III SA/Po 849/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-25
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wykonując przewóz okazjonalny, musi spełniać dodatkowe wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, czy też przepisy te nie mają do niego zastosowania, podobnie jak do taksówkarzy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wykonując przewóz okazjonalny, musi spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego (powyżej 7 osób łącznie z kierowcą) wymaga spełnienia dodatkowych warunków, takich jak zawarcie umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenie opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, które nie zostały spełnione w przypadku zamówienia usługi przez aplikację mobilną. Przepisy te nie są sprzeczne z Konstytucją ani nie stanowią przepisów technicznych podlegających notyfikacji Komisji Europejskiej.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych i bez spełnienia dodatkowych wymogów formalnych. Kontrola wykazała, że przewóz został zamówiony przez aplikację mobilną, a umowa nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata nie została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu. Skarżący kwestionował zastosowanie przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, twierdząc, że posiadał licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i nie powinien być traktowany tak jak w przypadku przewozu taksówką.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi P. L. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z 30 września 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92 a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58), zwanej dalej u.t.d., oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na skarżącego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. w [...] doszło do kontroli pojazdu kierowanego przez K. B.. Wykonawcą przewozu był skarżący, czego nie zakwestionował on w toku postępowania. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...]. Skarżący wypłaca kierującej pojazdem wynagrodzenie za przewóz osób. Pasażer nie podpisał umowy w lokalu przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym organ I instancji stwierdził wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zarzuty odwołania są niezasadne.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Do wykonywania tego przewozu jest niezbędne uzyskanie odpowiedniej licencji – w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, albowiem pojazd ten nie służył do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały ponadto spełnione kryteria do wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 4 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
– niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W przedmiotowej sprawie przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Nie spełniono przez to przesłanki z art. 18 ust. 4 b pkt 2 lit. b u.t.d., który wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4 a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa i poza kontrolowanym pojazdem. Opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która może być zmieniona po zakończeniu przewozu.
Strona przedłożyła kopię umowy na usługi transportowe, ale nie zawierała ona własnoręcznych podpisów stron, ani wzmianki o zastosowaniu przez nie kwalifikowanego podpisu elektronicznego, wobec czego dokument ten nie mógł stanowić dowodu na zawarcie przez strony umowy zgodnie z art. 18 ust. 4 b pkt 2 lit. b u.t.d.
Zdaniem organu w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała żadnych okoliczności wskazanych w treści tego przepisu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 i 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, że organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie - jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 ww. ustawy o transporcie, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez organy, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 ustawy o transporcie, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d) ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie, naruszenie prawa materialnego, tj. art 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e ) poprzez błędne przyjęcie, że art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc - zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W oparciu o przedstawione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto, strona skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sad Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, czy przepisy art. 18 ust. 4 a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie są zgodne z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust.1 i 2 Konstytucji, a także o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie , czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 ustawy o transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 1998.07.21) oraz obecnie obowiązującej Dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 2015.09.17) w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę, Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził należy, że nie narusza ona prawa procesowego ani materialnego, w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia niezgodności unormowań ustawy o transporcie z przepisami Konstytucji, a przepisy tej ustawy nie stanowią przepisów technicznych, które winny być notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalony stan fatyczny, że zatrudniony przez skarżącego kierowca wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym dla wykonywania przewozu okazjonalnego.
Ustawa o transporcie drogowym określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1). W art. 4 pkt 1 tej ustawy wskazano, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi przepis art. 5 b pkt 1 ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Udzielenie licencji może nastąpić na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób unormowanego w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy bądź na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a więc licencję wskazaną w art. 5 b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, nie posiada natomiast licencji na przewóz osób taksówką. Z rozdziału 3 dotyczącego transportu drogowego osób - art. 18 oraz art. 4 pkt 11 ustawy wynika, że przewóz ten może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego. Skarżący nie wykonuje przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:
- pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244),
- pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,
- pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Wykonywany przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym, zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Przepis art. 18 ust. 4 a ustawy ( w wersji obowiązującej w dacie dokonania przedmiotowej kontroli ) stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zgodnie natomiast z ust. 4b dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami niespełniającymi tego kryterium i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy jedynie w przypadku
1) pojazdów zabytkowych,
2) samochodów osobowych:
a) prowadzonych przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, przy czym zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Przedmiotowy przejazd nie spełniał warunków wskazanych w art. 18 ust. 4a i 4 b ustawy. Pojazd, którym przejazd był wykonywany nie jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, a umowa przewozu samochodem osobowym niewątpliwie nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.
Zasadnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, że w przedmiotowej sprawie przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Nie spełniono przez to przesłanki z art. 18 ust. 4 b pkt 2 lit. b ustawy, który wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4 a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa i poza kontrolowanym pojazdem. Opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która może być zmieniona po zakończeniu przewozu.
Organ II instancji wskazał ponadto w uzasadnieniu decyzji, że strona przedłożyła kopię umowy na usługi transportowe, ale nie zawierała ona własnoręcznych podpisów stron, ani wzmianki o zastosowaniu przez nie kwalifikowanego podpisu elektronicznego, wobec czego dokument ten nie mógł stanowić dowodu na zawarcie przez strony umowy zgodnie z art. 18 ust. 4 b pkt 2 lit. b ustawy.
Wyklucza to możliwość uznania, że skarżący spełnił wymogi przewozu osób w zakresie przewozu okazjonalnego. Przewóz nie był bowiem wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a ustawy), a w sprawie nie zachodziły przesłanki dopuszczenia przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym tego wymogu.
Zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy zawierającym m.in. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł ( lp. 2.11 załącznika nr 3).
Zatem w sytuacji, gdy przewóz wykonano pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy i nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od tego kryterium wskazane w art. 18 ust. 4b ustawy, nałożenie kary pieniężnej było uzasadnione.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, polegającego na braku uchylenia przez organ odwoławczy kontrolowanej decyzji, jest zatem bezzasadny. Organ prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał bowiem zaskarżoną decyzję w mocy.
Za niezasadne uznać także należało zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego - przepisów ustawy o transporcie drogowym - art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Skarżący niezasadnie zarzucał, że prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, nie musi dodatkowo spełniać wymogów określonych w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 ustawy o transporcie. Dokonana przez skarżącego wykładnia jest nieprawidłowa, nie uwzględnia bowiem treści art. 18 ustawy w związku z art. 4 pkt 11 ustawy, który zawiera ustawową definicję przewozu okazjonalnego osób.
W sytuacji wskazania przez prawodawcę definicji ustawowej danego pojęcia używanego w akcie prawnym, brak jest możliwości interpretacji tego pojęcia w inny sposób, niż wynikający z ustawy. Jakkolwiek językowo określenie "przewóz okazjonalny" mogłoby budzić wątpliwości, wątpliwości te nie zachodzą w związku z faktem, że ustawodawca wyraźnie za taki przewóz uznał każdy przewóz osób nie mający charakteru regularnego, regularnego specjalnego i wahadłowego.
Ustawodawca w art. 5 b pkt 1 ustawy wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz wykonywanie przewozu taksówką. Wykonywanie przewozów taksówką wymaga odrębnej licencji i podlega regulacji odrębnej od pozostałych sposobów przewozu osób.
Dodatkowo wskazać należy, że ustawodawca zabronił przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą:
1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Regulacja ta potwierdza wyraźne rozróżnienie przez ustawodawcę i odmienność przewozów taksówkowych i przewozów okazjonalnych.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut sprzeczności analizowanych regulacji z zasadami Konstytucji. Skarżąca zarzucała naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania cytowanych przepisów ustawy o transporcie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami.
W ocenie Sądu, ustawodawca w art. 18 ust. 4a ustawy celowo wprowadził zasadę, zgodnie z którą przewóz okazjonalny może być realizowany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jak i określił w art. 18 ust. 4 b pkt 2 ustawy zwalniające z tego obowiązku dodatkowe wymogi, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób innymi samochodami osobowymi. Ustawodawca odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Podkreślić należy, że różny charakter tych przewozów wiąże się bezpośrednio z odmiennym uregulowaniem warunków obu rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Warunki te w przypadku taksówki unormowane są w art. 6 ustawy a w przypadku wykonywania transportu drogowego przewozu osób samochodem w art. 5 c ustawy. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który uzyskać ma licencję taksówkową musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym.
Z przepisów ustawy wynika zatem, że podmiot świadczący usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, nie jest podmiotem dokonującym przewozu osób takich jak przewozy taksówkowe. Chcąc realizować takie przewozy powinien on posiadać licencję taksówkową. Licencję taką może on uzyskać po złożeniu stosownego wniosku i spełnieniu przewidzianych w ustawie warunków.
W związku z tym uznać należy, że podnoszone przez skarżącego zarzuty sprzeczności przepisów ustawy o transporcie drogowym z wartościami konstytucyjnymi - zasadą wolności gospodarczej i zasadami jej ograniczania, zasadami wprowadzania ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw oraz zasadami równości i zakazu dyskryminacji, nie są uzasadnione. Skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie przejazdów taksówkowych i nie może domagać się takiego samego zakresu uprawnień jak taka osoba, może natomiast nabyć te uprawnienia w przewidzianej prawem drodze.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut skarżącego, że art. 5 b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i nie można się na nie powoływać wobec jednostek.
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 1998.07.21) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 2015.09.17). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f Dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) Dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Oczywistym jest, że realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej stałej bezpośredniej obecności obu stron umowy - realizującego przewóz jak i przewożonego.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że dla zastosowania Dyrektywy nie ma
znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji [...]. Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31.
Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę
pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżąca, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/G! 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło