III SAB/Po 1/12

Dnia 17 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi R G na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zagrodzenia drogi publicznej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi w kwocie 100,- (sto) złotych. W dniu 29.12.2006 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P wpłynęło pismo R G dotyczące kwestii "zagrodzenia drogi publicznej przeznaczonej dla ruchu pieszego i rowerowego, zlokalizowanej pomiędzy nieruchomościami położonymi w P. Zwrócił się on o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i umożliwienie korzystania z tej drogi ( k. 47 akt sądowych ). PINB poinformował Prezydenta Miasta P pismem z 31.01.2007 r. o przeprowadzeniu kontroli na działce nr ... w sprawie dotyczącej ogrodzenia tej działki, a pismem z 17.07.2007 r. poinformował ten organ o nielegalnym użytkowaniu działki nr ... , stanowiącej własność Miasta P. Przekazał mu jednocześnie sprawę do dalszego prowadzenia. Pismem z 26.03.2008 r. R G złożył w trybie art. 37 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy zagrodzenia drogi publicznej w ustawowym terminie, wobec czego SKO w P postanowieniem z dnia 14.04.2008 r. zobowiązało Prezydenta Miasta P do rozstrzygnięcia sprawy do dnia 30.05.2008 r. Organ I instancji przekazał to postanowienie do PINB celem załatwienia niniejszej sprawy według właściwości. W dniu 31.12.2008 r. R G wniósł do WSA skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P, polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w terminie wskazanym w postanowieniu SKO. W odpowiedzi na skargę organ uznał, iż postępowanie administracyjne w sprawie wszczął PINB, ale pismo z dnia 17.07.2007 r. przekazujące sprawę organowi I instancji do dalszego prowadzenia nie spełniało wymogów wskazanych w art. 65 §1 kpa, gdyż nie miało ono formy postanowienia. Organ wykonywał w kwestii spornej działki jedynie czynności o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto działka nr ... nie stanowi drogi publicznej i jest zakwalifikowana do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w klinie zieleni. Z tego względu postanowienie SKO zobowiązujące organ do zakończenia nie prowadzonego przez niego postępowania administracyjnego wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie może być bezczynny w kwestii postępowania administracyjnego, które nie zostało wszczęte i nie jest prowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 221 § 1 i § 2 kpa istnieje prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów władzy publicznej oraz organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Można je składać w interesie publicznym lub własnym ( § 3 ). Skargi dotyczyć mogą m. in. zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organy lub ich pracowników, prowadzącego do naruszenia interesów podmiotów skarżących ( art. 227 kpa ), a organ właściwy jest zobowiązany do ich załatwienia w terminie do 1 miesiąca i powiadomienia o sposobie ich załatwienia ( art. 237 § 1 kpa ). Postępowanie w sprawie tzw. skargi powszechnej ma pewne cechy zbliżone do postępowania administracyjnego uproszczonego, ale skarżący nie jest stroną takiego postępowania i nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Nie ma też toku instancji, ani środków zaskarżenia. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się przy tym kategorycznie, iż na działanie administracji publicznej w sprawach petycji, skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 825-826; postanowienie NSA z 9.12.1999 r., III SAB 7/99, ONSA 2001/1/7; post. NSA z 01.06.2010, I OW 30/10, lex nr 643335; post. WSA w Poznaniu z 25.03.2010, II SA/Po 30/10, Wspólnota 2010/17/46-47 ). Podnosi się ponadto, iż w razie nierozpatrzenia skargi wniesionej w trybie art. 227 kpa stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu ( post. NSA z 14.10.2010, II OSK 2019/10, lex nr 743368 ). Jakkolwiek na mocy art. 237 § 4 kpa w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art.36-38 kodeksu, to na tym kończą się możliwości wyegzekwowania od organu obowiązku udzielenia odpowiedzi, ponieważ w przypadku tej instytucji stronie nie służy prawo skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Nie przysługuje również prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi (zob. K. Milart-Szostak, Wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach samorządu terytorialnego, ST 2003, nr 9, s. 68; M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do art. 237 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010). Niezadowolenie strony ze sposobu rozpatrzenia skarg i wniosków nie jest podstawą do złożenia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ postępowanie nie kończy się decyzją administracyjną - nie ma charakteru jurysdykcyjnego (por. A. Matan (w:) G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II, komentarz do art. 221, teza 14). Tryb skargowo-wnioskowy oraz postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne to odrębne instytucje, w różny sposób realizujące przepisy konstytucyjne. Informacja o sposobie załatwienia skargi nie jest merytorycznym załatwieniem sprawy tylko czynnością materialno-techniczną. Sąd po przeanalizowaniu treści pisma strony skarżącej z dnia 27 grudnia 2006 r. stwierdził, iż stanowiło ono wobec tego skargę w rozumieniu art. 227 kpa sprowadzającą się do wyrażenia krytycznego zarzutu dotyczącego zagrodzenia drogi publicznej przeznaczonej dla ruchu pieszego i rowerowego pomiędzy nieruchomościami położonymi w P. Skarżący zażądał od organu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i umożliwienia normalnego korzystania z tej drogi. Jak już powyżej wskazano skarżący mógł wystąpić w trybie art. 37 kpa do organu wyższego stopnia z zażaleniem na nierozpatrzenie przedmiotowej skargi w ustawowym terminie 1 miesiąca, jednak skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niedopuszczalna. Z tego też powodu Sąd orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).