III SAB/Po 7/11

Dnia 14 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za rok 2011 postanawia : odrzucić skargę Pismem z dnia 2 września 2011 r. x wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za rok 2011. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2011 r. skarżąca została wezwana do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi wyczerpała administracyjny tok instancji. W odpowiedzi na wezwanie Sądu zawarte w piśmie dnia 14 listopada 2011 r., strona skarżąca oświadczyła jedynie, że podtrzymuje skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo do ochrony sądowej zostało uzależnione od wyczerpania środków kontroli aktów administracyjnych, bez względu na to, czy pozwalają one na merytoryczne rozpoznanie sprawy, czy jedynie służą badaniu legalności takich aktów. W świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Pojęcie "wyczerpania środków zaskarżenia" definiuje § 2 cytowanego artykułu, stanowiąc, że należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. bądź bezczynność organu w tych sprawach (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Nadto, zgodnie z art. 52 § 4 cytowanej ustawy, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela panujący w orzecznictwie pogląd, iż w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego, kiedy stronie nie przysługuje środek prawny w postaci przewidzianego w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej ponaglenia, to wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego winno być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2011 r., II FSK 844/11, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2011 r., I SAB/Gl 13/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2011 r., II SAB/Wr 73/10, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., II FSK 939/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2010 r., III SAB/Wa 8/10, wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r., FSK 2142/04, www.nsa.gov.pl). Podobny pogląd prezentowany jest również w doktrynie, gdzie się wyraźnie podkreśla, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie ma zastępować (wyręczać) postępowania przed organem administracji. Stosując zasadę autokontroli działania administracji oraz pierwszeństwo postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa (zob. K. Lewandowska, T. Lewandowski, Skarga na bezczynność organu administracji do sądu administracyjnego – przesłanki dopuszczalności, Samorząd Terytorialny z 2010 r., nr 5, s. 65). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę należy przyjąć, że uchybienie terminu w załatwieniu sprawy (rozpatrzenia odwołania) przez organ, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, jest podstawą do wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Nie przysługuje w takim przypadku środek prawny w postaci ponaglenia (który składany jest do organu wyższego stopnia) - art. 141 Ordynacji podatkowej, gdyż samorządowe kolegia odwoławcze są właśnie organami wyższego stopnia w rozumieniu art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej. Warunkiem jednak wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest poprzedzenie jej wezwaniem, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że złożona przez skarżącą skarga nie była poprzedzona wezwaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa. Brak możliwości ponaglenia, w trybie opisanym w art. 141 O.p. nie uchyla obowiązku, o którym mowa w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. W konsekwencji, wobec niewyczerpania środków zaskarżenia, nie została spełniona przesłanka dopuszczalności skargi. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.