III SA/Po 890/23
WyrokWSA w Poznaniu2024-03-06
Skład orzekający: Szymon Widłak, Zbigniew Kruszewski, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany żądaniem strony w zakresie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, a jeśli tak, to czy strona może skutecznie zmodyfikować swoje żądanie na etapie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ administracji jest związany żądaniem strony inicjującym postępowanie, jednakże w przypadku wątpliwości co do jego treści, ma obowiązek ustalić rzeczywiste żądanie strony, informując ją o okolicznościach prawnych i faktycznych. Strona może modyfikować swoje żądanie, ale tylko na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Zmiana żądania na etapie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalna i narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków, domagając się sklasyfikowania działek jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (Lzr) lub zadrzewione i zakrzewione (Lz). Po postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w którym organ odmówił aktualizacji, strona w odwołaniu próbowała zmodyfikować swoje pierwotne żądanie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że działki nie spełniają kryteriów dla gruntów Lzr ani Lz, a także że modyfikacja wniosku na etapie odwoławczym jest niedopuszczalna. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 października 2023r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 6 października 2023 r. (nr jak w sentencji) Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: [...]WINGiK lub organ) po rozpoznaniu odwołania B. S. od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta lub organ I instancji) z 26 czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] i [...], obr. S., gm. [...], w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
B. S. 14 grudnia 2021 r. zwróciła się do Starosty z wnioskiem o aktualizację gruntów działek nr [...], [...] i [...] obr. S., po zrealizowanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków i nadaniu im klasyfikacji "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz", żądając przywrócenia uprzedniej klasyfikacji – grunty orne klasy V "RV".
W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta decyzją z 30.11.2022 r. zaktualizował dane w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] i [...] w ten sposób, że dla działki nr [...] w miejsce opisu gruntu "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe Bz" o pow. 0,4033 ha wprowadził zapis "tereny mieszkaniowe B" o pow. 0,4033 ha, a dla działki nr [...] w miejsce opisu gruntu "tereny mieszkaniowe B" o pow. 0,0471 ha i "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe Bz" o pow. 0,4200 ha wprowadził zapis "tereny mieszkaniowe B" o pow. 0,4617 ha.
Wskutek odwołania B. S. [...]WINGiK decyzją z 20.02.2023 r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zważywszy na treść wniosku B. S. uznał, że Starosta rozstrzygnął by informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków zaktualizować w inny sposób,, aniżeli wskazała wnioskodawczyni. W miejsce terenów rekreacyjno-wypoczynkowych (Bz) ujawnić tereny mieszkaniowe (B). Świadczy to o niepodjęciu czynności, o które wystąpiła do organu strona i wydaniu decyzji niezgodnej z wnioskiem. Odnośnie gromadzenia materiału dowodowego [...]WINGiK powołał przepis § 34 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390, dalej: r.e.g.b.) oraz § 39 pkt 3 i § 36 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670, dalej: r.s.t.w.g.p.), z których to wynika, że jeżeli dane opisowe uwidocznione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków ulegną zmianie to zmiany te utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych. Wykaz zmian danych ewidencyjnych jest częścia operatu technicznego, w którym kompletuje się wyniki wykonanych prac geodezyjnych. Zatem zmiany, jakie nastąpiły w danych opisowych i zostały utrwalone w wykazach zmian danych ewidencyjnych dotyczyły:
- rodzaju budynku usytuowanego na dz. nr [...] – oznaczenie jako "budynek mieszkalny" zmieniono na "pozostały budynek niemieszkalny" – wykaz zmian dołączony do operatu technicznego, który wpisano do ewidencji materiałów zasobu 28.06.2022 r.,
- zmiany oznaczenia użytków gruntowych z terenów rekreacyjno-wypoczynkowych (Bz) na tereny mieszkaniowe (B) na dz. nr [...] i [...] – wykaz zmian danych dołączono do operatu technicznego, który wpisano do ewidencji materiałów zasobu 20.102.2022 r..
W tym stanie sprawy [...]WINGiK przyjął, że o ile kwestionowaniu nie podlega sam fakt konieczności udokumentowania powstałych zmian w powyższych wykazach, o tyle wątpliwości budzą motywy, z jakich dokumenty te sporządzono ("na wyraźne polecenie Starosty wyrażone w piśmie z 30.09.2022 r.). Wywierając wpływ i dążąc do uzyskania od uprawnionego geodety dokumentu o określonej i pożądanej treści organ przekroczył zakres swoich kompetencji. Działanie takie jest niedopuszczalne. Reasumując organ stwierdził, że jeśliby uznać, że grunty na dz. nr [...] powinny być oznaczone jako tereny mieszkaniowe to dokonując takiej zmiany trzeba mieć na uwadze zapisy załącznika nr 1 do r.e.g.b. wyszczególnione pod l.p. 13, które organ I instancji powołał w decyzji. Warunkują one, że: "Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy." Tymczasem Starosta będąc w posiadaniu projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego zał. do decyzji z 3.07.2007 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego i oczka wodnego na dz. nr [...], nie odniósł się do danych uwidocznionych w tym dokumencie, nie konfrontując z przywołanymi zapisami r.e.g.b. i jednoznacznie przyjął, że oznaczenia gruntów jako mieszkaniowych (B) należy dokonać w całej działce. Analogicznie postąpił co do dz. nr [...] uznając za podstawę decyzji tylko to, że grunt ten jest własnością tego samego podmiotu, któremu oprócz ww. działek przysługuje to samo prawo do działki sąsiedniej nr [...] zabudowanej domem mieszkalnym jednorodzinnym. Zaskarżoną decyzję wydano więc z naruszeniem przepisów postępowania. Rozpatrując sprawę ponownie Starosta będzie zobligowany do przeprowadzenia postępowania zgodnie z wnioskiem strony, gromadząc materiał dowodowy, nie wykraczając poza swoje kompetencje.
Ponownie prowadząc postępowanie Starosta pełnomocnika strony do sprecyzowania wniosku i podania jednej z trzech wskazań wynikających z wniosku klasyfikacji gruntów dla dz. nr [...] i [...], tj: 1) w zakresie przywrócenia do poprzedniej klasyfikacji – grunty orne V klasy RV, 2) w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – Lzr, 3) w zakresie zaklasyfikowania gruntów jako grunty zadrzewione i zakrzewione – Lz. W odpowiedzi z 28.04.2023 r. pełnomocnik strony podał, że wniosek dla dz. nr [...] i [...] obejmuje zakres sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr". Odnośnie wnioskowanej klasyfikacji Starosta uzyskał stanowisko uprzednio sporządzającego operat techniczny geodety S. W. (pismo z 16.05.2023 r.).
Następnie decyzją z 26 czerwca 2023 r. Starosta K. na podstawie art. 7d i art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 8 i 10c oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b pkt 2, art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej: P.g.k.) oraz § 8-10, § 29 r.e.g.i.b. i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) odmówił aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dla dz. nr [...] i [...] obr. S. w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr".
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków związaną z opracowanym projektem operatu opisowo-kartograficznego, z uwagi na informację Starosty z 27.02.2019 r., iż projekt tegoż operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków z dniem 26.02.2019 r., która została ogłoszona w Dz. Urz. Woj. [...] 4.03.2019 r., poz. 2407, zgodnie z art. 24a ust. 9 P.g.k. możliwość zgłaszania zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie była w terminie 30 dni od ww. daty ogłoszenia. Z uwagi, że wniosek w sprawie wpłynął po upływie tego terminu, zgodnie z art. 24a ust. 12 P.g.k. uznany został za wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Następnie Starosta wyjaśnił, że wezwanie autora operatu do wyjaśnień wynikało ze wskazań [...]WINGiK. Odnosząc się do wnioskowanego sklasyfikowania gruntów organ I instancji stwierdził, że choć o zaliczeniu gruntów do danego użytku gruntowego decyduje stan faktyczny, nie przesądzają o tym ustalenia planu miejscowego ani decyzja o warunkach zabudowy terenu, czy też brak tych dokumentów, natomiast dane zawarto w ewidencji gruntów i budynków, a dotyczące rolnego charakteru użytków mają charakter wiążący dla organów prowadzących postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. W oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. B. 9uchwała nr [...] z 26.10.2000 r.) działki [...] i [...] przeznaczone są na MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Dla działki nr [...] Starosta wydał decyzję z 3.07.2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i oczka wodnego. Załączony do decyzji projekt zagospodarowania działki wykonany na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 zawiera tylko część dz. nr [...] w zakresie opracowania. Starosta przyjął, że mając na uwadze fakt, iż ww. projekt zagospodarowania w odniesieniu do aktualnego przepisu zał. nr 1 do r.e.g.b. mówiącego, ze kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy, trudno jest jednoznacznie wskazać linię zagospodarowania ww. działki wynikającą z projektu z 2007 r. Mając na uwadze aktualne zagospodarowania działek stanowiących jedną nieruchomość będącą własnością strony, zdaniem organu grunt obejmujący przedmiotowe działki ma jednolite zagospodarowanie terenu świadczące o wykorzystaniu terenu jako teren mieszkaniowy, zgodnie z zał. nr 1 r.e.g.b. Dla oceny wykorzystania nieruchomości na cele mieszkaniowe istotne znaczenie może mieć np. wyposażenie nieruchomości w urządzenia budowlane, budynek gospodarczy z oczkiem wodnym usytuowany na dz. nr [...], związany funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym usytuowanym na sąsiedniej dz. nr [...] (własność strony), na dz. nr [...] usytuowana altanka, umiejscowiony kompostownik. Wskazano, że działki porośnięte są trawą, koniczyną, występują liczne nasadzenia drzew i krzewów, roślinność ozdobna, na całości nieruchomości wydzielono alejki wyłożone kostką granitową oraz rozmieszczono oświetlenie. Całość nieruchomości jest ogrodzona. Zdaniem Starosty na przedmiotowej działce nie jest prowadzone gospodarstwo rolne – w dniu oględzin brak było zwierząt hodowlanych, strona nie wskazała, by je posiadała, nie było widocznych żadnych maszyn i urządzeń gospodarczych, ani budynków z przeznaczeniem do produkcji rolniczej. Działki nie stanowią też gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych – Lzr, gdyż opisane ich zagospodarowanie nie spełnia definicji wynikającej z r.e.g.b., która mówi, że do gruntów takich zalicza się grunty będące enklawami lub półenklawami użytków rolnych, na których znajdują się śródpolne skupiska drzew i krzewów lub tylko drzew, w wieku powyżej 10 lat, niezliczone do lasów lub sadów. Starosta wskazał na zagospodarowanie działek zilustrowane zdjęciami załączonymi do protokołu oględzin. Konkludował, że uwzględniając zebrane dowody przedstawiające faktyczny sposób użytkowania działek należało odmówić aktualizacji danych w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzwione na użytkach rolnych – "Lzr". Organ wyjaśnił kończąc, że stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 pkt 1 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków ma jedynie charakter rejestrowy, a organy ewidencyjne są tylko rejestratorem tych zmian, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy i nie służy do ustalania stanów prawnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. S. sprostowała oczywistą omyłkę pisarską zawartą w piśmie z 28.04.2023 r. podając, że jej zamiarem było wnioskowanie o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione – "Lz". Strona na podstawie art. 145 § 1 w zw. z art. 110 § 1 K.p.a. wniosła o uchylenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przy uwzględnieniu sprostowanego wniosku. Z ostrożności procesowej strona wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przez organ I instancji:
- art. 61 § 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 80 w zw. z art. 138 § 2 zd. 2. K.p.a. poprzez wydanie decyzji w postępowaniu wszczętym na wniosek strony niezgodnie z jej żądaniem wyrażonym w piśmie z 9.11.2022 r., następnie wezwanie strony pismem z 12.04.2023 r. do nieuprawnionego ograniczenia zakresu żądania wniosku;
- art. 8 § 1 w zw. z art. 80 i art. 138 § 2 zd. 2. K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej i z naruszeniem zasady bezstronności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na operacie technicznym, sporządzonym po kilkukrotnym wzywaniu geodety do zmiany jego treści i pomimo wskazania przez [...]WiNGiK, że zebranie tego dowodu odbyło się z naruszeniem przepisów postępowania i poprzez arbitralną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, że ów operat jest miarodajny do stwierdzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, w której zakres nieuprawniengo wpływu organu na treść operatu jest tak duży, że konieczne jest sporządzenia nowego,
- § 10 r.e.g.b. w zw. z zał. nr 1 (lp. 13) do r.e.g.b. w zw. z art. 138 § 2 zd. 2. K.p.a. poprzez pominięcie projektu zagospodarowania terenu stanowiącego załącznik do decyzji Starosty z 3.07.2007 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego i oczka wodnego i błędne przyjęcie, że kontur terenów mieszkaniowych może przekraczać linię wskazaną w projekcie zagospodarowania działki lub terenu i błędne przyjęcie, że działka nr [...] może być uznana jako teren mieszkaniowy (B), podobnie jak niezabudowana działka nr [...] jako własność tej samej osoby co działka sąsiednia.
[...]WINGiK utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (decyzją wspomnianą na wstępie) przypomniał zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określone w art. 24 ust. 2a P.g.k. i aktualizacji danych w tej ewidencji, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 i ust. 2c P.g.k. Organ przypomniał stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...] i [...] obr. S., treść wniosku i jego sprecyzowania na wezwanie Starosty oraz ustalony w toku oględzin stan faktycznego zagospodarowania nieruchomości. Następnie wskazał, zgodnie z lp. 6 zał. nr 1 do r.e.g.b., jakie grunty zalicza się do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych – Lzr. Zdaniem [...]WINGiK z dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej wynika ewidentnie, że przedmiotowe działki stanowią teren zieleni urządzonej. Drzewa oraz krzewy liściaste i iglaste, roślinność ozdobna i kwiaty umieszczone zostały staraniem właściciela gruntu. W ramach takich samych działań wydzielone zostały pośród nich ścieżki, które utwardzono kostką brukową. Cechy te – zdaniem organu – wskazują, że pomimo tego, iż zlokalizowane są w sąsiedztwie użytków rolnych nie są to enklawy lub półenklawy takich gruntów. Znajdujące się na nich drzewa i krzewy nie są śródplonymi skupiskami drzew i krzewów lub tylko drzew, w wieku powyżej 10 lat, które nie zostały zaliczone do lasów lub sadów. Z tych względów nie można ich zaliczyć do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych – Lzr. Z tych też względów nie można gruntów tych zaliczyć do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych – Lz, na co wskazywała strona w odwołaniu. Nie są to bowiem grunty, o których mowa w lp. 11 zał. nr 1 do r.e.g.b. (powołano).
B. S. w skardze skierowanej do tutejszego Sądu na powyższą decyzję [...]WINGiK podniosła zarzuty tożsame do postawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów odwołania. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu do wydania decyzji o sprostowaniu zapisów w bazie ewidencji gruntów i budynków według poprzedniej kwalifikacji – wpisanie działek jako zadrzewionych i zakrzewionych – Lz, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W motywach skargi podniesiono zwłaszcza, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania , zignorował oświadczenie odwołującej w przedmiocie zmiany żądania wniosku, a także błędnie przyjął, że grunty objęte wnioskiem nie stanowią gruntów "Lz" stanowiących skupiska drzew i krzewów mających charakter parku, ale niewyposażonych w urządzenia i budowle służące rekreacji i wypoczynkowi, nie uzasadniając stanowiska w tym zakresie. Zdaniem strony wobec braku stanowiska organu co do zarzutów odwołania nie jest jasne, czy organ zapoznał się z odwołaniem i zarzutami co do błędnego skorzystania z operatu technicznego. Zarzuty odwołania dotyczyły stanu faktycznego i sposobu jego ustalenia oraz tego, czy dozwolone jest w dalszym postępowaniu dalsze korzystanie z operatu technicznego, czy zachodzi konieczność sporządzonego nowego operatu przez geodetę, wobec którego nie zachodzą uprawnione wątpliwości co do jego bezstronności. Brak odniesienia się przez organ do tych zarzutów może spowodować, że w oparciu o nierzetelny operat zostanie wydana kolejna decyzja obarczona poważny uchybieniem procesowym skutkującym koniecznością jej uchylenia.
