III SAB/Po 12/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-01-22
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy udzielił odpowiedzi na część pytań, odmówił udzielenia odpowiedzi na inne, wskazując na brak posiadania informacji lub nieposiadanie kompetencji, a skarżący uznał te odpowiedzi za niewystarczające?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, a w pozostałych przypadkach wyjaśnił brak posiadania informacji, brak kompetencji lub że żądanie nie dotyczy informacji publicznej. Skarga na bezczynność wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne lub niepełne, a ogólnikowe stwierdzenie o niewystarczającej odpowiedzi nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżący M. P. wystąpił do Inspektora Sanitarnego z obszernym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. odporności po szczepieniach, osób uchylających się od szczepień, statystyk chorób zakaźnych, niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz podstaw prawnych obowiązkowych szczepień. Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi na część pytań, wskazując, że nie posiada niektórych informacji lub że żądane zagadnienia nie stanowią informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając nieudzielenie informacji publicznej w sposób wystarczający. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia 23 września 2025 r. M. P. wystąpił do Inspektor Sanitarny z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, tj.:
1. ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju urzędu na przestrzeni ostatnich 5 lat?
6. czy rozróżnia w statystykach Państwa urzędu jak całego kraju rozróżnia się przypadku gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?
7. z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. w jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi pismem z dnia 7 października 2025 r., nr [...], nadanym w dniu 8 października 2025 r.
W odniesieniu do punktów 1, 3 i 9 (w części dotyczącej pytania "ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu") oraz punktu 11 wniosku organ wskazał, że nie dysponuje żądanymi informacjami. W zakresie punktu 3 wniosku poinformował dodatkowo, że nie prowadzi ewidencji ani rejestru uwzględniającego narodowość.
W zakresie punktu 2 wniosku organ wskazał, że nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień. Zgodnie z art. 17 ust. 9b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.), lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad osobą małoletnią przekazuje państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, właściwemu dla miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia.
W kwestii punktu 4 wniosku organ wskazał, że w roku 2024 na terenie miasta [...] i powiatu [...] zarejestrowano 55 nowych przypadków gruźlicy.
Odnosząc się do punktu 5 wniosku organ wskazał, że nie dysponuje żądaną informacją. Wyjaśnił, że obszarem jego działania jest wyłącznie miasto [...] i powiat [...]. Tym samym, w ramach nadzoru epidemiologicznego nad chorobami zakaźnymi, organ gromadzi informacje o zachorowaniach na gruźlicę z obszaru miasta P. i powiatu [...]. Z kolei dane o przypadkach gruźlicy na terenie całego kraju gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę, prowadzonym przez Instytut Gruźlicy Płuc i Chorób Płuc, do którego organ wskazał w przypisie link.
W zakresie punktu 6 wniosku organ wskazał, że pytanie zostało sformułowane w sposób merytorycznie niepoprawny. Nadmienił także, że w statystykach nie rozróżnia się przypadku gruźlicy poszczepiennej.
W odniesieniu do punktów 7, 8 i 9 (w części dotyczącej pytania "kto ustala liczbę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?"), 14, 16, 17 i 22 wniosku oraz jego nienumerowanej części (tj. wniosku o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, "całego schematu szczepień", charakterystyk produktu leczniczego szczepionek oraz udostępnienie szczepionek "pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA), a także wniosku o "przeprowadzenie wszelkich badań", na podstawie których możliwe będzie wykluczenie u dziecka wnioskodawcy przeciwwskazań do podania "poszczególnych szczepionek") organ wyjaśnił, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Organ podkreślił, że rozpatrzenie wniosku nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), w szczególności art. 1 ust. 1, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności wymienionych w art. 6 tej ustawy. W trybie dostępu do informacji publicznej udostępnieniu podlegają wyłącznie dokumenty wytworzone lub posiadane przez organ. Odnosząc się do żądania (pisownia oryginalna) o "(...) udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek" organ poinformował, że charakterystyka poszczególnych produktów leczniczych (ChPL) i szczegółowe informacje o składzie ilościowym i jakościowym poszczególnych szczepionek oraz działaniach niepożądanych są w pełni jawne i powszechnie dostępne, np. w Rejestrze Produktów Leczniczych (link w przypisie), prowadzonym przez Centrum e-Zdrowia, w którym publikowane są informacje o wszystkich produktach leczniczych przeznaczonych dla ludzi i dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (organ nie posiada "charakterystyk produktu leczniczego szczepionek“ innych niż te, które są publicznie dostępne). Jednocześnie poinformował, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wyposażyła organu władzy publicznej w kompetencje do przekazywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do załatwienia według właściwości ani do wskazywania organu właściwego, który udostępni informacje zgodnie z wnioskiem. Odnosząc się natomiast do wniosku o udostępnienie "całego schematu szczepień", poinformowano, że schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782), który jako akt prawa o mocy powszechnie obowiązującej - również jest dokumentem jawnym i powszechnie dostępnym.
W zakresie punktu 10 organ wskazał, że w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożył żadnej grzywny na lekarzy lub felczerów za niedopełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.
W odniesieniu do punktu 12 wniosku organ wyjaśnił, że w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych w ciągu ostatnich 5 lat zarejestrowano następującą liczbę ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP): 2020 - 1 NOP (NOP po szczepieniu preparatem M-M-RVAXPRO); 2021 - 23 NOP (NOP po szczepieniu preparatami: Comirnaty - 13 zgłoszeń, Vaxzevria - 5 zgłoszeń. Vaccine Janssen - 3 zgłoszenia, Bexsero - 1 zgłoszenie oraz RotaTeq - 1 zgłoszenie); 2022 - 9 NOP (NOP po szczepieniu preparatami: Comirnaty - 6 zgłoszeń, FSME-IMMUN i Infanrix hexa - 1 zgłoszenie, VARILRIX i TETRAXIM - 1 zgłoszenie oraz VARILRIX - 1 zgłoszenie); 2023 - 1 NOP (NOP po szczepieniu preparatem RotaTeq); 2024 - 3 NOP (NOP po szczepieniu preparatami: M-M-RVAXPRO - 1 zgłoszenie, Bexsero - 1 zgłoszenie oraz Infanrix DTPa - 1 zgłoszenie). Zgłoszone NOP spełniały kryteria odczynu poszczepiennego ciężkiego ustalone na potrzeby nadzoru epidemiologicznego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r., poz. 138), tj. zagrażały życiu i mogły wymagać hospitalizacji lub prowadzić do trwałego ubytku sprawności fizycznej lub umysłowej.
W kwestii punktów 13 i 15 wniosku organ wskazał, że dysponentem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest Rzecznik Praw Pacjenta. Wobec powyższego wszelkie pytania w tym zakresie należy kierować bezpośrednio do Biura Rzecznika Praw Pacjenta (ul. Młynarska 46,01-171 Warszawa).
Odnosząc się do punktu 18 wniosku organ wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782), które weszły w życie 1 października 2023 r., stanowią wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) w zakresie określenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, który to zakres spraw, zgodnie z tym wyrokiem, powinien być określony w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, tj. w akcie prawa powszechnie obowiązującego. Jak już wcześniej wskazano, schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Tym samym, w przypadku nieprzestrzegania przez rodziców lub opiekunów dziecka terminów szczepień, obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także § 2 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, staje się w stosunku do małoletniego wymagalny i zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ nadmienił przy tym, że w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (por. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).
Z kolei odnosząc się do punktów 19-21 wniosku organ wskazał, że wydawanie rozporządzeń regulujących kwestie obowiązkowych szczepień ochronnych pozostaje w kompetencji Ministra Zdrowia, a nie Inspektor Sanitarny. Tym samym wszelkie pytania dotyczące przebiegu procesu legislacyjnego rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, podpisanego przez Ministra Zdrowia 27 września 2023 r. (w tym prac analitycznych nad projektem tego rozporządzenia), należy kierować bezpośrednio do Ministerstwa Zdrowia.
Pismem z dnia 21 października 2025 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udzielenia informacji publicznej, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia 7 października 2025 r. organ jedynie w nikłym stopniu udzielił odpowiedzi na pytania. Przesłane przez organ odpowiedzi nie są wystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby można było mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 P.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego z dnia 23 września 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 25 września 2025 r.
W myśl art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (a więc nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 K.p.a. (a w ślad za tym także do art. 52 § 2 P.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).
Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 716/11 i z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. przepis art. 53 § 2b ab initio P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
Skarga okazała się niezasadna.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także takiej, której organ nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 i wyrok NSA z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 414/17).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można więc mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący był, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym, do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie nie ulega także wątpliwości, że Inspektor Sanitarny mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416, ze zm.; dalej: "u.p.i.s."), status organu rządowej administracji zespolonej w województwie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.
Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną, należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., którą jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należało, że nie wszystkie zawarte we wniosku pytania mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, która odnosi się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzonej lub posiadanej przez ten organ. Część podnoszonych kwestii dotyczy informacji ogólnych dotyczących polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy, a część dotyczy sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami. Informacje te nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416), została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2024 r., poz. 924; dalej: "u.z.z.c.z."), państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr przypadków zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (por. m. in. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo).
Objęte spornym wnioskiem informacje częściowo w ogóle leżą poza obszarem publicznej działalności inspektora sanitarnego. Stanowią one zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres wyznacza art. 17 u.z.z.c.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782). Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 129/23 i cyt. tam orzecznictwo). Podobny charakter ma pytanie dotyczące "listy przeciwskazań do szczepień w Polsce" i tego, kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia. Sprowadza się ono do wiedzy medycznej, a częściowo także prawniczej – ale niewątpliwie są to informacje z zakresu wiedzy specjalistycznej. Wypada także zauważyć, że przeciwskazania do podania leku są wskazywane w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2024 r., poz. 686). Również odpowiedź na pytanie, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem niewątpliwie stanowi element wiedzy medycznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 69/24).
Ponadto, organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 664/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 139/22). Nie stanowią one informacji publicznej. Taki charakter mają zapytania o zgodność obowiązku poddania się szczepieniu z Konstytucją RP, a także o tryb dochodzenia odszkodowania w związku z negatywnymi następstwami szczepienia. Dotyczy to także pytań nr 18 – 22. Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej, a ponadto należy stwierdzić, że Inspektor nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bd 16/24).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 9/23 i sygn. akt II SAB/Lu 10/23, z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 161/22 oraz cyt. tam orzecznictwo). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.
Dalej podkreślenia wymaga, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
Po wnikliwym zapoznaniu się z treścią udzielonej odpowiedzi Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. Ponadto poinformował skarżącego o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia, o które pyta wnioskodawca nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w takim zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżącego w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio jego działań, zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie, w jakim dysponuje daną informacją. Natomiast w skardze pełnomocnik strony wyraził jedynie ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi. Odnosząc się zatem do głównego zarzutu skargi, że przesłane odpowiedzi są niewystarczające dla uznania zrealizowania obowiązku udzielenia informacji publicznej, Sąd podkreśla, że skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania" jest niewystarczające. W ocenie Sądu organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 22. Nawet jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to i tak udzielił wnioskodawcy wyczerpującej odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją. W przekonaniu Sądu organ podjął zatem ponadstandardowe działania celem wyjaśnienia skarżącemu zagadnień, które były dla nich szczególnie istotne, gdyż dotyczyły kwestii związanych z obowiązkowymi szczepieniami jego dziecka.
Podkreślenia wymaga, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może służyć jako środek zastępczy wobec postępowań wyjaśniających, kontrolnych lub nadzorczych. Organ w niniejszej sprawie do każdego pytania odniósł się indywidualnie – przekazując dane, wskazując brak wiedzy lub podstaw do odpowiedzi w trybie ustawy. Działanie to odpowiada standardom należytej staranności w realizacji obowiązku informacyjnego. Uznać należy za uzasadnione stanowisko organu, że w pewnej mierze wskazane we wniosku o udzielenie informacji publicznej pytania dotyczyły kwestii prawnych, medycznych, danych, którymi organ nie dysponuje, zdarzeń hipotetycznych oraz działań podmiotów trzecich. Kwestie te – zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych – nie mieszczą się w katalogu informacji publicznej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Nie budzi również wątpliwości Sądu, że udzielenie odpowiedzi na wniosek nastąpiło terminowo. W rozpoznawanej sprawie podstawowy termin 14 dni na rozpoznanie wniosku w związku z jego wpływem do organu w dniu 25 września 2025 r. upływał z dniem 9 października 2025 r. Przed upływem tego terminu w dniu 8 października 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek. W związku z tym całkowicie chybiony okazał się zarzut naruszenia przepisów art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozwalają stwierdzić, że organ wypełnił obowiązek określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który przewiduje, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., albowiem organ nie przyjął, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej i na żadnym etapie załatwiania wniosku nie oczekiwał od wnioskodawcy wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji.
Podsumowując stwierdzić należy, że organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji, w sposób możliwie pełny i konkretny. Uczynił to udzielając wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. Stąd też brak podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie jego kompetencji organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Brak jest też dokładnego wskazania przez skarżącego, w jakim zakresie – jego zdaniem – odpowiedzi były "nikłe", co nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tego zarzutu. Skoro natomiast organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącego, na które zobowiązany był odpowiedzieć, jak też nie pominął wyjaśniania tych kwestii, które nie stanowiły informacji publicznej, to nie można zasadnie zarzucać organowi naruszenia prawa, w szczególności zaś powołanych w skardze przepisów art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Wbrew ogólnikowym twierdzeniom skargi, wniosek skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej został załatwiony prawidłowo i w ustawowo określonym terminie.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło