III SA/Po 79/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak sprawy: [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia oddala skargę w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 maja 2025 r. (znak: [...]) uchylającą J. W. prawo do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko: A. W.. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 4 grudnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również: ZUS), po rozpatrzeniu wniosku J. W. (dalej: skarżąca lub wnioskodawczyni), przyznał wnioskodawczyni świadczenie "Aktywni rodzice w pracy" na dziecko: A. W.. Świadczenie przysługiwało wnioskodawczyni od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 lipca 2025 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Następnie, w wyniku weryfikacji sprawy, decyzją z dnia 30 maja 2025 r. ZUS uchylił skarżącej prawo do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" na ww. dziecko od 1 października 2024 r., ponieważ ustalono, że drugi rodzic dziecka nie jest aktywny zawodowo w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz.U. z 2024 r. poz. 858 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej). Organ wskazał, że na podstawie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS ustalono, iż drugi rodzic dziecka nie został zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych. Ponadto, na podstawie danych pozyskanych z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: KRUS) ustalono, że drugi rodzic dziecka nie podlega także ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, o którym mowa w ww. ustawie. Nie podlega również obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba pozostająca w stosunku służbowym. Od powyższej decyzji ZUS z dnia 30 maja 2025 r. skarżąca wniosła odwołanie, wskazując, że jej mąż pobiera rentę powypadkową, a obowiązek opieki nad córką przypada wyłącznie jej. Skarżąca doprecyzowała, że jej mąż prowadzi gospodarstwo rolne, a 11 lat temu stracił w wypadku lewą rękę. Z tego też tytułu pobiera rentę powypadkową. Wymienioną we wstępie decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uchylającą prawo do przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo m.in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. Dalej nadmienił, że w myśl art. 7 pkt 2a-d ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej przez "aktywność zawodową" rozumie się: - podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; - pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465); - podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; - podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek. Kolejno Prezes ZUS wskazał, że w postępowaniu odwoławczym ustalono, że P. W. (ojciec dziecka, mąż skarżącej) pobiera rentę z KRUS. Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku ubezpieczeń z KRUS jedynie powyżej wymienione podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu stanowi aktywność zawodową, która spełnia przesłankę umożliwiającą pobierania świadczenia "aktywni rodzice w pracy". Dalej organ nadmienił, że zgodnie z art. 3a ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.s.r.) jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje od dnia następującego po dniu, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym ubezpieczony nabył to prawo. Wobec powyższego – w ocenie Prezesa ZUS – P. W. (ojciec dziecka, mąż skarżącej) mający ustalone prawo do renty nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy lub na wniosek. Dlatego też na podstawie zgromadzonej dokumentacji, w świetle powyższych przepisów Prezes ZUS ustalił, że skarżącej nie przysługuje świadczenie "aktywni rodzice w pracy", ponieważ nie zostały spełnione przesłanki warunku aktywności zawodowej drugiego rodzica, o której mowa art. 7 pkt 2a-d ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej. Organ zaznaczył przy tym, że ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej – jako akt prawa materialnego – wiąże organ literalną treścią zawartych w niej przepisów. Prezes ZUS jako organ wyższego stopnia zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania przepisów prawa i nie ma kompetencji do ich rozszerzającej interpretacji, nawet w przypadkach, gdy sytuacja życiowa osoby ubiegającej się o świadczenie może budzić współczucie lub zrozumienie społeczne. Nie istnieje przy tym możliwość zastosowania uznania administracyjnego, jak również odstępstwa od literalnej treści ustawy, nawet w szczególnie trudnych lub nietypowych przypadkach. Skarżąca, nie zgadzając się z powyższą decyzją Prezesa ZUS, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że najpierw ZUS przyznał jej świadczenie, a potem po kilku miesiącach je odebrał, choć nic u skarżącej się nie zmieniło od chwili włożenia wniosku. Skarżąca podkreśliła, że ma swoją firmę, pilnuje i wychowuje swoją córkę A. , a jej mąż prowadzi gospodarstwo rolne i pracuje w nim. Od 11 lat jest niepełnosprawny i pobiera rentę powypadkową. Zdaniem skarżącej decyzja Prezesa ZUS jest bardzo krzywdząca, gdyż jeśli ktoś jej przyznał świadczenie, to widocznie jej się ono należało. Skarżąca wniosła o