III SA/Po 899/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy, postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. tut. Sąd odrzucił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] lipca 2015 r., a skarga została nadana w urzędzie pocztowym dnia [...] lipca 2015 r., to jest z uchybieniem tego terminu. Postanowienie to doręczone zostało skarżącemu dnia [...] września 2015 r. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. skarżący wniósł skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 września 2015 r. Skarżący podniósł w nim, że jego skarga została nadana w urzędzie pocztowym dnia [...] lipca 2015 r. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podkreślając brak winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - jako niedopuszczalny -podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). W świetle natomiast art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Za ukształtowany w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r., II CZ 129/99, lex nr 110599; z dnia 4 października 2001 r., I CZ 116/01, lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 r., I CZ 120/02, lex nr 74409; post. NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. FZ 61/04 niepubl.). W sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożonego środka zaskarżenia. Pogląd ten został ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a następnie zaakceptowany w doktrynie (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r. II CZ 123/57, NP 1958 nr 3; z dnia 2 września 1993 r., II CRN 83/93, lex nr 293287; post. SN z dnia 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, lex nr 53302; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, W-wa 1989 r., t. I, s. 277). Brak jest racjonalnych powodów do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., staje się aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 40/97 niepubl.). Za taką wykładnią art. 87 § 1 P.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 P.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zarówno zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 września 2015 r. o odrzuceniu jego skargi jako spóźnionej, w którym podniósł, że skarga ta została wniesiona dnia [...] lipca 2015 r. – to jest z zachowaniem terminu, jak i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi, powołując się na okoliczności, które w jego ocenie świadczą o braku winy w uchybieniu rzeczonego terminu. Podjęte przez skarżącego czynności procesowe wzajemnie się zatem wykluczają. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do badania, czy strona przekroczyła termin do dokonania czynności bez swojej winy. Okoliczność, że do uchybienia terminu doszło w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - musi być bezsporna. Początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie w konsekwencji data doręczenia skarżącemu orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 września 2015 r. Wtedy dopiero zaistnieje możliwość złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu, spełniającego wymogi określone w art. 87 P.p.s.a. (patrz. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012r., II GZ 222/12; postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 marca 2013r., I FZ 39/13). Na marginesie podkreślić należy, że wniosek ten winien być złożony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 88 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.