III SA/Po 805/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-10

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Marzenna Kosewska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki może zostać wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, jeśli sama decyzja została wydana (podpisana i opatrzona datą) przed upływem tego terminu, ale doręczona po jego upływie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin wskazany w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczący wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy określone w art. 210 Ordynacji podatkowej (podpisanie i opatrzenie datą), a nie do jego doręczenia. W związku z tym, fakt doręczenia decyzji skarżącym po upływie pięciu lat od końca roku, w którym powstała zaległość podatkowa, nie narusza wskazanego przepisu, jeśli sama decyzja została wydana przed upływem tego terminu. Sąd oddalił skargi, uznając je za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. D. i D. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu firmy Spółka A za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za 2006 rok. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 118 § 1 (przedawnienie) i art. 116 § 1 (odpowiedzialność osoby trzeciej), kwestionując terminowość wydania decyzji oraz zasadność przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 roku przy udziale sprawy ze skarg K. D., D. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 roku oddala skargi Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu firmy Spółka A za zaległości podatkowe Spółki w podatku akcyzowym. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że ww decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego D. B. odebrał 3 stycznia 2012 r. a K. D. - 5 stycznia 2012r. Jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji powołane zostały przepisy art. 51, art. 70 § 1, art. 115 § 1 i art. 118 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U z 2012r., poz. 749). W motywach decyzji wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił wobec firmy Spółka A zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 r. w wysokości 793 196 zł. Z tej kwoty wyegzekwowano jedynie kwotę 5 441,07 zł. Powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Celnej wskazuje, ze spełniony został warunek istnienia zaległości podatkowej (art. 51 Ordynacji podatkowej). Wobec nieuregulowania należności wynikających z powyższej decyzji z [...], wszczęto postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od nr [...] do nr [...]. Wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu [...]. W toku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Polskiej Spółdzielczości oraz z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym we Wschowie, a także zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...]. Z powyższego zajęcia łącznie uzyskano kwotę w wysokości [...] zł, z czego na należność główną zaliczono [...] zł. W trakcie czynności egzekucyjnych uzyskano informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.W. oraz Inspektoratu w R., że od [...] spółka A nie figuruje jako płatnik składek. Nie zgłosiła również numerów rachunków bankowych. Bezskuteczność czynności egzekucyjnych potwierdziły informacje przekazane przez poborcę skarbowego Izby Celnej w P. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, sporządzonego w dniu [...] wynika, że "spółka w bieżącym roku ma stratę ok. [...] zł. i nie posiada aktywów trwałych. Głównym udziałowcem spółki jest Spółka B (...)". Biuro Spółki położone w R. przy ul. [...] jest natomiast dzierżawione od Spółkę C, co potwierdziła umowa zawarta w dniu 01.04.2010r. Ponadto poborca ustalił, że spółka nie posiada żadnych ruchomości oraz środków transportowych stanowiących jej własność. Kolejne czynności poborcy skarbowego zostały podjęte w dniu [...]. Z notatki służbowej sporządzonej na tę okoliczność wynika, iż w R. przy ul. [...], gdzie spółka wcześniej miała swoją siedzibę, obecnie są tylko zdeponowane dokumenty. Dokumentację tę przechowuje Spółka C. A. H. dyrektor PW Spółki C potwierdził brak majątku spółki A w siedzibie przy ulicy [...]. Także była księgowa spółki A, A. M., poinformowała, iż spółka już nie funkcjonuje, złożyła do sądu wniosek o upadłość, nie posiada żadnego majątku, ani nikogo nie zatrudnia. Ponadto pismem z dnia [...] Starostwo Powiatowe w R. poinformowało, iż spółka A nie jest właścicielem (współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym) żadnej nieruchomości położonej na terenie powiatu r. Natomiast z pisma Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych z dnia 15.07.2011r. wynika, że na dzień 14.07.2011 r. podmiot Spółka A nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Organ odwoławczy powołał się na uchwałę NSA z dnia 8 grudnia 2008r. (II FPS 6/2008), zgodnie z którą stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, przy czym jest ona ustalana na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu i nie jest konieczne wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie egzekucyjne w stosunku do spółki. Mimo, że prowadzona egzekucja okazała się całkowicie bezskuteczna, organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec spółki A. W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 04.06.2010r. tj. w dniu doręczenia tytułów wykonawczych spółce. Podjęto szereg czynności w celu wyegzekwowania należności podatkowych a w październiku 2011 r. organ egzekucyjny uznał, iż prowadzona egzekucja jest całkowicie bezskuteczna (ostatnia wpłata miała miejsce w sierpniu 2010r.), bowiem z należnej kwoty [...] zł wyegzekwowano jedynie [...] zł. Potwierdzeniem tego stanowiska są również dokumenty pozyskane już po wydaniu decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności D. B. i K. D. Mianowicie postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w P. umorzył postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał na bezskuteczność prowadzonej egzekucji już w roku 2011. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że istnienie zaległości oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce zostały przez organ I instancji wykazane w sposób całkowicie wystarczający ( art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w Warszawie odpis pełny z rejestru przedsiębiorców numer KRS [...] z którego wynika, że D. B. jest obecnie i był w 2006 r. prezesem zarządu i to od czasu powstania spółki, tj. od dnia 29.11.2001 r., natomiast K. D. pełnił funkcję wiceprezesa od dnia 02.06.2004r. do dnia 06.11.2008r. Wynika stąd odpowiedzialność wymienionych członków zarządu spółki za zaległości podatkowe z mocy art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Z poczynionych ustaleń wynika nadto, że spółka A złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem o sygn. akt V GU.28/10/4 z dnia 10.12.2010 r. Sąd Rejonowy w Lesznie wniosek ten oddalił. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że z analizy sytuacji majątkowej dłużnika wynika, że spółka nie posiada majątku, który mógłby być przeznaczony na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wniosek o ogłoszenie upadłości został zatem zgłoszony w czasie, gdy Spółka nie miała już majątku, czyli że nie tylko nie mogła zaspokoić (choćby częściowo) swoich wierzycieli, ale również nie była w stanie ponieść kosztów postępowania upadłościowego. Postanowienie Sądu Rejonowego w Lesznie stanowi wystarczający dowód na to, że już w 2010 r. Spółka miała poważne problemy finansowe. Dyrektor Izby Celnej w P. uznał więc, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie. W konsekwencji przyjął, że nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej. K. D. nie wykazał natomiast, że nie zgłoszenie stosownego wniosku o upadłość Spółki lub wniosku zapobiegającego jej upadłości nastąpiło bez jego winy. Nie mogło o tym świadczyć samo stwierdzenie, że sytuacja finansowa spółki była dobra i nie było potrzeby występowania z odpowiednim wnioskiem. Strona mogła przecież w trakcie postępowania wyjaśniającego przedstawić materiały, które potwierdzałyby jej stanowisko. Nie wystąpiła również możliwość uwolnienia się członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wskazanie mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części tych zaległości. Powyższe wymaga wskazania mienia, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Termin wskazany w art. 118 o.p zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej dotyczący spornej zaległości podatkowej kończył się z upływem 2011 r. Decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżących za zaległości spółki nosi datę 21 grudnia 2011 r., doręczona zaś została D. B. [...], a K. D. – [...]. Organ celny I instancji wydając w dniu [...] decyzję orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki A., D. B. i K. D., za zaległość podatkową Spółki w podatku akcyzowym wynikającą z decyzji nr [...] z dnia [...] za miesiące od stycznia do grudnia 2006r. działał zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy stwierdził też, że w niniejszej sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Analiza zebranego materiału dowodowego, która nie przyniosła jednak oczekiwanych przez stronę rezultatów nie może być powodem do kwestionowania rzetelności poczynań organu celnego lub zasadności zajmowanego przez ten organ stanowiska. Pojęcie wydania decyzji, określone w art. 118 § 1 O.p. nie oznacza jej doręczenia, lecz odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy, o których mowa w art. 210 O.p. Przy interpretowaniu przepisów kompetencyjnych (takich jak art. 118 § 1 O.p.) obowiązuje nakaz dokonywania ścisłej ich wykładni. Przyjęcie, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 118 § 1 O.p., obejmuje także jej doręczenie, oznacza zawężenie kompetencji przyznanych przez ustawodawcę organom podatkowym w wyniku skrócenia czasu działania określonego w tym przepisie, co przy dokonywaniu wykładni tego rodzaju przepisów jest niedopuszczalne" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt I FSK 556/11). W skardze do WSA w Poznaniu K. D. oraz D.B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów: art. 118 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez utrzymanie w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] doręczonej w dniach [...], tj. po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku akcyzowego za okres od stycznia do grudnia 2006 r., art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niezasadne przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym na K. D. w sytuacji, gdy nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki, art. 116 § 1 pkt 1 lit a ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwą interpretację i bezzasadne uznanie przez organ odwoławczy, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki A nie został złożony we "właściwym czasie", art. 116 § 1 pkt 1 lit b ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwą interpretację i bezzasadne uznanie przez organ odwoławczy, że niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki nastąpiło bez jego winy podczas gdy sytuacja finansowa spółki A w czasie pełnienia funkcji przez skarżącego nie wymagała złożenia wymienionego wniosku, art. 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w P. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności K. D. za zaległości spółki A w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń 2006 r, luty 2006 r., marzec 2006 r., kwiecień 2006 r., maj 2006 r., czerwiec 2006 r., lipiec 2006 r., sierpień 2006 r., wrzesień 2006 r., październik 2006 r., listopad 2006 r. i grudzień 2006 r., w kwocie ogółem [...] zł wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której rozstrzygnięcie tej decyzji z dnia [...] różni się bezsprzecznie od rozstrzygnięcia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] określającego /obowiązanie podatkowe wobec Spółki A, stanowiącego podstawę do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego wobec K. D., * art. 120 i 121 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji naruszającej powszechnie obowiązujący porządek prawny co podważa zaufanie do organów podatkowych, * art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez uchybienie nakazowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przeprowadzenie oceny dowodów nie na podstawie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarg podnieśli, iż Dyrektor Izby Celnej w P. w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji przedstawionej w wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt I FSK 556/2011 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 października 2009r. sygn. akt III SA/Wa 980/2009, wskazanych w odwołaniu a zawierających wykładnię istoty przedawnienia zobowiązań podatkowych z art. 118 §1 O.p. Skarżący podtrzymali argumentację zawartą tych orzeczeniach, zgodnie z którą pojęcie "wydania decyzji" użyte w ww. artykule obejmuje również doręczenie decyzji osobie trzeciej przed upływem pięcioletniego terminu. Odmienna wykładnia tego przepisu, ograniczająca znaczenie tego pojęcia do "nadania decyzji wymaganej formy, opatrzonej datą", pozbawiałoby ten przepis funkcji ochronnych dla osoby trzeciej, ponoszącej odpowiedzialność za cudzy dług. Powołując się również na art. 108 § 1 O.p. skarżący wskazali, że powstanie odpowiedzialności osoby trzeciej jest uzależnione od czynności organu podatkowego tj. wydania decyzji, dopiero jednak z dniem doręczenia tej decyzji można mówić o tym, że powstała odpowiedzialność w zakresie w niej określonym. Skutki materialnoprawne, jakie Ordynacja podatkowa wiąże z decyzjami ustalającymi w każdym wypadku powstają z datą doręczenia tych decyzji. Ponadto skarżący postawili zarzut naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie faktu prowadzenia nadal, przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, czynności egzekucyjnych. W dniu 6 lutego 2013r. wystawił bowiem tytuł wykonawczy o nr 3-359/13/8161 wobec spółki A w związku z uzyskanym w dniu 30.10.2012r. z Sądu Rejonowego w Rawiczu wykazem majątku z którego wynika, że na dzień 15.10.2012r. dłużnik Spółki A posiadał pieniądze w kwocie 16 700,00zł na rachunku głównego udziałowca firmy spólki D. Skarżący zarzucili także Dyrektorowi Izby Celnej w Poznaniu, że nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie i ograniczył się tylko do stwierdzenia, iż "postanowienie sądu Rejonowego w Lesznie stanowi wystarczający dowód na to, że już w roku 2010 spółka miała poważne problemy finansowe". Zdaniem skarżących takie działanie rażąco narusza przepisy art. 116 § 1, art. 187 § 1, art. 120, art. 121 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, które nakładają na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Ponadto K. D. powołując się na sprawozdania finansowe za lata 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, tj. okres gdy pełnił funkcję członka zarządu, wskazał, że brak było wtedy podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Skarżący podnieśli nadto, iż rozstrzygnięcie z dnia 21 grudnia 2011 r. określa zobowiązanie wobec K. D. jedynie w wysokości "ogółem" bez wskazania konkretnych kwot za poszczególne miesiące 2006r., pomimo powołania się na decyzję organu podatkowego z dnia 29 kwietnia 2010r. określającą, zobowiązanie podatkowe wobec spółki A. Skarżący podkreślili, iż suma "ogółem" wskazana w decyzji z dnia 21 grudnia 2011 r. różni się od sumy kwot za poszczególne miesiące wykazanych w decyzji z dnia 29 kwietnia 2010r. Zarzucili również brak wykazania wysokości należnych odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Z bezspornych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, ze decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił wobec firmy Spółka A zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 r. w kwocie [...] zł. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z [...] a skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt III SA/Po 949/11. Główny zarzut skarżących zmierzał do wykazania, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że " nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat". Formułując powyższy zarzut skarżący powołali się na stanowisko zawarte w orzeczeniach: NSA z dnia 6 stycznia 2006 r. ( błędnie wskazując sygnaturę wyroku w sprawie I FSK 556/11) i WSA w Warszawie z dnia 26 października 2009 r. III SA/Wa 980/2009 i podkreślili, że pojęcie "wydania decyzji" użyte w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, obejmuje również doręczenie decyzji osobie trzeciej przed upływem pięcioletniego terminu. Powyższe orzeczenia skarżący powołali wybiórczo bowiem pominęli odmienne od powyższych poglądy wyrażane w późniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2007 r. sygn. akt I FPS 5/07 i z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 556/11 oraz Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II UK 263/11, które przytoczone zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wynika z nich, że " Przepis art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter przepisu kompetencyjnego, wprowadzającego zakaz dokonania określonej w nim czynności po upływie wskazanego w nim czasu. Przy interpretowaniu przepisów kompetencyjnych obowiązuje nakaz dokonywania ścisłej ich wykładni. Przyjęcie, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, obejmuje także jej doręczenie, oznacza zawężenie kompetencji przyznanych przez ustawodawcę organom podatkowym w wyniku skrócenia czasu działania określonego w tym przepisie, co przy dokonywaniu wykładni tego rodzaju przepisów jest niedopuszczalne"( cyt. wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I FSK 556/2011) . Również w tezie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2007 r. I FPS 5/2007 (ONSAiWSA 2008/2 poz. 22) wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. pojęcie wydania decyzji, określonej w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznaczało jej doręczenia. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że przepis art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej skierowany jest do organu i bezpośrednio kształtuje uprawnienia organu podatkowego. Literalne określenie " wydanie decyzji " wynikające z przepisów procesowych – art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 Ordynacji podatkowej odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy, o których mowa w art. 210 Ordynacji podatkowej. Wyrazem sporządzenia decyzji jest m.in. jej podpisanie przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania. Potwierdza to brzmienie art. 212 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego jednoznacznie odmienność instytucji wydania i doręczenia decyzji, a także sekwencja tych czynności, z których pierwszą jest wydanie poprzedzające doręczenie. Wprawdzie przytoczona wyżej uchwała dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r., zważywszy jednak na jej znaczenie dla stosowania prawa oraz fakt, że przepis art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej pozostaje w niezmienionym brzmieniu, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko w niej zawarte. Zbieżne z nim jest również stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt 263/11, z którego wynika, że określone w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej przedawnienie wiąże się tylko z wydaniem decyzji a nie z jej doręczeniem. Powyższe orzeczenia wskazują na wyraźną jednolitość wykładni wskazanego przepisu w orzecznictwie sądów. W świetle powyższego, skoro decyzja organu I instancji wydana została 21 grudnia 2011 r., a więc przed upływem pięciu lat od końca roku 2006, w którym powstała zaległość podatkowa, fakt doręczenia jej skarżącym po upływie pięciu lat od daty powstania tej zaległości podatkowej nie narusza art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Na uwzględnienie nie zasługiwały również dalsze zarzuty podniesione w skargach w tym, w szczególności zarzut naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Naruszenia powyższego przepisu skarżący upatrują w niezakończeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku spółki i stwierdzeniu, że spółka A posiada pieniądze w kwocie 16 700 zł. Wprawdzie postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec firmy spółki A zapadło [...], a więc po wydaniu decyzji organu I instancji, jednakże postanowienie to w pełni potwierdza ustalenia tego organu wskazujące na bezskuteczność prowadzonej egzekucji wobec braku jakiegokolwiek majątku Spółki. Umorzenie postępowania egzekucyjnego uzasadnione zostało bowiem stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Powyższe oraz szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji czynności egzekucyjne potwierdzają trafność stanowiska wyrażonego w tej decyzji o bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Trafne jest też stanowisko organu odwoławczego, że ustalenia wskazujące, iż w postępowaniu egzekucyjnym uzyskano jedynie kwotę 5 441, 07 zł, zaś ostatnia wpłata miała miejsce w sierpniu 2010 r. i nie stwierdzono by istniał jeszcze jakikolwiek majątek należący do Spółki, były już wystarczającą przesłanką uzasadniającą stanowisko o bezskuteczności egzekucji, zważywszy wysokość zaległości podatkowej wyliczonej na kwotę [...] zł. Podkreślić też należy, że stawiając powyższy zarzut skarżący nie wskazali by istniał jakikolwiek majątek pozwalający na zapewnienie skuteczności egzekucji, zaś nawet wymieniana kwota 16 700 zł przy kwocie zaległości podatkowej wyliczonej na [...] zł nie mogła mieć wpływu na ocenę skuteczności egzekucji. Zasadne też jest stanowisko, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie a więc nie została spełniona przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, uwalniająca skarżących od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki A. Wniosek ten złożony został w sytuacji gdy Spółka nie posiadała już żadnego majątku a Sąd Rejonowy w Lesznie w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2010 r. stwierdził również brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki był spóźniony, co zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji. Dla dokonania takiej oceny zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego dla ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki. Postępowanie upadłościowe ma zmierzać do choćby częściowego zaspokojenia wierzycieli. Właściwy termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości winien cel tego postępowania uwzględniać. Zgłoszenie wniosku w czasie gdy spółka nie dysponował już żadnym majątkiem nie pozwalało na zaspokojenie wierzycieli w ogóle, zatem był to wniosek spóźniony. Nie może również prowadzić do uwzględnienia skarg zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Zgłaszając powyższy zarzut skarżący K. D. podniósł, że podczas pełnienia przez niego funkcji członka zarządu sytuacja finansowa Spółki nie wymagała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dla wykazania zasadności takiego stanowiska do skargi załączył sprawozdania finansowe Spółki za lata od 2004 do 2008. Z brzmienia przytoczonego wyżej przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że rzeczą członka zarządu spółki jest wykazanie, że zachodzi któraś z okoliczności wymienionych w tym przepisie uwalniająca członka zarządu od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Organ podatkowy jest w zasadzie zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu ( por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010r., II FSK 943/09). W rozpoznawanej sprawie skarżący K. D., poza sformułowaniem zarzutu nie wykazał żadnej aktywności w postępowaniu przed organami administracji dla wykazania sytuacji finansowej Spółki w okresie kiedy pełnił funkcję członka zarządu. Nie przedstawił też dowodów pozwalających na uwolnienie się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki A. Złożenie sprawozdań finansowych Spółki dopiero ze skargą pozostawało bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji bowiem sprawozdania te nie były przedmiotem wcześniejszej oceny organu a Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego w zakresie wymagającym oceny nowych, nieznanych organowi dowodów. Powodów niezłożenia ich w postępowaniu przed organami administracji skarżący nie wyjaśnił. Badanie czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości byłoby obowiązkiem organu jedynie w sytuacji gdyby dysponował danymi pozwalającymi na poczynienie takich ustaleń. Nie był zaś zobowiązany do czynienia szerokich poszukiwań dowodów dla ustalenia czy istnieją przesłanki egzoneracyjne. Obowiązek poszukiwania dowodów przez organ administracji nie jest bowiem obowiązkiem bezwzględnym , zwłaszcza przy całkowicie biernej postawie strony skarżącej. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez określenie innej kwoty zaległości podatkowej niż ta , która wynika z decyzji organu I instancji z 29 kwietnia 2010r. określającej zobowiązanie podatkowe wobec Spółki A. Jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego, różnice w kwotach określonych w decyzji z 29 kwietnia 2010r. i w zaskarżonej decyzji wynikają z faktu uwzględnienia w zaskarżonej decyzji wyegzekwowanej kwoty [...] zł. Nie są też zasadne zarzuty naruszenia art. 120, 121 187 i 191 Ordynacji podatkowej. Zarzuty te sformułowane zostały ogólnie bez wskazania na czym polegało naruszenie wskazanych przepisów w rozpoznawanej sprawie. Uniemożliwia to szczegółowe ustosunkowanie się do ich zasadności. Materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na poczynienie stanowczych ustaleń, które stanowiły podstawę zaskarżonej decyzji. Ocena zebranego materiału dowodowego przeprowadzona została bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, skargi należało uznać za pozbawione uzasadnionych podstaw do ich uwzględnienia i oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło