych wierzytelności (46.166,31zł) stwarzała możliwość uiszczenia wpisów od skarg we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (43.342,00zł). Tych zdolności płatniczych nie ograniczyły ani prowadzone egzekucje, ani koszty sądowe jakie skarżący uiścili w sprawach cywilnych. Należności egzekwowane na rzecz [...], jak wynika z załączonych protokołów czynności egzekucyjnych, od dwóch lat utrzymują się na takim samym poziomie. Z kolei wydatki na koszty postępowania w sprawach cywilnych za okres od stycznia 2007r. zostały udokumentowane jedynie na kwotę 500,00zł, albowiem 1.500,00zł z uiszczonych wpisów od skarg kasacyjnych zostało zwrócone (wpłaty z dnia 10 lipca i 18 lipca 2007 roku ). M. J. już w 2005r. zakupiła od rodziców majątek za kwotę ponad 27.000,00zł i nieodpłatnie nabyła nieruchomość o znacznej wartości. Zgromadzony majątek, na co wskazują okoliczności niniejszej sprawy, został wykorzystany do zorganizowania przedsiębiorstwa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Koszty działalności Spółki za okres około 16 miesięcy, objęte tylko wierzytelnościami skarżących, osiągnęły prawie 400.000,00zł. Zatem oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej córki M. nie znajdują potwierdzenia w załączonych dokumentach. Tym samym konieczności udzielania jej finansowego wsparcia nie została wykazana. Operacje finansowe na wspólnym rachunku bankowym wskazują, że koszty sądowe ponoszone zarówno w sprawach cywilnych, jak i sądowoadministracyjnych de facto nie obciążają dochodów ze stosunku pracy oraz uposażenia emerytalnego skarżących. Opłata od skargi kasacyjnej przeciwko [...], wpisy od skarg wniesionych do WSA w Poznaniu, a także należności wypłacane kancelarii prawnej były pokrywane ze środków otrzymanych od A Sp. z o.o. oraz A. J. (dyspozycje z dnia 22 lutego, 23 marca, 30 kwietnia, 21 maja, 25 maja oraz 13 lipca 2007 roku). Przychód z tytułu umowy o pracę i emerytury zaewidencjonowany na wyciągu za okres od stycznia do czerwca 2007r. wyniósł około 8.300,00zł. W tym samym okresie wydatki osiągnęły poziom ponad 50.000,00zł. Pomimo takiej różnicy saldo końcowe na dzień 31 lipca 2007r. było dodatnie - 1.834,84zł. Wpływ netto na osobny rachunek bankowy skarżącego, pomimo obciążenia jego dochodów egzekucjami, wyniósł średnio za trzy i pół miesiąca 2.437,98zł i przewyższył deklarowane dochody brutto (2.277,00zł); saldo końcowe wyniosło 1.200,24zł. Według udostępnionych dokumentów, skarżący posiadają, wolne od egzekucji, 9.500,00zł wymagalnych wierzytelności oraz 3.000,00zł zgromadzone na rachunkach bankowych. Jednocześnie postępowania egzekucyjne skierowane do wynagrodzenia za pracę i uposażenia emerytalnego są ograniczone zasadą poszanowania minimum egzystencji. Kwoty wolne od potrąceń pokrywają, a nawet przewyższają, deklarowane koszty własnego utrzymania wnioskodawców, które określają albo na 600,00zł albo na 1.100,00zł od osoby. Zatem również koszty utrzymania koniecznego siebie i rodziny nie ograniczały zdolności płatniczych określonych wysokością posiadanych wierzytelności. Niemniej okoliczności niniejszej sprawy (pełnienie obowiązków członków zarząd w A Sp. z o.o., która w 100% stanowi własność córek, rozmiar działalności gospodarczej tej Spółki, zameldowanie w mieszkaniu A. J., prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z M. J., a także poczynione darowizny znacznej wartości) wskazują na istnienie realnej możliwości pozyskania wsparcia finansowego od A. i M. J. Z powyższych względów uznać należało, że podnoszony we wnioskach brak zdolności do uiszczenia wpisu nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach wskazanych w cytowanym art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji wnioskodawcy nie wykazali, że uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie wykracza poza funkcje przypisane kosztom sądowym blokując im realizację prawa do sądu. Na uwadze należy mieć również, że w 21 sprawach prawomocnie przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w postaci zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad - jego wysokości (w sumie zwolniono ich obowiązku uiszczenia ponad 7.000,00zł). Z powyższych względów na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie. /-/ S. Michalski K.P.