Strona wskazała również, że organ związany był jej wnioskiem, który wyznaczał zakres postępowania. Strona pismem z 17.07.2023 r. zmieniła żądanie wniosku wskazując, że sprecyzowała pismo z 28.04.2023 r. podając, ze jej celem jest sklasyfikowanie działek jako gruntów zadrzewionych i zakrzewionych – "Lz". Zmianę wniosku pominęły organy obu instancji – organ I instancji ją pominął, a organ II instancji odniósł się do niej marginalnie, skupiając się na wcześniejszej treści żądania strony, co skutkuje uznaniem, że organ nie uznał za skuteczne dokonanej zmiany żądania wniosku. Tym samym organ naruszył zasadę związania wnioskiem i wydając zaskarżoną decyzję przekroczył granicę rozpoznania sprawy. Działanie takie pozbawia obywatela zaufania do działania organu, albowiem wnioskodawca otrzymuje rozstrzygnięcie, którego nie brał pod uwagę inicjując postępowanie. Brak jest przy tym znaczenia, na jakim etapie doszło do zmiany żądania strony, albowiem w chwili złożenia oświadczenia o zmianie żądania wniosku wydana decyzja nie była jeszcze ostateczna.
Zdaniem strony [...]WINGiK w uzasadnieniu decyzji skupił się błędnie na sprawozdaniu sprawy, marginalnie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Organ posługuje się zwrotem "z tych względów (...) nie można ich (działek – uw. strony) zaliczyć do gruntów zadrzewionych na użytkach rolnych (Lzr) ani gruntów zadrzewionych i zakrzewionych (Lz), jednakże nie wiadomo, z jakich względów owe zaliczenie nie może zostać dokonane, gdyż organ nie uzasadnia rozstrzygnięcia. Organ zignorował fakt, że strona jest rolnikiem, który nieruchomość nabył jako ziemię rolną i od chwili nabycia utrzymuje ją w kulturze zielonej. Strona nie występowała o przekształcenie gruntów na grunty budowlane, nie składała wniosku o pozwolenie na budowę lub innych poza koniecznymi do utrzymania gruntów w kulturze zielonej. Grunty te nie mają dostępu do żadnej infrastruktury drogowej, energetycznej, sieci wodnych, czy kanalizacyjnych. Strona nie podjęła żadnych kroków prawnych, formalnych i realizacyjnych, aby status nieruchomości zmienić. Organ nie wyjaśnił, dlaczego gruntów nie należy uznać za skupiska drzew i krzewów mające charakter parku, ale niewyposażonych w urządzenia i budowle służące rekreacji i wypoczynkowi. Nie można wnioskować z faktu niespełnienia kryteriów klasyfikacyjnych dla jednej kategorii gruntów, iż automatycznie grunt nie spełnia kryteriów klasyfikacyjnych dla zupełnie innej kategorii gruntu. Strona jednocześnie nie kwestionuje, że grunt nie jest gruntem "Lzr" – zadrzewionym na użytkach rolnych. Nie przesądza to jednak, że nie jest gruntem "Lz" – zadrzewionym i zakrzewionym – zgodnie z wnioskiem. Z dokumentacji fotograficznej wynika bowiem, ze grunt wypełnia kryteria dla gruntu "Lz" (lp. 6 zał. nr 1 do r.e.g.b.). Strona dodała, że przekształcenie użytku rolnego w grunt zurbanizowany i zabudowany (w tym mieszkaniowy – "B") nie następuje poprzez nabycie i zmianę właściciela nieruchomości. Nadto zmiana klasyfikacji gruntu nie następuje poprzez sąsiedztwo. Mimo to organ utrzymuje, że należy zmienić klasyfikację gruntu przez sam fakt nabycia gruntu przez stronę i sąsiedztwo gruntów mieszkaniowych. Jednocześnie pominięto sąsiedztwo gruntów rolnych. Zmiana charakteru gruntu następuje zaś w zakresie określonym w pozwoleniu na budowę – lp. 13 zał. nr 1 do r.e.g.b. i tylko na takiej części działki, jaki wynika z takiego pozwolenia. Bezsprzecznie zaś przedmiotowy grunt nie wypełnia żadnego kryterium określonego dla gruntów oznaczonych jako "zabudowane i zurbanizowane". Należało zatem ów grunt zaklasyfikować do innej kategorii i znaleźć odpowiednią klasyfikację na podstawie zał. nr 1 do r.e.g.b. Niedopuszczalnym było zaś wymuszanie przez organ na stronie, aby wszystkie swoje działki sklasyfikował w jednej kategorii użytków, niezależnie od sposobu ich użytkowania oraz okoliczności i czasu ich nabycia.
W odpowiedzi [...]WINGiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stanowiska strony, iż przedmiotowe działki spełniają przesłanki określone w lp. 11 pkt 6 zał. nr 1 do r.e.g.b., tj. że można je zakwalifikować jako skupisko drzew i krzewów mające charakter parku, ale niewyposażonych w urządzenia i budowle służce rekreacji i wypoczynkowi, organ wskazał, że wedle definicji słownika języka polskiego przez park uznaje się park w mieście, oraz park jako specjalny obszar. Parkiem w mieście jest teren porośnięty drzewami i trawą, z wytyczonymi ścieżkami i alejkami, na których postawiono ławki, usytuowany w mieście i pełniący funkcje rekreacyjne. Przez park jako specjalny obszar uznaje się obszar celowo wydzielony i przeznaczony do spełniania określonych funkcji. W dokumencie "Pojęcia stosowane w statystyce publicznej" GUS kategorię "park spacerowo-wypoczynkowy" definiuje się jako "teren zieleni z roślinnością wysoką i niską o powierzchni co najmniej 2 ha urządzony i konserwowany z przeznaczeniem na cele wypoczynkowe ludności, wyposażony w drogi, aleje spacerowe, ławki, place zabaw itp. Do powierzchni parku należy wliczyć również wody znajdujące się na terenie takiego obiektu (np. stawu), tereny sportów wodnych, otwartych kąpielisk, boisk, placów gier itp., o ile są dostępne do użytku publicznego." Zdaniem organu obszar dz. nr [...] i [...] nie jest parkiem, ponieważ nie jest to obszar użytkowany i konserwowany z przeznaczeniem na cele wypoczynkowe ludności, dostępny do powszechnego użytku. Nie jest to teren porośnięty drzewami i trawami z wytyczonymi ścieżkami i alejkami, na których postawiono ławki, usytuowany w mieście i pełniący funkcje rekreacyjne. Dlatego organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji i zakwalifikowania gruntu do użytku "Lz".
Na rozprawie sądowej 6 marca 2024 r. pełnomocnik strony wniósł i wywiódł, jak w skardze podkreślając, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania, co do działania biegłego i wydania opinii. Wskazał, że w postępowaniu widoczny jest wpływ organu na biegłego, w konsekwencji czego opinia biegłego nie ma wiążącego charakteru. Oświadczył, że strona w toku postępowania nie składała zastrzeżeń do operatu technicznego z 2022 r. złożonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jak i samodzielnie, posiłkując się uprawnionym geodetą, nie zmierzała do sporządzenia alternatywnego operatu, który mógłby zostać przyjęty do zasobu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi uznając, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, dalej: P.g.k.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390, dalej: r.e.g.b.).
Zgodnie z art.20 ust. 1 pkt 1 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Przy czym, jak stanowi art. 20 ust. 3 P.g.k. grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów.
W myśl art. 22 ust. 2 P.g.k. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (uw. Sądu: właściciele nieruchomości), zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Jak stanowi art. 24 ust. 1 P.g.k. informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:
1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności:
a) odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację,
b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej,
c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej;
2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne (art. 24 ust. 2 P.g.k.). Co istotne, stosownie do art. 24 ust. 2a P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji w dwojaki sposób. Po pierwsze, jak stanowi pkt 1 tego przepisu - z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. Po wtóre zaś, w myśl pkt 2 przepisu - na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
W niniejszej sprawie organy administracji geodezyjno-kartograficznej miały do czynienia z zainicjowaniem przez skarżącą aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Starosta trafnie przyjął bowiem, że pismo B. S. z 14 grudnia 2012 r. zatyt. "wniosek w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków" stanowi wniosek, o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k.
Wspomnienia w tym miejscu wymaga, że ów wniosek strony poprzedziło postępowanie Starosty w trybie przepisów art. 24a P.g.k. dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków, którym objęto m.in. działki skarżącej, co do których następnie wniosła ona o dokonanie aktualizacji danych (dz. nr [...] i [...], jak i dz. nr [...] oraz [...] – wyłączona z postępowania jako działka historyczna – uw. Sądu). W tymże zakończonym postępowaniu modernizacyjnym, co jest bezsporne, skarżąca nie wzięła udziału.
Zgodnie z art. 24a ust. 1 P.g.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Informacje o powyższym podaje do publicznej wiadomości (ust. 2), poprzez wywieszenie na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Następnie projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ust. 4), a starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy zaś, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Następnie rozstrzygane są uwagi zgłoszone do tego projektu (ust. 7). Dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Ostatecznie, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). Starosta w drodze decyzji rozstrzyga o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów (ust. 10). Zarzuty zgłoszone po ww. terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).
Sąd przywołał powyższe przepis chcąc wyjaśnić, dlaczego zasadnym było uznanie przez Starostę jako gospodarza tak postępowania modernizacyjnego, jak i aktualnie aktualizacyjnego, że wniosek strony z 14.12.2021 r. nie mógł być uznany za zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym w postępowaniu modernizacyjnym. Otóż zważywszy, iż sporządzony w postępowaniu modernizacyjnym projekt operatu opisowo-kartograficznego dla 7 gmin: K., S., Ś., K. , S. , W. , W. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, co zostało ogłoszone w Dz. Urz. Woj. [...] z 4.03.2019 r. (poz. 2407), a strona w terminie 30 dni od daty ogłoszenia nie wniosła zarzutów, a proponowane zmiany danych w operacie zgłosiła dopiero przedmiotowym wnioskiem z 14.12.2021 r., należało stosownie do ww. przepisu art. 24a ust. 12 P.g.k. potraktować owe zarzuty jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Wracając do sedna sprawy, Sąd pragnie rozpocząć rozważania od odniesienia się do kwestii zakresu przedmiotowej sprawy określonej wnioskiem strony. To bowiem zagadnienie, na skutek podejmowanych w trakcie postępowania administracyjnego aktywności procesowych organu I instancji i strony, stało się przedmiotem zasadniczych zarzutów skargi.
Jak już Sąd wspomniał, stosownie do treści 24 ust. 2a ust. 1 i 2 P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu (pkt 1) albo na wniosek właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2). W niniejszej sprawie bezspornie to B. S. zainicjowała przedmiotowe postępowanie wnioskiem z 14.12.2021 r. Tak na gruncie ww. art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k., jak i ogólnej normy zawartej w art. 61 § 1 K.p.a. w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rodzaj, charakter i przedmiot postępowania administracyjnego, wszczynanego na wniosek strony, wyznacza zakres i treść żądania strony. Inaczej rzecz ujmując, przedmiot i zakres sprawy administracyjnej determinuje treść i zakres wniosku strony (por. wyrok NSA z 22 września 2022 r., sygn. akt I OSK 1238/19, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że organ jest związany żądaniem wniosku, który prowadzi do wszczęcia postępowania w sprawie, a jednocześnie określa przedmiot sprawy. Jednakże w razie, gdy wniosek budzi wątpliwości organu administracji publicznej co do treści zawartego w nim żądania, organ ten jest obowiązany ustalić rzeczywistą treść tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 143/23, publ. j.w.). Precyzując, jeżeli po złożeniu wniosku strona dokona modyfikacji wniosku, organ administracji orzeka już nie na podstawie wniosku pierwotnego, lecz żądania strony wskazanego we wniosku zmodyfikowanym (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 1704/09, publ.: j.w.).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że ostatecznie strona określiła zakres żądanej aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w piśmie z 28.04.2023 r. złożonym na wezwanie organu I instancji. Zwrócić należy uwagę, że Starosta w wezwaniu z 21.04.2023 r., kierując się stwierdzeniem przez [...]WINGiK w uprzednio wydanej decyzji z 20.02.2023 r., że organ I instancji rozstrzygnął sprawę niezgodnie z wnioskiem złożonym przez stronę, wezwał pełnomocnika strony – mając na uwadze różne podane we wniosku z 14.12.2021 r. i w piśmie z 9.11.2022 r. proponowane klasyfikacje gruntów - do sprecyzowania, czy wniosek obejmuje aktualizację danych w e.g.b. w zakresie: 1) przywrócenia do poprzedniej klasyfikacji gruntów – grunty orne V klasy "RV", czy 2) sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych Lzr, czy 3) zaklasyfikowania gruntów jako grunty zadrzewione i zakrzewione Lz. Organ I instancji kierował się uprzednio wskazanymi przez stronę klasyfikacjami przedmiotowych gruntów i nie działał w tym zakresie w sposób wykraczający poza zakres żądania strony. Co zaś istotne odpowiadając na to wezwanie w ww. piśmie z 28.04.2023 r. profesjonalny pełnomocnik strony precyzyjnie podał, że wniosek ws. aktualizacji gruntów i budynków dla działek nr [...] i [...] obr. S. gm. K. obejmuje zakres sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr". Nie może zatem budzić wątpliwości, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym to w piśmie z 28.04.2023 r. strona ostatecznie podała treść żądania, zakreślając zakres sprawy.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 61 § 1 K.p.a., ani art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. poprzez nieuznanie przez organy obu instancji "modyfikacji" wniosku na etapie postępowania międzyinstancyjnego, tj. w odwołaniu od decyzji Starosty z 26.06.2023 r. Przypomnieć należy, że w odwołaniu z 17.07.2023 r. pełnomocnik strony podał, że precyzuje pismo z 28.04.2023 r. prostując oczywistą omyłkę w nim zawartą w ten sposób, że wniosek o aktualizację gruntów i budynków dla przedmiotowych działek obejmuje zakres sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione – Lz.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W judykaturze przyjmuje się zgodnie, że dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Oznacza to, że rozpoznanie sprawy dokonywane przez organ odwoławczy ma być "ponownym" rozpoznaniem sprawy, czyli rozpoznaniem sprawy poprzedzonym tym samym procesem dokonanym przez organ I instancji. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Z powyższego wywieźć należy, że w postępowaniu wszczynanym na wniosek strony dopuszczalna jest modyfikacja treść żądania (wniosku) na etapie jurysdykcyjnym jedynie przed organem I instancji. Przedmiotowo tożsamym postępowaniem odwoławczym będzie bowiem tylko takie postępowanie, w którym organ odwoławczy dokonywał będzie oceny w zakresie tym samym, w jakim czynił to organ I instancji. W ocenie Sądu stanowiłoby zatem oczywiste naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego dopuszczenie do modyfikacji wniosku przez stronę w odwołaniu, czy później na etapie postępowania odwoławczego, a przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Organ odwoławczy rozstrzygałby w takim wypadku przedmiotowo inną, odmienną sprawę.
Na marginesie dodać należy, że podzielenie stanowiska pełnomocnika strony o dopuszczalności opisywanego działania (modyfikacji wniosku w odwołaniu) rodzi ryzyko niedopuszczalnego w świetle zasady dwuinstancyjności umożliwienia stronie swoistej obrony przed negatywnym rozstrzygnięciem organu I instancji. W świetle zaś normy zawartej tak w art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k., jak i art. 61 § 1 K.p.a. brak jest przeszkód, by strona niezadowolona z decyzji organu I instancji złożyła kolejny, odmienny przedmiotowy wniosek, inicjując tym samym nowe postępowanie administracyjne.
Sąd dodać pragnie, że pełnomocnik strony przed wydaniem przez Starostę decyzji z 26.06.23023 r. pismem z 30.05.2023 r. doręczonym 5.06.2023 r. został zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszenia żądań w terminie 7 dni, lecz z prawa tego nie skorzystał. W piśmie tym zaś Starosta jasno wskazał, że postępowanie toczy sioę w zakresie sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr", a zatem zgodnie z żądaniem strony wyrażonym w piśmie z 28.04.2023 r.
Wobec powyższego Sąd nie podzielił zarzutu skargi dopuszczenia się przez organy naruszenia przepisów art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zmiany wniosku strony dokonanej pismem (odwołanie) z 17.07.2023 r. Jakkolwiek Sad dostrzega niedoskonałości uzasadnienia decyzji organu II instancji w zakresie wyjaśnienia powyższego zagadnienia, to owo naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. [...]WINGiK prawidłowo bowiem przyjął, że przedmiotowy zakres sprawy wyznacza pismo strony z 28.04.2023 r., w którym podano zakres sklasyfikowania gruntów jako zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – "Lzr".
W ocenie Sądu organy orzekające w świetle zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do aktualizacji danych w e.g.b. co do działek nr [...] i [...] w zakresie żądanym przez stronę. W tym miejscu wskazać należy, że i strona stanowisko to podziela, co znalazło wyraz w skardze.
Podzielić należy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym ewidencja jest rejestrem obejmującym dane wynikające ze stosownej dokumentacji i podlegającym aktualizacji na podstawie dokumentów wyszczególnionych w art. 24 ust. 2a P.g.k. Oznacza to, że ewidencja ma charakter wtórny w stosunku do tych dokumentów i nie tworzy stanu prawnego niezgodnego z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu do ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1044/08, publ. j.w.). Konsekwencją takiego stanu jest zakaz dokonywania zmian w ewidencji, które byłyby niezgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu do ewidencji. Brak wzruszenia dokumentów, których wadliwość lub niepełność zarzuca skarżący, w przewidzianym do tego trybie uniemożliwia dokonanie zmian w ewidencji. W przypadku takim wystąpiłaby bowiem niedopuszczalna rozbieżność pomiędzy treścią ewidencji a pozostającymi w obrocie prawnym dokumentami, w tym decyzjami i orzeczeniami sądowymi (por. wyrok NSA z 1 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 865/21, publ. j.w.). Jednocześnie, jedną z podstawowych zasad dotyczących ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności wpisów. Stąd też rejestr ewidencji gruntów i budynków ma być odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego grunty, czy budynku. Zatem dokonując wpisu w ewidencji gruntów i budynków jak również dokonując aktualizacji istniejących wpisów, zarówno tych dotyczących stanu prawnego jak i tych dotyczących danych faktycznych, które ujawniane są w ewidencji podstawową zasadą, którą należy mieć na uwadze, jest zasada aktualności (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1092/18, publ. j.w.).
W kontekście powyższego stwierdzić należy, że organy administracji geodezyjno-kartograficznej zobowiązane były uwzględnić aktualne stan faktyczny i prawny przedmiotach działek. Przedmiotowe postępowanie poprzedziło zaś przeprowadzenie przez Starostę modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. dla przedmiotowych działek. W przyjętym do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego operacie opisowo-kartograficznym działka nr [...] o pow. 0,4033 ha i część działki nr [...] o pow. 0,4200 ha zostały zaliczone do terenów rekreacyjno-wypoczynkowych – Bz. Pozostała część działki nr [...] o pow. 0,0417 ha została zaliczona do terenów mieszkaniowych –B. Następnie autor tegoż operatu sporządził dokonał zmiany sporządzając operat techniczny, który został przyjęty do zasobu 20.10.2022 r. pod nr [...] W operacie tym przyjęto, że obie działki stanowią tereny mieszkaniowe "B" (zastąpiono terenów rekreacyjno-wypoczynkowych Bz). Powyższe przyjęto na podstawie ustaleń obowiązującej planu miejscowego tego terenu (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna MN), stanu faktycznego zagospodarowania działek wraz z działką sąsiednią zabudowaną budynkiem mieszkalnym i przedmiotową działką zabudowaną budynkiem gospodarczym z oczkiem wodnym tworzące jedną zorganizowaną całość, a także ustaleń oględzin nieruchomości pracowników organu I instancji.
Strona wnosiła zaś, by przedmiotowe grunty zostały sklasyfikowane jako użytki gruntowe grunty rolne - zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych – "Lzr". Wedle lp. 6 zał. nr 1 do r.e.g.b. do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych zalicza się grunty, będące enklawami lub półenklawami użytków rolnych, na których znajdują się śródpolne skupiska drzew i krzewów lub tylko drzew, w wieku powyżej 10 lat, niezaliczone do lasów lub sadów.
W zakończonym postępowaniu administracyjnym, na podstawie zebranych dowodów: materiałów zakończonego postępowania modernizacyjnego, sprawozdania technicznego, wypisów z rejestru gruntów, wyjaśnień uprawnionego geodety, który operaty sporządzał, protokołu oględzin z 29.07.2022 r. wraz z szeroką dokumentacją fotograficzną, a także decyzji Wójta Gminy K. z 7.01.1999 r. o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i garaży na działce nr [...] i [...] w m. S., miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze gminy K. (uchwała Rady Gminy K. z 26.10.2000 r. nr [...]), decyzji Starosty [...] z 21.09.1999 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z gabinetem techniki dentystycznej, a także budowę garażu i szamba na działce nr [...], [...] i [...] m. S. (aktualnie nr [...]), decyzji Starosty [...] z 3.07.2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i oczka wodnego na działce nr [...] w S., organy prawidłowo przyjęły, że brak jest podstaw do dokonania aktualizacji zgodnie z wnioskiem strony.
Po pierwsze już Starosta w decyzji z 26.06.2023 r. prawidłowo wyjaśnił, że działki nr [...] i [...] nie spełniają kryterium opisanego pod pozycją lp. 6 załącznika nr 1 do r.e.g.b. dla gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych – Lzr. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął aktualne wyjaśnienia uprawnionego geodety z 16.05.2023r., który po sporządzonym w 2020 r. operacie w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w 2022 r. (o czym wyżej) przedłożył operat techniczny, który został przyjęty do zasobu 20.10.2022 r. Ten wyjaśnił, że działki te położone są na obszarze oznaczonym w planie miejscowym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), a jako stanowiące zorganizowaną całość z terenami sąsiednimi (uw. Sądu - działki nr [...], [...] i [...]) nie mogą stanowić użytków gruntowych z grupy gruntów rolnych. Ustalono nadto, iż na działce nr [...] został wybudowany budynek gospodarczy wraz z oczkiem wodnym. Powyższe nastąpiło na podstawie decyzji Starosty [...] z 3.07.2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił przy tym, mając na względzie zapis lp. 13 zał. nr 1 do r.e.g.b. ("Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy), że załączony do decyzji projekt zagospodarowania działki wykonano na mapie syt.-wys. w skali 1:500 i zawiera tylko część działki nr [...] w zakresie opracowania i został sporządzony w 2007r. W związku z tym nie sposób jednoznacznie wskazać linię zagospodarowania przedmiotowej działki, mając ma uwadze aktualne zagospodarowanie terenu.
W ocenie Sądu organ kierując się aktualnym stanem faktycznym terenu, w kontekście żądania wnioskodawczyni sklasyfikowania działek nr [...] i [...] jako grunty rolne zadrzewione i zakrzewione Lzr, uprawniony był przyjąć, że grunt obejmujący przedmiotowe działki ma jednolite zagospodarowanie terenu świadczące o wykorzystaniu go jako teren mieszkalny. Organ odmawiając sklasyfikowania gruntów jako grunty rolne zadrzewione i zakrzewione Lzr wziął zasadnie pod uwagę wyposażenie nieruchomości w urządzenia budowlane, budynek gospodarczy z oczkiem wodnym na dz. nr [...] związany funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym na działce nr [...], altanką na dz. nr [...] i kompostownikiem. Wskazał przy tym, że działki te są porośnięte trawą, koniczyną, występują liczne nasadzenia drzew i krzewów, roślinność ozdobna, a na całości terenu wydzielono alejki wyłożone kostką granitową, z oświetleniem. Teren został też ogrodzony. W tym kontekście uprawnionym było uznanie, że działki te nie są użytkowane rolniczo, nie jest na nich prowadzone gospodarstwo rolne. W wyniku oględzin (29.07.2022 r.) ustalono brak zwierząt hodowlanych, maszyn i urządzeń gospodarczych, budynków do produkcji rolniczej.
W związku z powyższymi ustaleniami i wyjaśnieniami opartymi o zgromadzony w sprawie w sposób wyczerpujący i wszechstronny materiał dowodowy nie sposób podzielić zarzutu skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania (art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.). W ocenie Sądu okoliczność, że w zasadniczej części rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...]WINGiK przytoczył stanowisko organu I instancji, podzielając je, nie świadczy, że organ odwoławczy dopuścił się w tym zakresie zarzucanego naruszenia. Organ działając w granicach sprawy wyjaśnił, przywołując kryterium określone w lp. 6 zał. nr 1 do r.e.g.b. uznania gruntów rolnych za zadrzewione i zakrzewione, dlaczego przyjął, że stanowią one teren zieleni urządzonej. Dodał na podstawie zgromadzone dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie oględzin, że drzewa oraz krzewy iglaste, roślinność ozdobna i kwiaty umieszczone staraniem właściciela grunty, czy wydzielone ścieżki utwardzone kostką brukową wskazują, że teren nie stanowi enklawy lub półenklawy użytków rolnych. Znajdujące się bowiem na nich drzewa i krzewy nie są śródplonymi skupiskami drzew i krzewów lub tylko drzew, w wieku powyżej 10 lat, niezliczone do lasów lub sadów (lp. 6 zał. 1 do r.e.g.b.).
Sąd uznając, że organy orzekające w sposób prawidłowy przyjęły za przedmiot postępowania treść wniosku określoną w piśmie pełnomocnika strony z 28.04.2023 r., za chybione musiał uznać pozostałe zarzuty skargi – stanowią one bowiem wynik przyjęcia, że strona skutecznie zmieniła treść wniosku wnosząc odwołanie. Takiego zaś stanowiska Sąd – co wyżej wyjaśniono – nie podziela.
W związku z powyższym skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło