III SA/Po 728/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-01
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Maria Lorych-Olszanowska, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatnika podatku rolnego, czy też może samodzielnie ustalać prawo własności?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków jako podstawą wymiaru podatków. Organy te nie są uprawnione do samodzielnego ustalania prawa własności ani kwestionowania zapisów ewidencji, dopóki nie zostaną one zmienione przez właściwy organ (Starostę). W przypadku rozbieżności między ewidencją a rzeczywistym stanem prawnym, należy dążyć do zmiany danych w ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący (SZD) wniósł o wydanie decyzji wymierzającej mu podatek rolny za 2013 r. Wójt Gminy odmówił, wskazując jako właściciela inną osobę (MCP) na podstawie danych z ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że dane z ewidencji są wiążące. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc te same zarzuty, ale sąd ją oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji dotyczącej wymiaru podatku rolnego na rok 2013 oddala skargę
Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. SZD wniósł o wydanie na niego decyzji wymierzającej podatek za 2013 r. od gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsi B.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy S. odmówił wnioskodawcy wydania decyzji wymierzającej mu podatek od nieruchomości i uznania go za podatnika podatku rolnego od gospodarstwa położonego na terenie wsi B.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż właścicielem tej nieruchomości oraz osobą figurującą jako właściciel w ewidencji gruntów i budynków jest MCP i powołując się na art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, iż sprawa nadaje się do rozstrzygnięcia bez potrzeby przeprowadzania dalszych czynności dowodowych.
Odwołanie od decyzji z dnia 22 lutego 2013r. złożył SZD, zarzucając jej naruszenie art. 3 ustawy o podatku rolnym oraz art. 210 §1 pkt 3 i art.7 Ordynacji podatkowej. Strona wniosła o uchylenie decyzji oraz zobowiązanie organu podatkowego pierwszej instancji do zmiany stanowiska w sprawie - tj. aby stwierdził nieważność decyzji na rzecz MCP i wykreślił ją z osób figurujących w ewidencji płatników podatku rolnego oraz aby na jej miejsce wpisał skarżącego.
Zdaniem odwołującego, organ podatkowy I instancji nie był uprawniony do ustalenia, iż MCP jest właścicielem gospodarstwa rolnego skarżącego, a ponadto istnieje możliwość, że osoba wpisana do księgi wieczystej i rejestru gruntów nie jest właścicielem - co według skarżącego wynika z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem skarżącego właściciel to nie tylko osoba wpisana do ksiąg wieczystych i rejestrów gruntów, ale także osoba odpowiadająca przesłankom z art. 140 k.c.
Według odwołującego, z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 3 ustawy o podatku rolnym wynika, że dane z ewidencji gruntów i budynków służą dla ustalenia stawki podatkowej, natomiast osobę podatnika organ powinien ustalić zgodnie z art. 3 ustawy o podatku rolnym, a w niniejszej sprawie powinien to być skarżący. Podaje także, że z decyzji organu I instancji wynika, iż to on włada i prowadzi gospodarstwo rolne będące jego własnością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 13 §1 pkt 3, art. 220 §1 i art. 233 §1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy Ordynacja podatkowa i zgodnie z treścią tego przepisu stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Jak wynika z materiału dowodowego w niniejszej sprawie - w szczególności z wypisów z rejestru gruntów sporządzonych w dniu 5 lutego 2013 r. jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest MCP. Wobec tego, zdaniem organu II instancji, nie ma podstaw, by sądzić iż stan faktyczny przedstawiony w ewidencji był błędny.
Ponadto zdaniem SKO, jak wynika z przepisu art. 40 k.p.a. pisma doręcza się stronie, wobec czego skoro SZD nie jest stroną w sprawie podatku od gospodarstwa w gminie [...] - organ słusznie odmówił mu wydania decyzji wymierzającej podatek za 2013 r. i uznania go podatnikiem podatku rolnego od ww. gospodarstwa.
Kolegium stwierdziło również, iż art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i art. 62613 ustawy Kodeks postępowania cywilnego stanowią o sytuacjach, w których stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest niezgodny z rzeczywistym. Art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi, że osoba, której prawo m.in. nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie do księgi wieczystej - może żądać usunięcia niezgodności. Na mocy art. 23 ww. ustawy prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych, natomiast stosownie do art. 31 ust. 2 wpis potrzebny do usunięcia ewentualnej niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innym odpowiednim dokumentem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył SZD podnosząc w niej te same zarzuty, które znalazły się wcześniej w odwołaniu ode decyzji organu I instancji.
W piśmie procesowym z dnia 22 września 2013 r. MCP wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że to ona jest właścicielem przedmiotowego gospodarstwa, zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów. Zainteresowana podniosła, że SZD nie jest posiadaczem samoistnym jej gospodarstwa, wbrew nieprawdziwemu stwierdzeniu zawartemu w skardze, a pozbawionym również jakichkolwiek dowodów w aktach sprawy. Skarżący nie powołał żadnych dowodów potwierdzających "posiadanie" i nie złożył żadnych wniosków o ich przeprowadzenie ,wyraźnie brak takich dowodów również w treści skargi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna.
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji którą to odmówiono skarżącemu wydania decyzji wymierzającej mu podatek od nieruchomości i uznania go za podatnika podatku rolnego od gospodarstwa położonego na terenie wsi B.
Zdaniem skarżącego jest on właścicielem gospodarstwa i powinien płacić podatek rolny.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podatnikami podatku rolnego, jak wynika z art. 3 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami gruntów
2) posiadaczami samoistnymi gruntów;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo
b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą zatem dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu czy kwestii dotyczących prawa własności gruntu. Od tej reguły, wynikającej z jednoznacznej z treści wskazanego wyżej przepisu, nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA gruntów dnia 13.01.2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, Lex nr 558871, wyrok NSA z dnia 05.11.2009 r., sygn. akt II FSK 836/08). Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku jak przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Organem właściwym do dokonywania zmian w tym zakresie jest Starosta - jako organ prowadzący ewidencję. Stosownie bowiem do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. W świetle wskazanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że kwestie dotyczące prawa własności podatnika nie mogą być przedmiotem skutecznie podniesionego zarzutu w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku rolnego.
W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo przyjęły zatem na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów jak i zgromadzonego w sprawie materiału, zwłaszcza oświadczenia właściciela przedmiotowego gospodarstwa MCP, że skarżący nie jest właścicielem, ani posiadaczem samoistnym przedmiotowego gospodarstwa.
Wskazany wyżej przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym precyzyjnie wskazuje kto może być podatnikiem podatku rolnego i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca przepisów określających zakres podmiotowy opodatkowania. Nie budzi natomiast wątpliwości, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że właścicielem gospodarstwa jest MCP. Zatem na dzień wydania decyzji podatkowej, skarżący nie był właścicielem wskazanej wyżej działki. Z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika także, aby skarżący, był w posiadaniu tego gospodarstwa.
Na zakończenie, należy również zauważyć, że zarzuty skarżącego zawarte w skardze nie dotyczą w istocie postępowania podatkowego, lecz danych stanowiących podstawę opodatkowania. Jak natomiast Sąd wskazał wyżej, w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku podstawą podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło