III SAB/Po 37/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. K. W. (dalej również skarżący) w dniu 24 sierpnia 2025 r. złożył do Prokuratora wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie prowadzonych w latach 1999 - 2008 przeciwko niemu postępowań karnych oraz postępowań zainicjowanych jego zawiadomieniem. Skarżący w szczególności wniósł on o udostępnienie następujących informacji: 1. sygnatury akt wszystkich postępowań przygotowawczych, 2. dat wszczęcia i zakończenia postępowań, 3. imienia i nazwiska prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie w trybie zażaleniowym, 4. wskazanie sądu do którego kierowano akt oskarżenia oraz imienia i nazwiska sędziego, 5. przedmiotu toczących się postępowań, 6. przyczyn prawnych nie podjętych zawiadomień o przestępstwach. Prokurator pismem z 11 września 2025 r. sygn. akt [...] poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2022r. poz. 902 – dalej u.d.i.p.), lecz mogą zostać udostępnione w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego. Konsekwentnie organ zarządzeniami z 6 listopada 2025 r. sygn akt: [...], [...], [...], [...], [...] i z dnia 7 listopada 2025 r. [...], [...] doręczonymi w dniu 12 listopada 2025 r., uwzględnił wnioski skarżącego i zezwolił mu na przejrzenie wskazanych wyżej akt oraz wykonanie fotokopii. Mając powyższe na uwadze, K. W. pismem z 14 listopada 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Prokuratora w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznanie jego wniosku poprzez udostępnienie informacji publicznej lub wydanie decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postepowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pismo z 11 września 2025 r. nie jest decyzją administracyjną. Skarżący podniósł również, że jego wniosek dotyczył działalności prokuratury a nie wglądu w akta. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA I OSK 1142/16 i I OSK 213/14) skarżący stwierdził, że żądane informacje w tym sygnatury spraw, daty wszczęcia i zakończenia postępowania, nazwiska prokuratorów, nazwy repertoriów oraz statystyka i wykazy postępowań stanowią informację publiczną. Prokurator w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Organ przedstawił również przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że mimo rozstrzygnięcia pozwalającego skarżącemu na wgląd w akta sprawy i samodzielnego pozyskania żądanych informacji, skarżący nie jest usatysfakcjonowany sposobem załatwienia sprawy. Powyższe może poradzić do konkluzji, że skarżący w przedmiotowej sprawie próbuje zaangażować organ do wyręczenia go z przeglądania akt, w których był stroną i wyciągania z nich żądanych informacji. Jednocześnie organ nie kwestionuje rozstrzygnięć sądów powołanych przez wnioskodawcę w treści skargi na bezczynność, jednakże są to orzeczenia wydane w określonym stanie faktycznym i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Końcowo zauważono, że rozpatrzenie jednego wniosku w trybie przepisów u.d.i.p. nie powoduje, że organ ma obowiązek rozpatrywać w tym samym trybie również inne żądania, nawet wtedy gdy wykraczają one poza zakres informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10; wyrok WSA w Poznaniu z 27 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/11 – CBOSA). W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Bliższe sprecyzowanie tego pojęcia obejmuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź dotyczących go w jakikolwiek sposób. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11). O zakwalifikowaniu zatem określonej informacji jako publicznej decyduje treść i charakter żądanej informacji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z wyżej powołanych przepisów wynika wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Nadto załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może nastąpić w formie zwykłego pisma w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną lub nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej, a takim organem niewątpliwie pozostaje Prokurator, który należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są bowiem szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Organy prokuratury mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ww. ustawy. W niniejszej sprawie nie został jednak spełniony przedmiotowy wymóg zastosowania u.d.i.p., bowiem sformułowane we wniosku z 24 sierpnia 2025 r. żądanie udostępnienia informacji w postaci prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowań karnych, postępowań zainicjowanych jego zawiadomieniem jak i nie podjętych z jego zawiadomienia w tym sygnatur akt wszystkich postępowań przygotowawczych, dat wszczęcia i zakończenia postępowań, imienia i nazwiska prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie w trybie zażaleniowym, wskazanie sądu, do którego kierowano akt oskarżenia oraz imienia i nazwiska sędziego, przedmiotu toczących się postępowań, przyczyn prawnych nie podjętych zawiadomień o przestępstwach nie dotyczy informacji publicznej, która podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Organ słusznie stwierdził, że żądana informacja pozostaje poza zakresem przedmiotowym u.d.i.p., wskazując że podlega ona rozpoznaniu jedynie w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 37 ze zm. – dalej k.p.k.) tj. art. 156 § 1 k.p.k. oraz art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 5b k.p.k. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie. O ile dostęp stron postępowania i innych podmiotów do akt sprawy uregulowany jest odrębnie, to tym samym w zakresie żądania strony o udostępnienie informacji o materiale zawartym w aktach wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p. Zasady dostępu do akt postępowania karnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy regulują przepisy zawarte w art. 156 k.p.k. I tak, art. 156 § 1 k.p.k. stanowi, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Z kolei przepisy art. 156 § 5, § 5a i § 5b k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Zgodnie z art. 156 § 5 k.p.k. jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Z kolei w razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b (art. 156 § 5a k.p.k.). Przepis art. 156 § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego, o czym stanowi dodany do ustawy przepis art. 156 § 5b k.p.k. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że takimi przepisami są m.in. przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k. (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1381/22, z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5052/21, z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 1866/23, z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt III OSK 713/25, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt II SAB/Ol 18/24, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt III SAB/Gd 210/24, z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt III SAB/Gd 249/23, z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt III SAB/Gd 472/24, CBOSA). Wskazane regulacje k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko do stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego i zakończonego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania. Przepisy te zawierają bowiem zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Skoro zatem dostęp do żądanych informacji określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., to w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. W konsekwencji przyjąć należało, że informacje żądane we wniosku z dnia 24 sierpnia 2025 r. (wpływ do organu 29 sierpnia 2025 r.) nie stanowią informacji publicznej, której udostępnienia można się domagać w trybie u.d.i.p. Z tego też względu Sąd stwierdził, że Prokurator udzielając wnioskodawcy odpowiedzi pismem z 11 września 2025 r., a zatem w ustawowym terminie 14 dni, nie pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 sierpnia 2025 r. na gruncie u.d.i.p. Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadna.