III SA/Po 822/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-08-23

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, pomimo posiadania znacznego majątku i dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych lub ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu, jeśli realizuje zobowiązania cywilnoprawne?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega odmowie, jeśli strona, mimo istniejących zobowiązań cywilnoprawnych, posiada dochody i majątek pozwalające na pokrycie kosztów postępowania. Realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza automatycznie o przyznaniu prawa pomocy, a koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, którym nie można przyznać niższego priorytetu niż wydatkom cywilnoprawnym.
Stan faktyczny
B.K.-K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury, posiada mieszkanie i znaczny majątek w postaci współwłasności lokali mieszkalnych i udziału w nieruchomości, a także dwie umowy kredytowe. Wobec wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja administracyjna.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 sierpnia 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi B.K. – K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania w sprawie dotyczącej wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł B. K.-K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania oraz "uwzględnienie prawa do obrony z urzędu", a na wezwanie sądu przedłożył wypełniony na urzędowym formularz wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz "ustanowienia pełnomocnika z urzędu". Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości 3000 euro. Wnioskodawca oszacował w następujący sposób swoje miesięczne wydatki: spłata kredytu w banku [...] (w latach 2009 – 2016) – [...] zł; czynsz, świadczenia – [...] zł, prąd – [...] zł, leki – [...] zł, odzież – [...] zł, środki czystości – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, telefon – [...] zł Z informacji zawartych w dokumentach przedłożonych do sprawy wynika, że wnioskodawca posiada w banku [...] dwie umowy kredytowe, które dotyczą wierzytelności w wysokości [...] zł oraz wierzytelności w wysokości [...] zł. Ponadto została wszczęta wobec wnioskodawcy egzekucja administracyjna, a w konsekwencji zajęta została wierzytelność w wysokości [...] zł (koszty zastępstwa w procesie) oraz wezwany on został do zapłaty należności w wysokości [...] zł (koszty zastępstwa w procesie). Jak wynika ze sprawy wnioskodawca jest jednocześnie współwłaścicielem czterech lokali mieszkalnych (trzech przy ulicy Kopernika oraz jednego przy ulicy Łąkowej w Poznaniu), a także współwłaścicielem udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości położonej w Poznaniu przy ulicy Jackowskiego. Wartość samych lokali mieszkalnych została oszacowana na [...] zł Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Przedmiotem oceny w sprawie należy zatem objąć realną sytuację wnioskodawcy odnosząc ją do jego aktualnych zdolności finansowych. Biorąc pod uwagę stan rodzinny, majątek oraz dochody wnioskodawcy należy przyjąć, że nie znajduje się on w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Dochody miesięczne wnioskodawcy pochodzące z emerytury wynoszą [...] zł netto. Wnioskodawca posiada również znaczny majątek, który może stanowić dla niego źródło dodatkowych dochodów. Wpis sądowy w niniejszej sprawie umożliwiający rozpoznanie skargi wynosi 100,00 zł. W takiej sytuacji wysokość dochodów wnioskodawcy stanowi podstawę do przyjęcia, że posiada on dostateczne środki finansowe na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Jednocześnie należy podkreślić, że sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych (np. obsługa zaciągniętych zobowiązań kredytowych przez wnioskodawcę) nie przesądza automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Brak jest w sprawie argumentów uzasadniających przyznanie pierwszeństwa w jakichkolwiek wydatkach wnioskodawcy przed należnościami publicznoprawnymi, do których zalicza się należności z tytułu kosztów sądowych. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca posiada wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując należy przyjąć, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji nieuzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło