III SA/Po 760/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi sp. z o. o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia r. Nr w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości za 2007 rok postanawia : odmówić skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. ( sygn. akt III S.A./Po 760/09 ) /-/ Małgorzata Górecka W dniu 9 grudnia 2009 r. tutejszy Sąd wydał wyrok oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2009r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości za 2007 rok. Pismem z dnia 22 marca 2010 r. pełnomocnik spółki wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uwagi na brak prawidłowego zawiadomienia jej o terminie rozprawy ( 9 grudnia 2009 r. ), skutkujący brakiem winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres podany przez pełnomocnika jako adres do doręczeń, jednakże zostało ono odebrane w dniu 12 listopada 2009 r. przez inną osobę, której podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest nieczytelny. Informację o dacie rozprawy i wydanym wyroku pełnomocnik strony skarżącej uzyskał dopiero w dniu 18 marca 2010 r., po telefonicznej rozmowie z kierownikiem sekretariatu Wydziału III tutejszego Sądu. W ocenie pełnomocnika zawiadomienie o terminie rozprawy nie zostało mu skutecznie doręczone. Ponieważ adres do doręczeń podany w skardze był jednocześnie adresem siedziby skarżącej spółki przedmiotowe zawiadomienie winno być doręczone pełnomocnikowi osobiście, a nie pracownikowi spółki. Radca prawny nie może przy tym odpowiadać za zaniedbania pracowników strony skarżącej, polegające na nieprzekazaniu mu informacji o wyznaczonym terminie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu do dokonania danej czynności , jeżeli strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 i 2 powyższej ustawy wniosek wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił w dostatecznym stopniu, iż przekroczenie terminu do wniesienia wniosku było spowodowane okolicznościami przez niego niezawinionymi. W orzecznictwie i doktrynie podnosi się utrwalony pogląd, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako jedną z okoliczności uzasadniających przyjęcie tezy o braku winy w uchybieniu terminowi podaje się ciężką chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w terminowym dokonaniu danej czynności procesowej. Gdy natomiast strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania tego pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Jeżeli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy niewątpliwie uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania przez tego pełnomocnika należytej staranności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, z jaką działałby na własną rzecz ( zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 333-334; wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095; postanowienie SN z 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, LEX nr 51986 ). W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (teza 1 zd. 2 postanowienia NSA z dnia 31.03.2009r., I FZ 69/09, Lex nr 565711). W przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik strony podał w skardze i w piśmie z dnia 13 października 2009 r. jako adres do korespondencji adres siedziby skarżącej spółki ( ........... ). Zawiadomienie o rozprawie z dnia 6 listopada 2009 r. zostało wysłane pełnomocnikowi strony na powyższy adres i zostało doręczone w dniu 12 listopada 2009 r. osobie uprawnionej do odbioru przesyłki ( zob. zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 56 akt sądowych ). Z pisma Poczty Polskiej – Urząd Pocztowy wynika, iż sporne zawiadomienie o rozprawie zostało odebrane przez pracownika skarżącej spółki A., jako osobę wyznaczoną przez kancelarię do odbioru przesyłek sądowych ( k. 74 akt ). Zgodnie z art. 67 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doręczenia należy dokonywać ustanowionym pełnomocnikom strony lub jej pracownikom upoważnionym do odbioru pism w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie zawiadomienie o rozprawie winno być doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki. Wskazał on jednak jako adres korespondencyjny nie adres swojej kancelarii, lecz adres siedziby spółki. Decydując się na takie rozwiązanie ( dopuszczalne prawnie ) pełnomocnik strony jako profesjonalista zobowiązany był do takiego zorganizowania kontaktów z pracownikami siedziby spółki, aby zostało umożliwione skuteczne przekazanie mu wszelkich pism procesowych związanych z przedmiotowym postępowaniem sądowym i doręczonych na adres wskazany przez pełnomocnika strony w skardze. Wszelkie zaniechania w tym zakresie, jak również zaniechania samej strony dotyczące prawidłowego i terminowego przekazania zawiadomienia o dacie rozprawy pełnomocnikowi są argumentem przemawiającym w ocenie Sądu za niemożnością przyjęcia tezy o braku winy strony w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2009 r. Odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika i skutki jego działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Relacje pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą oraz przyjęty przez nich sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji są kwestią dotyczącą wyłącznie tych podmiotów i wszelkie zakłócenia czy nieporozumienia w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia uzasadnionego braku winy strony w dokonywaniu określonych czynności procesowych. Należy w tym miejscu podkreślić, iż odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej ( spółki ) w jej siedzibie rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki, zwłaszcza, gdy posługuje się on odpowiednią pieczęcią firmową ( zob. m. in. postanowienie NSA z 27.06.2007 r., I OSK 911/07, lex nr 360325 ). W okolicznościach niniejszej sprawy należało ponadto założyć, iż była to osoba umocowana do odbioru pism adresowanych do pełnomocnika spółki i zobowiązana do niezwłocznego ich przekazywania temu pełnomocnikowi. Przyjmując bowiem obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta- w tym radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony skarżącej- należy stwierdzić, że ten wskazując jako adres do korespondencji adres siedziby skarżącej spółki, winien tak zorganizować swój kontakt z mocodawcą aby korespondencja adresowana do niego na adres firmy skarżącej spółki we właściwym czasie została jemu przekazywana lub choćby niezwłocznie był o niej informowany. Pełnomocnik musiał się bowiem liczyć z możliwością oddania korespondencji kierowanej imiennie do niego (ale na adres firmy mandanta), osobie upoważnionej przez skarżącą spółkę do odbioru korespondencji kierowanej na adres siedziby zarządu skarżącej spółki. Przyjmując za słuszną linię obrony prezentowaną obecnie w przedmiotowym wniosku przez pełnomocnika skarżącej spółki a tym samym w omawianym przypadku uwzględniając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej w nim czynności procesowej, korzystnym rozwiązaniem okazałoby się wskazywanie jako adresu do korespondencji adresu siedziby zarządu reprezentowanej osoby prawnej aniżeli adresu kancelarii czy też prywatnego adresu pełnomocnika. Z tego względu na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/ Małgorzata Górecka