III SAB/Po 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. G. na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie niezakończenia postępowania wyjaśniającego i nieprzeprowadzenia kontroli postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 6 lipca 2025 roku M. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie niezakończenia postępowania wyjaśniającego i nieprzeprowadzenia kontroli. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Podniósł, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na gruncie przepisów P.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.(tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., a więc w sytuacji niewydania aktu lub niepodjęcia czynności określonej w tych przepisach. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 496/08 wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Marszałka Województwa w przedmiocie niezakończenia postępowania wyjaśniającego i nieprzeprowadzenia kontroli. Skarżący wskazał, że w dniach 19 kwietnia 2023 r., 23 maja 2023 r. oraz 20 maja 2025 r. wniósł do Marszałka Województwa wnioski o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz kontroli w Szpitalu Wojewódzkim w [...] w związku z nieprzeprowadzeniem sekcji zwłok jego ojca, wskazując na potencjalne naruszenia prawa, procedur szpitalnych i obowiązków dokumentacyjnych. Wnioski te zostały zarejestrowane pod sygnaturami [...] oraz [...] Dalej skarżący nadmienił, że mimo upływu czasu organ nie wydał żadnej decyzji administracyjnej ani postanowienia kończącego sprawę. Ograniczył się jedynie do udzielenia lakonicznych odpowiedzi o charakterze informacyjnym, czym faktycznie pozostawił sprawę niezałatwioną w sensie prawnym. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skarżący nie ma racji. Organ nie był zobligowany do wydania decyzji czy postanowienia w jego sprawie, bowiem zakres żądań skarżącego nie mógł spowodować wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego, które to mogłoby zakończyć się wydaniem takich rozstrzygnięć. Wskazać należy, że wniesione przez skarżącego pisma z kwietnia i maja 2023 r. oraz maja 2025 r., które skarżący naprzemiennie nazywa wnioskami lub skargami, są w rzeczywistości pismami inicjującymi procedurę opisaną w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.). Tak jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, na pisma były udzielane odpowiedzi w terminach przewidzianych przepisami K.p.a. Jednak, co najistotniejsze, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się jednolity pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (tj. opisanego w dziale VIII K.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w tym trybie postępowania nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 1 grudnia 1998 r., sygn. III SA 1636/97, postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., sygn. I OSK 318/13). Podsumowując, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu prowadzącą do wydania aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 maja 2023 r., sygn. II SAB/Go 46/23). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący zarzucił Marszałkowi Województwa bezczynność w sprawie, która nie mogła zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.