zainteresowanie się jej sprawą przez Sąd i pozytywne rozpatrzenie jej skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga była niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej (dalej również: ustawa). W myśl art. 1 ustawy określa ona warunki nabywania prawa do świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka, a także zasady przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Celem świadczeń "aktywny rodzic w pracy" jest ułatwienie rodzicom i innym osobom wypełniającym funkcje rodzicielskie pogodzenia zadań związanych z rodzicielstwem z aktywizacją zawodową (art. 2 ust. 2 ustawy). Katalog przewidzianych ustawą świadczeń zawarto w art. 2 ust. 1 ustawy, który w pkt 1 wymienia wnioskowane przez skarżącą świadczenie "aktywni rodzice w pracy". Świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje obywatelom polskim (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy), jak i cudzoziemcom, spełniającym określone prawem warunki (art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy). Prawo do ww. świadczenia przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie "aktywni rodzice w pracy", chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 8 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo 3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r.o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177, 742 i 743). Kolejno, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" – w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma definicja pojęcia "aktywności zawodowej". Zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy "aktywność zawodowa" oznacza: a) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497), b) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), c) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) – w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, d) podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek. Świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko ukończyło 12. miesiąc życia, do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dziecko ukończy 36. miesiąc życia. Świadczenie przysługuje w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko, a w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w wysokości [...] zł miesięcznie (art. 11 ust. 1 – 2 ustawy). W realiach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca w dacie wystąpienia z wnioskiem z dnia 25 października 2024 r. o przyznanie prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" na córkę A. W. (ur. [...].) spełniała ustawowe warunki, określone w powołanych wcześniej art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 ustawy. Organy nie kwestionowały także, że skarżąca spełnia wymóg "aktywności zawodowej". Istotą sporu było jednakże spełnianie rzeczonego wymogu "aktywności zawodowej" przez małżonka skarżącej, czyli osobę, z którą skarżąca wspólnie wychowuje dziecko. Skarżąca nie kwestionuje tego, że jej mąż – P. W. – pobiera rentę powypadkową z KRUS. W skardze wprost wskazała, że jej mąż "od 11 lat jest niepełnosprawny i pobiera rentę powypadkową, ale gospodarstwo jest na niego". Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1-3 u.s.r. renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2; 2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma jednak przywoływany przez organy art. 3a ust. 4 u.s.r., w myśl którego jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje od dnia następującego po dniu, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym ubezpieczony nabył to prawo. Oznacza to, że osoba, która pobiera rentę rolniczą nie podlega jednocześnie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Dotyczy to zarówno ubezpieczenia rolniczego obligatoryjnego, jak i dobrowolnego (zob. J. Stelina, 4. Dobrowolne ubezpieczenie emerytalne w systemie rolniczym [w:] Konstrukcje prawa emerytalnego, red. T. Bińczycka-Majewska, Kraków 2004.). W realiach niniejszej sprawy trafnie zauważył zatem ZUS, że skoro małżonek skarżącej pobiera rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy (tzw. rentę powypadkową – art. 21 ust. 4 u.s.r.), to jednocześnie nie podlega on ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. To z kolei miało rozstrzygające znaczenie dla spełnienia warunku "aktywności zawodowej" przez małżonka skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 lit. d) ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, pod pojęciem "aktywność zawodowa" należy rozumieć podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek. P. W. takiemu ubezpieczeniu nie podlega, zatem nie można było stwierdzić, że pozostaje on "aktywny zawodowo". Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawodawca formułując brzmienie art. 7 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, zdecydował się na utworzenie katalogu zamkniętego przesłanek spełniających pojęcie "aktywności zawodowej". Oznacza to, że tylko wystąpienie jednej z czterech przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 2 lit. a-d) ustawy pozwala na przyjęcie, że dana osoba jest "aktywna zawodowo", w myśl brzmienia ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 maja 2025 r., sygn. II SA/Łd 227/25, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie mąż skarżącej nie spełnił jednak żadnej z powyższych przesłanek. Słusznie zatem wskazywał Prezes ZUS w zaskarżonej decyzji, że jako organ wyższego stopnia zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania przepisów prawa i nie ma kompetencji do ich rozszerzającej interpretacji, nawet w przypadkach, gdy sytuacja życiowa osoby ubiegającej się o świadczenie może budzić współczucie lub zrozumienie społeczne. Organy nie podważały, że małżonek skarżącej, będący jednocześnie osobą, z którą skarżąca wspólnie wychowuje dziecko – prowadzi gospodarstwo rolne, pomimo swojej niepełnosprawności oraz trudnej sytuacji życiowej. Jednak z przepisów ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz z przepisów u.s.r. wprost wynika, że osoba posiadająca ustalone prawo do renty rolniczej nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, a to skutkuje z kolei niespełnieniem przez tę osobę wymogu "aktywności zawodowej". Zauważyć także należy, że w uzasadnieniu projektu do ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej zaznaczono, że świadczenie "aktywni rodzice w pracy" jest kierowane do aktywnych zawodowo rodziców dziecka, ma więc charakter aktywizacyjny. Dalej wskazano też, że przesłanka aktywności zawodowej na minimalnym, wskazanym w projekcie ustawy poziomie, co do zasady, będzie dotyczyć zarówno matki, jak i ojca dziecka. Natomiast wymóg ten będzie dotyczył tylko jednego rodzica wyjątkowo – to jest tylko w przypadku deklarowania przez niego samotnego wychowywania dziecka (zob. uzasadnienie do Rządowego projektu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic", druk nr 319, dostępny na stronie internetowej Sejmu: www.sejm.gov.pl). Skarżąca spełniła wymóg "aktywności zawodowej", jednak powyższego wymogu nie spełnił jej mąż, który zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" jest osobą, z którą wspólnie wychowuje dziecko (k. 3 akt administracyjnych, rubryka wniosku "Dane osoby, z którą wychowuję dziecko"). Skarżąca we wniosku wskazała także, że osoba, z którą wspólnie wychowuje dziecko podlega ubezpieczeniom rolników w KRUS, co okazało się jednak niezgodne ze stanem faktycznym. ZUS zweryfikował to dopiero po przyznaniu skarżącej świadczenia "aktywni rodzice w pracy" (informacja z dnia 4 grudnia 2024 r.), co też poskutkowało wydaniem decyzji z dnia 30 maja 2025 r. uchylającej skarżącej prawo do przedmiotowego świadczenia. Organ mógł tak postąpić, gdyż zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia "aktywny rodzic", jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia "aktywny rodzic", osoba nienależnie pobrała świadczenie "aktywny rodzic", lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia "aktywny rodzic". Dlatego też za bezzasadne należało uznać twierdzenia skarżącej, że "nic się u niej nie zmieniło od chwili włożenia wniosku", gdyż w rzeczywistości skarżąca mylnie wskazała we wniosku, że jej mąż podlega ubezpieczeniom rolników w KRUS, co miało kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy. Jednocześnie wskazać trzeba, że regulacja art. 53 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej wskazuje na możliwość zmiany lub uchylenia prawa do świadczenia "aktywny rodzic" w formie decyzji, natomiast art. 52 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 4 tej ustawy na możliwość wydania decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Są to zasadniczo dwie różne instytucje, oparte na odmiennych przesłankach, wobec czego w zasadzie powinny być rozstrzygane w odrębnych decyzjach. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że decyzja uchylająca lub zmieniająca prawo do świadczenia "aktywny rodzic", o której mowa w art. 53 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2390/19 i z dnia14 września 2022 r. sygn. akt I OSK 2157/21, w przedmiocie świadczeń wychowawczych, dostępne w CBOSA). Oznacza to, że w stosunku do skarżącej powinna zostać także wydana druga, niezależna decyzja ZUS, w której organ określi obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia "aktywny rodzic". Będzie to jednak przedmiotem odrębnego postępowania, niepodlegającego kontroli Sądu w ramach niniejszego postępowania. Przytoczyć jeszcze należy art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej, zgodnie z którym przyznanie przez ZUS świadczeń "aktywny rodzic" nie wymaga wydania decyzji. Z kolegi zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy w sprawach odmowy przyznania świadczenia "aktywny rodzic", uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia "aktywny rodzic" oraz nienależnie pobranego świadczenia "aktywny rodzic" Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję. Tłumaczy to dlaczego skarżącej świadczenie "aktywny rodzic" przyznano najpierw w formie informacji z dnia 4 grudnia 2024 r., a następnie prawo do tego świadczenia uchylono już w formie decyzji (tj. decyzja ZUS z dnia 30 maja 2025 r.). Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz to, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.