III SA/Po 93/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-25

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jak należy ustalić wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników?
Ratio decidendi
W sprawach dotyczących odmowy umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne rolników, decyzja nie obejmuje skonkretyzowanych należności pieniężnych, dlatego przy ustalaniu stawki minimalnej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stosuje się stawkę określoną w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., czyli 240 zł, a nie stawkę dla należności pieniężnych. Koszty te mogą być podwyższone o podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
M.S. złożyła skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmowną w przedmiocie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kwartału 2000 do III kwartału 2009. WSA w Poznaniu odrzucił skargę, a następnie ustanowiono dla M.S. radcę prawnego z urzędu, który wniósł skargę kasacyjną. NSA oddalił skargę kasacyjną. Radca prawny wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które zostały rozpatrzone w niniejszym postanowieniu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M.L. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę odpowiadającą 150% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, powiększoną o obowiązujący podatek VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 marca 2011 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres IV kw. 2000r. - III kw. 2009r. na fundusz wypadkowo - macierzyński oraz za okres IV kw. 2000r. - II kw. 2004r. na fundusz emerytalno-rentowy postanawia : przyznać radcy prawnemu M. L. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2010 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M.S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 roku Referendarz Sądowy odmówił M. S. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla niej radcę prawnego, którego w osobie M. L. wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. Pismem z dnia 8 czerwca 2010 roku ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącej złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, ponieważ koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 15 września 2010 roku, sygn. akt II GSK 945/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pismem z dnia 10 marca 2011 roku M.L. ponownie złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosiła 3.326,00 zł, a zatem stawka minimalna w niniejszej sprawie określona według §14 ust 2 pkt 1 lit a) w związku z §6 pkt. 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), wynosi 450,00 zł (75% stawki minimalnej w kwocie 600,00 zł). W konsekwencji wnioskodawczyni uznała, że zgodnie z § 14 ust 2 pkt 2 lit b) wskazanego rozporządzenia, jej wynagrodzenie powinno wynieść nie więcej niż 675 zł (czyli 150% stawki minimalnej), która to kwota zgodnie z § 2 ust. 3 tego samego rozporządzenia ze względu na podwyższoną stawkę podatku od towarów i usług dodatkowo powinna zostać podwyższona do wysokości 830,25 zł brutto. Zgodnie z § 15 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu: koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 tego rozporządzenia oraz udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b) wskazanego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Natomiast zgodnie z treścią § 14 ust 2 pkt 1 tego samego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: a) w sprawie w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 rozporządzenia; b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzje lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł.; c) w innej sprawie – 240 zł. W zakresie decyzji dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne w oparciu o art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że przedmiotem takiego rozstrzygnięcia jest badanie wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek, co oznacza, iż taka decyzja nie może być traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne (por. postanowienie NSA z 22.02.2011 roku, sygn. akt II GZ 40/11). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja wydana w oparciu o art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2008 roku, nr 50, poz. 291 ze zm.), zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane. Przedmiotem rozstrzygnięcia w tym zakresie było więc jedynie wystąpienie przesłanek uzasadniających umorzenie zobowiązań z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. Przy ustalaniu stawki minimalnej w zakresie kosztów udzielonej pomocy prawnej taka decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca określone należności pieniężne, do której zastosowanie znajduje §6 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) cytowanego rozporządzenia. W sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne rolników, rozpoznawanej na podstawie art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 50, poz. 291 ze zm.), stawkę minimalną w zakresie kosztów udzielonej pomocy prawnej przez radców prawnych określa przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stawka minimalna wynosi 240 zł. W rozpatrywanej sprawie radca prawny został ustanowiony po wydaniu postanowienia sądu odrzucającego skargę, od którego ustanowiony pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Termin do jej wniesienia został przywrócony, a skarga kasacyjna została oddalona. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika należy przyznać radcy prawnemu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł podwyższoną, zgodnie z § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania o tych opłatach w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło