III SAB/Po 17/23

WyrokWSA w Poznaniu2023-12-05

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Zbigniew Kruszewski, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie w związku ze zmianą stosunków wodnych?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, nie informował stron o przyczynach zwłoki ani o nowym terminie załatwienia sprawy. Pomimo że sprawa mogła być skomplikowana, organ nie podjął odpowiednich kroków, aby usprawiedliwić zwłokę. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, ale stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca E. Z. złożyła wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie w związku ze zmianą stosunków wodnych. Burmistrz nie podjął działań w ustawowym terminie, co skłoniło skarżącą do wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ administracji argumentował, że sprawa jest skomplikowana i wymaga wiadomości specjalnych, jednak sąd uznał, że organ nie usprawiedliwił zwłoki i nie poinformował stron o przyczynach opóźnienia. Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość, ale nie rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził, że bezczynność i przewlekłość nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, w pozostałym zakresie oddalił skargę i zasądził od Burmistrza na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie nakazu zmiany stosunków wodnych na gruncie I. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 kwietnia 2023 r. o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie; II. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 10 kwietnia 2023 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy; III. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę; V. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej kwotę 100,00 (słownie:sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z 11 czerwca 2023 r. E. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy (dalej: Burmistrz lub organ) w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 10 kwietnia 2023 r. o przywrócenie stosunków wodnych na jej działce nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności organu oraz nieuzasadnionego przewlekłego prowadzenia postępowania i niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. Nadto wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku, przyznanie odszkodowania w wys. [...] zł za bezzasadną przewlekłość postępowania narażającą ją na dodatkowe koszty, niemożność korzystania w pełnym zakresie z działki,, niszczenie mienia przez zalewanie, dewastacje terenu, sprzętu i nasadzonej zieleni. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, iż 11 kwietnia 2023 r. złożyła do Burmistrza wniosek o nakazanie M. B. właścicielowi działki nr [...] w K. przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego wskutek zmiany stosunków wodnych na działce skarżącej nr [...]. Burmistrz przez 30 dni nie podjął żadnych czynności. W związku z tym skarżąca 12 maja 2023 r. wniosła do Starosty [...] skargę na bezczynność Burmistrza, którą to skargę należy uznać a ponaglenie. Pracownicy Urzędu Miasta i Gminy [...] Powyższe 22 maja 2023 r. na ww. działce M. B. przeprowadzili oględziny i spisali protokół, o czym nie powiadomiono skarżącej. Wyjaśniono, że nie jest to postępowanie, a czynności informacyjne. W tej sytuacji skarżąca 22 maja 2023 r. złożyła do Burmistrza skargę i zawiadomienie o przekroczeniu uprawnień żądając wyjaśnienia na jakiej podstawie pomięto w czynnościach jej działkę oraz osobę w tychże czynnościach. Do dnia wniesienia skargi (11.06.2023 r.) skarżąca nie uzyskała odpowiedzi. Skarżąca opisała następnie trudności w uzyskaniu w dniu 24 maja 2023 r. dostępu do akt sprawy. Dodała, że po ich uzyskaniu dowiedziała się, że organ wyznaczył termin oględzin na 24 maja 2023 r., a dokonał ich 22 maja 2023 r. Z akt wynika również, że od wpływu wniosku do dnia oględzin (przeszło miesiąc) nie podjęto żadnych czynności w sprawie. Skarżąca powoławszy przepis art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 735), dalej: K.p.a., wskazała, że organ winien był działać bez zbędnej zwłoki oraz powinien informować o terminie załatwienia sprawy i podejmowanych krokach. Tymczasem w sprawie nie podjęto żadnych czynności w obowiązujących terminach. Dodała, iż zgłosiła żądanie, by oględzin i pomiarów dokonał biegły z zakresu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm, dalej: P.w.) i stosunków wodnych wydając ekspertyzę. Bez oceny biegłego nie da się zaś ustalić, jaki wpływ na podwyższenie terenu na działce nr [...] ma wysoki poziom wód gruntowych na działce nr [...]. Zdaniem skarżącej doszło do bezczynności organu, bowiem nie było żadnych podstaw, by nie zająć się sprawą niezwłocznie, co umożliwiłoby ocenę stanu faktycznego, bowiem do końca kwietnia br. na działce skarżącej stała woda. Niezałatwienie przez organ sprawy w terminie 30 dni świadczy o jego bezczynności. Organ podjął czynności po tym terminie. Dalsza jego opieszałość wskazuje na przewlekłe prowadzenie postępowania, bowiem od złożenia wniosku minęło 2 miesiące. W odpowiedzi Burmistrz wniósł o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, jakoby jej skarga z 12 maja 2023 r. stanowiła ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., skoro wniesiono ją na podstawie art. 234 K.p.a. Wskazano, że skargę tę Burmistrz przekazał adresatowi – Staroście [...], który na podstawie art. 231 K.p.a. przekazał ją według właściwości do rozpatrzenia Radzie Miasta i Gminy [...]. Ta zaś rozpatrzyła ją uchwałą nr [...] z 28 czerwca 2023 r. uznając za bezzasadną. Skarżąca nie spełniła więc wymogu formalnego, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: P.p.s.a., tj. przed wniesieniem skargi nie wniosła ponaglenia do organu wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Skarga winna być więc odrzucona. Burmistrz wskazał, że jeżeliby Sąd skargi nie odrzucił, winna ona zostać oddalona. Postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej toczy się. Organ sanował czynność oględzin z 22 maja 2023 r., o czym świadczy prawidłowe zawiadomienie strony z 7 lipca 2023 r. skierowane do stron o wyznaczeniu nowego terminu oględzin (na 25.07.2023 r.). Nadto zdaniem organu, ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych, postępowań wodnoprawnych oraz przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów i obliczeń. Nie jest to możliwe na podstawie wyłącznie wrażeń wzrokowych. Celowym może być skorzystanie z dowodu z opinii biegłego, który niewykluczone, że będzie musiał zostać dopuszczony w toku postępowania. Zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, a zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczyno-skutkowy. Ustalenie tego związku wymaga więc odpowiedniej wiedzy, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. Odnośnie przewlekłości postępowania organ wskazał, że obejmuje ono opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak i nieuzasadnione przedłużanie terminu jej załatwienia. Należy przy tym, brać pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, jej złożoność, postawę stron i organu, znaczenie przedmiotu sprawy dla stron. W sprawach skomplikowanych, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza zawsze – szybkie prowadzenie postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie wydanie decyzji o nałożeniu albo odmowie nałożenia obowiązku wskazanego w art. 234 ust. 3 P.w. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy spowodowały one szkodę dla sąsiadujących gruntów. Sprawy tego rodzaju są ze swej natury skomplikowane, stąd wydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 1 K.p.a. jest ze względów praktycznych niemożliwe. Nie można więc mówić o rażącej bezczynności, czy przewlekłości organu. Zdaniem organu, prawidłowo przeprowadzone postępowanie, z zachowaniem przepisów K.p.a. i P.w., może umożliwić dopiero wydanie oczekiwanej przez skarżącą decyzji administracyjnej. Stąd pomimo zrozumienia dla subiektywnej niecierpliwości skarżącej organ musi prowadzić postępowanie z poszanowaniem przepisów K.p.a. W piśmie z 21 sierpnia 2023 r. skarżąca podniosła, iż organ pominął fakt niepodjęcia niezwłocznie działań w sprawie, braku informowania jej o oględzinach, braku dokonania w ich trykacie pomiarów, a także oceny stanu faktycznego obu działek. Nadto skarżąca zarzuciła organowi brak zawiadomienia jej w trybie art. 36 § 1 K.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie. Dodała, że przez ponad 3 miesiące od wszczęcia postępowania organ nie przeprowadził podstawowych czynności w sprawie, tj. nie dokonał prawidłowych oględzin. Jego czynności od początku były nieefektywne i miały charakter pozorowany. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy w sprawie. W piśmie z 28 września 2023 r. E. Z. przesłała ponaglenie z 24 lipca 2023 r. wskazując, że Burmistrz nadal prowadzi czynności pozorowane. Mimo nieodebrania przez stronę zawiadomienia o terminie oględzin wyznaczonych na 22 września 2023 r. (odebrano na poczcie 26.09.2023 r.) czynność te przeprowadzono. Następnie skarżąca 19 września 2023 r. odebrała zawiadomienia o terminie oględzin wyznaczonych na 15 września 2023 r. Na rozprawie sądowej 5 grudnia 2023 r. E. Z. wniosła jak w skardze i w piśmie procesowym z 12 maja 2023 r. Pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę oraz składanym do akt piśmie z 4 grudnia 2023r. (doręczonym również skarżącej). Wyjaśnił, że do pisma tego dołączył dokumenty powstałe po wniesieniu skargi, obrazujące przebieg postępowania. W piśmie tym Burmistrz wyjaśnił, że ponaglenie skarżącej z 24 lipca 2023 r. zostało rozpoznane przez SKO [...], które postanowieniem z 10 listopada 2023 r. uznało, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ dodał, że po wyznaczeniu oględzin na 25 lipca 2023 r., na skutek prośby strony z 24 lipca 203 r. o niepodejmowaniu jakichkolwiek czynności w sprawie w okresie wakacyjnym (24.07.-31.0-8.2023r.) wyznaczył nowy termin oględzin na dzień 22 września 2023 r. Tego dnia odbyły się oględziny, lecz z ich protokołu wynika, że mąż skarżącej K. Z. nie umożliwił wejścia na teren działki nr [...]. Do stron 30 października 2023 r. skierowano zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 i art. 79a K.p.a., po którym to skarżąca 20 listopada 2023 r. złożyła wniosek o wgląd w akta i sporządzenia kopii dokumentów. Następnie 21 listopada 2023 r. złożyła obszerne pisemne wyjaśnienia, zakwestionowała przeprowadzone 22 września 2023 r. oględziny oraz wniosła o powołanie biegłego z zakresu hydrologii i stosunków wodnych. W związku z tym Burmistrz rozważy, czy dokonać ponownych oględzin z udziałem skarżącej, czy bez tych czynności powołać biegłego z zakresu hydrologii i stosunków wodnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie w zasadniczej jej części. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zważyć należy, iż stosownie do art. 37 § 1 pkt 1K.p.a. pod pojęciem bezczynności organów rozumie stan rzeczy, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Natomiast w myśl art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. przewlekłym jest postępowanie prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W sytuacji, gdy organ dopuszcza się bezczynności lub przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Według art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 5 k.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że pismo skarżącej z 12 maja 2023 r. zatytułowane "skarga na bezczynność Burmistrza Gminy " skierowane do Starosty [...] faktycznie stanowiło ponaglenie w trybie powołanego wyżej art. 37 § 1 K.p.a. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 11 kwietnia 2023 r. o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie (jej działce nr [...] przy ul. [...] w B. ) do stanu poprzedniego. Zważyć należy bowiem, że ponaglenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 K.p.a. (por. postanowienie NSA z 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 443/20, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli więc ponaglenie stanowi podanie w rozumieniu K.p.a., to zgodnie z art. 65 § 1 i 2 K.p.a. jego wniesienie do organu niewłaściwego jest skuteczne i powinno skutkować przekazaniem do organu właściwego, z jednoczesnym zawiadomieniem wnoszącego podanie. Powołane przepisy służą temu, aby mimo wniesienia podania do organu niewłaściwego zostało ono skutecznie doręczone organowi właściwemu oraz aby strona z powodu swego błędu nie odniosła negatywnych skutków procesowych (por. postanowieniem NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3655/19, publ.: jak wyżej). W związku z powyższym uznać należy, że pismo skarżącej z dnia 12 maja 2023 r., choć skierowane zostało do organu niewłaściwego (Starosty [...]), winno było zostać przekazane do organu wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. W ocenie Sądu naruszenie trybu wniesienia ponaglenia nie miało wpływu na ocenę dopuszczalności wniesienia skargi przez E. Z.. Uznanie, że wniesienie ponaglenia do organu niewłaściwego z naruszeniem art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a. nie stanowi wyczerpania środka zaskarżenia o jakim mowa w art. 52 § 2 P.p.s.a., w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a. byłoby wyrazem nadmiernego formalizmu i sprzeczne z zasadą wynikającą z art. 65 K.p.a. (por. postanowieniem wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2202/20, publ.: j.w.). Dlatego Sąd nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w sprawie zainicjowanej wnioskiem E. Z. z 10 kwietnia 2023 r. (wpływ do organu: 11 kwietnia 2023 r.) o przywrócenie stosunków wodnych na jej działce nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. Materialnoprawną podstawę tego wniosku stanowił przepis art. 234 ust. 3 P.w., który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Zważywszy, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wspomnianym wnioskiem skarżącej uznać należy zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a., że datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tym wypadku było to dzień 11 kwietnia 2023 r., kiedy to wniosek skarżącej wpłynął do organu. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis art. 35 § 2 K.p.a. określa, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie, na podstawie przedłożonych Sądowi akt administracyjnych, nie sposób przyjąć, by Burmistrz uznał, że sprawa zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 11 kwietnia 2023 r. jest szczególnie skomplikowana. Organ nie dał temu wyrazu na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadamiając o niezałatwieniu sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy i pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Zważywszy, że sprawa wymagała przeprowadzenia wyjaśniającego poprzez ustalenie, czy właściciel gruntu sąsiedniego spowodował zmiany stanu wody na gruncie skarżącej, które szkodliwie wpływają na jej grunty (zgodnie z art. 234 ust. 3 P.w.), Burmistrz zobowiązany był załatwić sprawę nie później niż w terminie miesiąca (art. 35 § 2 K.p.a.). Jeżeliby organ uznał, jak wskazuje w odpowiedzi na skargę, że sprawa jest szczególnie skomplikowana i nie był w stanie rozpoznać jej w powyższym terminie, zobowiązany był powiadomić o tym strony, wyznaczając nowy termin jej załatwienia. Tak się jednak nie stało. Sąd wskazuje, że pierwszą czynnością podjętą w sprawie przez organ było wyznaczeniem, dopiero po miesiącu od wpływu wniosku skarżącej, pismem z 11 maja 2023 r. (skierowanym jedynie do B. D., z pominięciem skarżącej) terminu przeprowadzenia oględzin, wyznaczonych na 24 maja 2023 r. Następnie, wbrew powyższemu zawiadomieniu, Burmistrz przeprowadził oględziny terenu w dniu 22 maja 2023 r., sporządzając z czynności tych protokół. Kolejne czynności organ podjął dopiero po upływie kolejnego miesiąca. Pismem z 22 czerwca 2023 r. zawiadomił strony na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Następnie, po upływie kolejnych 15 dni, organ pismem z 7 lipca 2023 r. zawiadomił strony o terminie przeprowadzenia oględzin wyznaczonym na dzień 25 lipca 2023 r. Wziąwszy pod uwagę, że akta administracyjne sprawy nie ujawniają żadnych okoliczności świadczących o tym, by istniało uzasadnienie dla zwłoki organu w okresie od wpływu wniosku do organu (11.04.2023 r.), kiedy to zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie, do dnia wniesienia skargi (14 czerwca 2023 r.) Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Po pierwsze, sprawy nie załatwiono sprawy w terminie miesiąca (art. 35 § 2 K.p.a.), a organ nie podał stronom przyczyn swej zwłoki (art. 36 § 1 K.p.a.). Jeżeliby, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę i w piśmie z 4 grudnia 2023 r., niniejsza sprawa o wydanie decyzji o nałożeniu albo odmowie nałożenia obowiązku wskazanego w art. 234 ust. 3 P.w. ze swej natury była skomplikowana i wydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 1 K.p.a. ze względów praktycznych było niemożliwe, zobowiązany był o powyższym zawiadomić strony. Takich czynności jednak nie podjęto. Co więcej, nawet ewentualnie szczególnie skomplikowany charakter sprawy nie usprawiedliwia realnej bezczynności organu przez okres przeszło dwóch miesięcy. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą również o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ. W sytuacji konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, brak skutecznego zawiadomienia w terminie miesiąca (art. 35 § 2 K.p.a.) wszystkich stron postępowania o wyznaczonym terminie oględzin, a jedynie skierowania zawiadomienia do jednej ze stron (B. D.), następnie zaś skierowanie do stron, po upływie kolejnego miesiąca, zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, wskazują, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, o czym orzeczono w punkcie I. wyroku. Ze względu na powyższe, uwzględniwszy również okoliczność, że do dnia wyrokowania przedmiotowa sprawa administracyjna nie została rozpatrzona, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z 10 kwietnia 2023 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy (pkt II. wyroku). Wobec stwierdzenia bezczynności organu, w pkt III. wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa jest taki stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący. W niniejszej sprawie, jakkolwiek organ pozostaje w zwłoce od chwili wszczęcia postępowania tj. od 11 kwietnia 2023 r., to do dnia wniesienia skargi podejmował opisane wyżej czynności procesowe, które miały doprowadzić do załatwienia sprawy. Ponadto zważyć należy, że skarżąca niezwłocznie po upływie terminu określonego w art. 35 § 3 K.p.a. (dwóch miesięcy) na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej, bowiem już pismem z 12 maja 2023 r., wniosła ponaglenie, a tym samym podjęła kroki prawne celem zwalczenia opieszałości organu. Powyższe spowodowało, że Sąd badał bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania powstałe w relatywnie krótkim okresie. W związku z powyższym należało uznać, że w niniejszej sprawie zwłoka organu nie była rażąca na gruncie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. (pkt III. wyroku). Sąd w pkt IV. wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie, obejmującym żądanie strony zasądzenia od organu sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. Aprobując pogląd prezentowany w orzecznictwie, iż suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2023 r., sygn. I OSK 1186/21, dostępny j.w.) Sąd wskazuje, iż wniosek skarżącej o w tym przedmiocie nie został przekonująco uzasadniony. Skarżąca ograniczyła się bowiem do wskazania, że bezzasadna przewlekłość postępowania naraża ją na dodatkowe koszty, niemożność korzystania w pełnym zakresie z działki, niszczenie jej mienia przez zalewanie, dewastację terenu, sprzętu i nasadzonej zieleni. Okoliczności te nie zostały jednak w jakikolwiek sposób wykazane. O kosztach sądowych orzeczono w pkt V. wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło