III SA/Po 92/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na umieszczenie reklamy w pasie drogowym i określenie wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzja organu II instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017r. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. strona wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Pismo zostało nadane dnia [...] stycznia 2018 r. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący podniósł, że mieszka sam, natomiast w dniach [...] stycznia 2018 r. leżał chory w łóżku z temperaturą 40-41 C, praktycznie bez przytomności. Temperatura obniżyła się dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. W tym czasie opiekował się nim sąsiad, którego oświadczenie zostało załączone do pisma. Skarżący nie był w stanie sporządzić w tym czasie skargi, ani przekazać jej komukolwiek do przygotowania i złożenia, gdyż nie było z nim kontaktu. Tym samym nie ponosi winy za uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zaznaczyć trzeba, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). W omawianej sprawie strona skarżąca uzasadnia uchybienie terminowi tym, że miała gorączkę i nie była zdolna złożyć skargi sama ani powierzyć tego innej osobie. Potwierdza to oświadczenie sąsiada skarżącego, zgodnie z którym rozpalony skarżący został znaleziony przez niego [...] stycznia 2018 r., następnie zaprowadzony do mieszkania. Odwiedzony [...] stycznia nadal leżał nieprzytomny, zaś [...] stycznia, wciąż blady, poprosił o nadanie przesyłki. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 13/15, pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Z oświadczenia sąsiada wynika bowiem także, że skarżący mimo nalegań odmówił wzywania pogotowia, co przy wysokiej gorączce oraz majaczeniach jest co najmniej niezrozumiałe. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1542/15, twierdzenie o złym stanie zdrowia nie może zostać potraktowane jako uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Wymaga podkreślenia, że do wniosku nie zostało załączone żadne zaświadczenie lekarskie wskazujące na zły stan zdrowia skarżącego w ww. dniach, które można było uzyskać w dniach następujących po stanie gorączkowym, nie ma również żadnej dokumentacji medycznej, istnieje jedynie oświadczenie sąsiada. Ponownego podkreślenia wymaga to, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jedynie w wyjątkowych wypadkach jest przez sądy uwzględniany. Tak więc rzeczą strony było uprawdopodobnić twierdzenia zawarte we wniosku. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, ; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r. Nr 23, s.1059). Analizując przedmiotową sprawę w zakresie powyższych przesłanek ustawowych Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p. p. s. a., orzekł jak w sentencji postanowienia.