III SA/Po 84/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-03-25

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Maria Lorych-Olszanowska, Barbara Koś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności, ponieważ nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnione przypadki umorzenia wynikające z trudnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy, a jedynie do kontroli legalności decyzji organu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.
Stan faktyczny
Z. D. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP z powodu utraty zdrowia i majątku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i wystarczający dochód rodziny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS utrzymał decyzję w mocy. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi bezczynność, naruszenie prawa i norm współżycia społecznego. Skarżąca podnosiła, że choruje, ma na utrzymaniu dwie córki, a jej mąż również choruje. ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Barbara Koś Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia ... r. nr .... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Z. pismem z dnia 20 grudnia 2008 r. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz kosztów upomnienia i odsetek, powołując się na utratę zdrowia i majątku. Powyższa należność powstała w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w latach 1991 – 2003. Decyzją z dnia 7 października 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP oraz kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 43.324,59 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie zgromadzonych dowodów Zakład ustalił, że Z. od 1 lipca 2005 r. zatrudniona jest na ½ etatu w P. a podstawa wymiaru składek za miesiąc czerwiec 2009 wynosiła 780 zł. Mąż wnioskodawczyni do 31 maja 2009 r. pobierał rentę, której wyplata została wstrzymana. Po potrąceniach otrzymywał kwotę 432,30 zł miesięcznie. Ponadto od 1 grudnia 2008 r. zatrudniony jest w C. a podstawa wymiaru składek za miesiąc czerwiec 2009 r. wyniosła 1.836,38 zł. Organ dalej podał, iż z informacji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że ogółem dochód rodziny wynosi 2.052 zł co daje 513 zł na jedną osobę i przekracza kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie wskazano, iż Z. nie przedstawiła żadnych rachunków potwierdzających miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, a według kwestionariusza majątkowego wynoszą one ok. 700 zł miesięcznie, wydatki na leczenie zaś ok. 60 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni spłaca kredyt w wysokości 100 zł miesięcznie. Organ zauważył, że z przeprowadzonego przez MGOPS wywiadu wynika, iż wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około 430 zł miesięcznie. Ustalono, że Z. z mężem i dwiema córkami mieszka w budynku, który wcześniej należał do jej rodziców (postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone). Wnioskodawczyni nie jest objęta żadną formą opieki społecznej i posiada zaległości podatkowe. Oceniając całokształt materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał więc, że skoro Z. otrzymuje wynagrodzenie to możliwe jest jego zajęcie i dokonywanie potrąceń, ponadto uzyskiwany w rodzinie dochód pozwala regulować bieżące wydatki oraz spłacać zaciągnięty kredyt. Zdaniem organu nie zachodzą też przesłanki umorzenia, o których mowa w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów dokumentujących trudną sytuację finansową i wobec tego Zakład nie miał podstawy do przyjęcia, iż opłacenie należności z tytułu składek uniemożliwiałoby zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych Z. i jej najbliższych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem i uznając je za krzywdzące strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawczyni wskazała, iż w okresie, w którym nie płaciła składek chorowała i leczyła się na zaburzenia depresyjno – lękowe oraz nie była wówczas w stanie zawiesić działalności gospodarczej. Podała też, że z dniem 30 września 2009 r. została zwolniona z pracy i że oboje z mężem chorują i gro swoich dochodów przeznaczają na lekarstwa. Według Z. ZUS dopatrzył się zaległości dopiero po jej wniosku z grudnia 2008 roku. Umorzenie należności może nastąpić z powodu przewlekłej choroby, a na taką ona cierpi. Nadto ma na utrzymaniu dwie córki, które chcą podjąć naukę na wyższych uczelniach, co również związane jest z ponoszeniem wysokich kosztów. Do wniosku Z. załączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 26 października 2009 r. Później przedłożyła jeszcze fakturę za wodę i ścieki z dnia 2 września 2009 r., fakturę za telefon z dnia 15 października 2009 r., fakturę za energię elektryczną z dnia 21 sierpnia 2009 r., fakturę za odpady z dnia 21 września 2009 r. oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 5 października 2009 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 7 grudnia 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ponownie uznał, iż nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie przedmiotowego zadłużenia. Zakład ustalił, iż wnioskodawczyni aktualnie nie pracuje, ale od 1 czerwca 2009 r. jej mąż pobiera ponownie świadczenie rentowe i otrzymuje z tego tytułu, po potrąceniach, kwotę 442,30 zł miesięcznie oraz nadal jest zatrudniony w C. a podstawa wymiaru składek za miesiąc październik 2009 r. wyniosła 1836,38 zł. Ogółem dochód rodziny uległ obniżeniu – wynosi 1742,30 zł, co daje na członka rodziny kwotę 435,57 zł, ale i tak przekracza kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Zakład dalej wyjaśnił, że z oświadczenia w kwestionariuszu majątkowym wynika, iż koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około 700 zł