III SA/Po 931/15

Dnia 13 października 2016 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za 2015 rok postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] skarżący R.P., ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (k. 121 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie R. P. przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca stwierdził, że jego wniosek jest zasadny, gdyż jest osobą bezdomną, bez dochodów i bez środków do życia i leczenia. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Wnioskodawca oświadczył, że jest zadłużony bez jego winy na kwotę ponad [...] zł (kredyty wypowiedziane przez banki) i powołał się na egzekucję komorniczą oraz ogromne koszty z tym związane. Jednocześnie powołał się na ciężki rozstrój zdrowia i zastrzegł, że obecnie korzysta z jadłodajni Caritasu. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R.P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowy (k. 29 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 48 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy (k. 65 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych. W myśl art. 249a ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 roku, poz. 718), dalej jako P.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten należy interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła już w momencie jego złożenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2015, s. 990). Jeżeli żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści staje się zbędne (postanowienie z dnia 9 czerwca 2016 roku II GZ 569/16). W rozpoznawanej sprawie należy również zwrócić uwagę, że niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, aby możliwa była zmiana wcześniejszego postanowienia ma podstawie art. 165 P.p.s.a. Natomiast z konstrukcji przepisu art. 246 P.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy, pomimo wcześniejszej negatywnej oceny zasadności wniosku. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien zatem wskazać nowe okoliczności, bądź podać fakty prowadzące do ocen odmiennych niż dotychczasowe (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. I OZ 1227/13; postanowienie NSA z 23 czerwca 2016 r., sygn. II FZ 286/16). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym. W okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy w takiej ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.