miesięcznie, a według załączonych rachunków wydatki te stanowią 538,93 zł: energia elektryczna: 286,90 zł, śmieci: 19,90 zł, woda: 68,59 zł, telefon: 163,54 zł. Nie udokumentowano też kosztów leczenia. Ponadto wnioskodawczyni i jej rodzina nie została objęta pomocą społeczną. Organ na koniec podkreślił, że umorzenie należności następuje tylko w wyjątkowych sytuacjach, zależy od uznania ZUS i nie może być sprzeczne z interesem finansów ubezpieczeń społecznych. Z. wniosła skargę na powyższą decyzję żądając jej "unieważnienia". W uzasadnieniu podniosła, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, jak i normy współżycia społecznego obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym. Wskazała, że Zakład wykazał się bezczynnością w zakresie windykacji i zareagował dopiero wtedy, gdy złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek a odsetki przekroczyły w znaczny sposób kwotę zadłużenia. Podała też, że przez cały czas chorowała i nadal pozostaje pod opieką lekarza psychiatry. Skarżąca zarzuciła również, iż nikt nie pozwolił jej "wypowiedzieć się słownie co do zgromadzonego materiału". Choć była dwukrotnie wzywana przez organ do stawiennictwa, to za pierwszym razem urzędnik przebywał poza budynkiem ZUS, a za drugim razem, z uwagi na konieczność zapoznania się z aktami na korytarzu odmówiła dokonania tej czynności. Z. ponownie powołała się także na złą sytuację finansową w rodzinie. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 marca 2010 r. skarżąca wniosła o "unieważnienie spornych dwóch decyzji". Wskazała, iż nieprawdą jest, aby zalegała z zapłatą podatków i nie była objęta pomocą społeczną. Do pisma załączyła decyzję Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 18 lutego 2010 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w wysokości 250 zł na zakup opału na sezon grzewczy 2010, decyzję Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 18 stycznia 2005 r. dotyczącą przyznania zasiłku okresowego w wysokości 100 zł miesięcznie na okres od stycznia 2005 r. do marca 2005 r., fakturę VAT z dnia 26 lutego 2010 r. na kwotę 110,89 zł za zakup leków oraz zaświadczenie Urzędu Gminy i Miasta z dnia 18 marca 2010 r. w przedmiocie niezalegania w podatkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania i nie są uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę, nie naruszył prawa. Sąd badając legalność decyzji miał przy tym na względzie stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1983 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: – dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, – sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, – nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, – nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, – wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, – naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, – jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: – gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, – poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, – przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07, Lex nr 484969, wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08, Lex nr 483118). Sąd nie może nakazać organowi podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia, bo jest to wyłączna kompetencja tego organu. Charakter uznaniowy decyzji, o której stanowi art. 28 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy, zgodnie z orzecznictwem, oznacza zaś, że nawet wtedy, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności organ może odmówić ich umorzenia. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych działał prawidłowo. Zdaniem Sądu materiał dowodowy w sprawie zebrano w sposób wyczerpujący oraz dokonano też prawidłowej jego oceny. Jak ustalił organ skarżąca w dacie ponownego rozparzenia sprawy nie pracowała zawodowo, ale do 30 września 2009 r. zatrudniona była na ½ etatu. Od 1 czerwca 2009 r. jej mąż pobiera ponownie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – po potrąceniach do wypłaty kwota 442,30 zł miesięcznie. Ponadto od 1 grudnia 2008 r. pracuje w C. Faktem jest że ogółem dochód rodziny wynosi 1742,30 zł (netto), co daje na członka rodziny kwotę 435,57 zł ale i tak przekracza kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Z oświadczenia wnioskodawczyni zawartego w kwestionariuszu o stanie majątkowym wynika, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 700 zł. Natomiast według załączonych rachunków wydatki te wynoszą około 540 zł miesięcznie, w tym: energia elektryczna: 286,90 zł, śmieci: 19,90 zł, woda: 68,59 zł, telefon: 163,54 zł. Z akt wynika, że skarżąca mieszka w domu zmarłych rodziców (postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone), ale w kwestionariuszu wypełnionym przez pracownika socjalnego (karta 151 akt adm.), odnośnie sytuacji mieszkaniowej, zakreślono prawo do domu jednorodzinnego. Z. powołała się na chorobę męża i swoją ale rację miał organ, że wydatków na leczenie nie udokumentowała, choć była o tym pouczona. Dopiero na etapie postępowania sądowego skarżąca przedłożyła jeden rachunek za leki na kwotę 110,89 zł – dotyczący miesiąca lutego 2010 r. Poza nim nie przedłożyła w postępowaniu wyjaśniającym żadnych dowodów np. rachunków, faktur potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na lekarstwa, czy leczenie u lekarzy specjalistów. Również z daty po wniesieniu skargi jest zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach – sporządzone na dzień 18 marca 2010 r. Stwierdzone w nim niezaleganie z zapłatą podatków nie oznacza jednak, iż w okresie prowadzenia postępowania administracyjnego zaległość nie istniała. Jeśli chodzi o kwestię objęcia wnioskodawczyni i jej rodziny pomocą społeczną – pomoc ta została udzielona kilkakrotnie i za każdym razem była to pomoc celowa. Było to np. w 2006 r., kiedy to dochód w rodzinie wynosił 1101,77 zł (decyzja z dnia 2 lutego 2006 r.), czy w 2008 r. (350 zł na zakup opału). W oparciu o dane z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Zakład prawidłowo ustalił, że w 2009 r. z pomocy społecznej skarżąca i jej rodzina nie korzystała. Dołączona zaś do akt sądowych decyzja dotyczy 2010 r. (zasiłek celowy w wysokości 250 zł). Jednocześnie z uzasadnienia decyzji MGOPS z dnia 18 lutego 2010 r. wynika, że dochód rodziny ogółem wynosi 2109,06 zł. Z analizy akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy nie wynika też, aby skarżąca wykazała, iż jej choroba (zaburzenia lękowo – depresyjne, nasilające się okresowo) uniemożliwiała dalsze zatrudnienie. Choroba męża (serce, układ krążenia) stanowi zaś podstawę orzeczenia częściowej niezdolności do pracy i skutkuje przyznawanym świadczeniem rentowym, a także nie stanowi przeszkody do wykonywania pracy zawodowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ zasadnie stwierdził, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie całkowita nieściągalność należności, o której mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie daje podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki określone w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy pamiętać, że ZUS oceniając okoliczności w konkretnej sprawie musi czynić to w oparciu o obiektywne kryteria i zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Ustawowym obowiązkiem Zakładu jest dochodzenie należności, gdyż należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jako zobowiązania publiczno – prawne, są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami. Wreszcie należy zauważyć i to, że organ słusznie przyjął, iż istotną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym. Interes społeczny to bowiem obowiązek Zakładu do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Umarzanie zatem należności z tytułu składek ma i musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2007 r., V SA/Wa 1231/07, Lex nr 484909 oraz z 23 października 2007 r., V SA/Wa 1368/07, Lex nr 492274). Zgodnie z art. 7 Kpa organ administracji publicznej powinien wyjaśnić dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa), organ winien generalnie przeprowadzić niezbędne dowody z urzędu, co jednak nie oznacza, że sama strona jest zwolniona z realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, gdy nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006, str. 68 – 69). Zdaniem Sądu nie ulega wobec tego wątpliwości, iż w sprawach z wniosku o umorzenie należności wobec ZUS wnioskodawca powinien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym poprzez wskazywanie odpowiednich okoliczności i dowodów uzasadniających podjęcie przez Zakład decyzji korzystnej dla strony – uwzględniającej wniosek. Według Sądu w niniejszym postępowaniu Z. nie zrealizowała tego nakazu w odpowiedni sposób. Organ natomiast zebrał materiał dowodowy, kierując m. in. zapytania do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, Urzędu Skarbowego, Powiatowego Urzędu Pracy celem uzyskania wszelkich możliwych informacji mających znaczenie dla oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni. Zakład wielokrotnie pouczał też Z. o możliwości składania dowodów potwierdzających okoliczności stanowiące podstawę dla uznania za zasadny jej wniosku o umorzenie należności wobec ZUS. Organ pomimo obowiązku wynikającego z art. 7 Kpa nie jest władny i nie ma możliwości, bez inicjatywy dowodowej wnioskodawcy, przeprowadzenia wszystkich dowodów, jakie są w sprawie możliwe i które być może przemawiałyby za wydaniem innej decyzji. Mała aktywność Z. w przedstawianiu dowodów na okoliczność złej sytuacji finansowej i zdrowotnej, nieskorzystanie z uprawnień przewidzianych art. 73 Kpa i w art. 10 Kpa nie może obarczać w tym zakresie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który podjął wszelkie możliwe i dostępne mu środki, celem wyjaśnienia tej sytuacji i zbadania istnienia przesłanek warunkujących uznanie wniosku Z. za zasadny. Nie można też postawić organowi zarzutu, że nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji wnikliwie do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku. Bezpodstawny, w związku z powyższym, okazał się także zarzut uniemożliwienia skarżącej przez organ zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i brak informowania, co do możliwości zgłaszania dowodów. Wnioskodawczyni sama bowiem przyznała w skardze i późniejszym swoim piśmie, iż była dwukrotnie zawiadamiana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, ale z prawa tego nie skorzystała. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania z wniosku z informacją o możliwości stawienia się w Oddziale ZUS celem zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, jak również możliwością złożenia dodatkowych dowodów. Na zawiadomieniu z dnia 16 listopada 2009 r. widnieje adnotacja pracownika ZUS, iż wnioskodawczyni nie stawiła się. Skarżąca nie zapoznała się z materiałem dowodowym również w dniu 5 listopada 2009 r. przedkładając do akt rachunki za media. Nie jest też prawdą, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych "dopatrzył się" zadłużenia dopiero po wniesieniu przez Z. wniosku w grudniu 2008 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że już w lipcu 2000 r. należności z tytułu składek były objęte postępowaniem egzekucyjnym. W tym stanie rzeczy, mając na względzie powyższe skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych - Olszanowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło