IV SA/Po 1049/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-03
Skład orzekający: Monika Świerczak, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesunięcie studzienki kanalizacyjnej i rurociągu o 1,5 metra, w wyniku czego znalazły się na działce, do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadniające prowadzenie postępowania naprawczego?Ratio decidendi
Przesunięcie studzienki kanalizacyjnej i rurociągu o 1,5 metra, co stanowi ponad 2% dopuszczalnego odchylenia od parametrów obiektu liniowego, jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto, realizacja inwestycji na działce, do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego niezasadnie umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, zamiast podjąć czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy kanalizacji sanitarnej, w której studzienka S1 i podłączony do niej rurociąg zostały przesunięte o około 1,5 metra w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, w wyniku czego znalazły się na działce nr [...], do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umorzyły postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, uznając, że przesunięcie nie jest istotnym odstąpieniem od projektu. Spółka W. E. S. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję ostateczną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 03 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2021r. Nr [...], znak [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. art. 105 § 1 i art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami) decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. (Nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2021 r. ([...]) o umorzeniu w całości jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie sprawdzenia zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania studzienki oznaczonej jako S1, podłączonej do rurociągu kanalizacji sanitarnej ks 150, zaprojektowanego w pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1993r. znak sprawy [...] jako rurociąg Ř 160 od studzienki S1 w kierunku południowym przebiegającego przez działkę oznaczona nr geodezyjnym [...] w W..
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu [...] maja 2021 r. otrzymał wniosek od W. E. S. Sp. z o.o. o weryfikację i rozpatrzenie zgodności z obowiązującymi przepisami inwestycji polegającej na budowie na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] należącej do WES Sp. z o.o. studzienki kanalizacyjnej oznaczonej jako S-1 (w dokumentacji projektowej) zatwierdzonej do wybudowania na innej działce zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1993 r., znak sprawy [...] Następnie w dniu [...] maja 2021 r. do organu wpłynął drugi wniosek od W. E. S. Sp. z o.o. o weryfikację i rozpatrzenie zgodności z obowiązującymi przepisami inwestycji polegającej na budowie na działce należącej do WES Sp. z o.o. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] rurociągu kanalizacji sanitarne) ks 150 zatwierdzonej do wybudowania na inne działce zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W., znak [...] z [...] sierpnia 1993 r. zatwierdzającą dla Urzędu Miejskiego w W. plan realizacyjny i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę kanalizacji sanitarnej, przepompowni oraz zbiornika awaryjnego w miejscowości W., obejmującej ulice [...]
W dniu [...] maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął dwa odrębne postępowania administracyjne w powyższych sprawach, jednakże w dniu [...] czerwca 2021 r. połączył obie sprawy do wspólnego rozpatrzenia.
W toku prowadzonego postępowania nadzorczego organ I instancji ustalił, że Kierownik Urzędu Rejonowego w W. w dniu [...] sierpnia 1993r., znak [...], wydał decyzję o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej ul. 5 [...] przepompowni oraz zbiornika awaryjnego.
W dniu [...] maja 2021 r. PINB otrzymał decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2021 r. ([...]), którą stwierdził on, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] sierpnia 1993 r. została wydana z naruszeniem prawa i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na art. 7b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (k. 6 akt adm. I inst.).
W dniu [...] maja 2021 r. (protokół kontroli na k. 7 akt adm. I inst.) pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę, podczas której ustalono, że studzienka S1 kanalizacji sanitarnej wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę z [...] sierpnia 1993 r. została w trakcie realizacji przesunięta i obecnie jest zlokalizowana na działce [...]. Według zatwierdzonej dokumentacji powinna znajdować się poza nią. Zmiana lokalizacji spowodowała przesunięcie rurociągu ks 150, którego odcinek również przebiega przez działkę [...]. W aktach sprawy zgromadzono również kopię decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] czerwca 1993 r. ([...]) inwestycji – budowa kolektora kanalizacji sanitarnej i przepompowni ścieków w rejonie ul. [...]
W dniu [...] czerwca 2021 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę budowy kanalizacji sanitarnej i przepompowni oraz zbiornika awaryjnego, zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z [...] sierpnia 1993 r. (k. 15 akt adm. I inst.), w toku której organ I inst. stwierdził, że dotychczasowe ustalenia w sprawie potwierdza wizja lokalna przeprowadzona w terenie. W zatwierdzonym planie realizacyjnym działka [...] nie została uwidoczniona. Pełnomocnik inwestora oświadczył, że brak jest danych dotyczących terminu zakończenia budowy. W protokole zapisano także, że jest uprawdopodobnione, że budowa została zakończona w 1996 r. oraz że Urząd Miejski nie dysponuje jakimikolwiek dokumentami dotyczącymi zakończenia przedmiotowej budowy, ale bezsporny jest fakt, że przedmiotowe rurociągi zostały ujęte w zasobach geodezyjnych.
W tym stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021r. (znak [...]) na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjnego w sprawie sprawdzenia zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania studzienki oznaczonej jako S1, podłączonej do rurociągu kanalizacji sanitarnej ks 150, zaprojektowanego w pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1993r. znak sprawy [...] jako rurociąg Ř 160 od studzienki S1 w kierunku południowym przebiegającego przez działkę ozn. nr geodezyjnym [...] w W.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala organowi II instancji potwierdzić bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Organ II instancji wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji, powinien wyjaśnić na jakiej długości dokonano przesunięcia i określić jego rozmiar, natomiast stwierdzenie organu I instancji, że przesunięcie studzienki S1 i rury kanalizacyjnej stanowi odstępstwo nieistotne jest niewystarczające.
Od powyższej decyzji WWINB Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. wniosło sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 14 września 2021 r. w sprawie IV SA/Po 733/21 sprzeciw oddalił.
Sąd, podzielił stanowisko organu II instancji, stwierdzając, że nie dokonano rozpatrzenia w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a organ I instancji dokonał dowolnego przyjęcia, że odstępstwo nie ma charakteru istotnego, bez wykazania na jakiej długości dokonano przesunięcia studzienki S1 i rury kanalizacyjnej oraz określenia jego rozmiaru, a tym samym nie zbadano wszelkich okoliczności i niedokładne wyjaśniono stan faktyczny sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu [...] września 2021 r. dokonał dodatkowych ustaleń i pomiarów w terenie (notatka nr [...] na k. 1 akt adm. I inst.). Przeprowadzono analizę dotyczącą przebiegu sieci kanalizacyjnej ze szczególnym uwzględnieniem studzienki oznaczonej jako S1. Porównano trasę przebiegu rurociągu zaznaczonej na planie realizacyjnym (z pozwolenia na budowę) z aktualną mapą uzyskaną z systemu GeoInfo7 i pomiarów lokalizacji urządzeń w terenie. Ustalono, że studzienka kanalizacyjna S1 została przesunięta o około 1,5 m w odniesieniu do planu realizacyjnego, co spowodowało, że znalazła się na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] należącej do WES Sp. z o.o. Zmiana lokalizacji studzienki S1 spowodowała, że rurociąg kanalizacji Ř 150 podłączony do studzienki S1 w kierunku południowym do kolejnej studzienki zmienił lokalizację i znalazł się prawie w całości na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Przedmiotowa studzienka jest zlokalizowana przy granicy z działką [...]. Długość tego rurociągu według planu realizacyjnego wynosi 11m, natomiast dokonany za pomocą taśmy mierniczej pomiar wykazał, że odległość między studzienkami wynosi około 8m. Długość głównego rurociągu Ř 200 w odcinku na działce [...] nie uległa zmianie, ponieważ studzienka S1 została przesunięta w linii przebiegu tego rurociągu. Dokonany pomiar w terenie wykazał, że odległość rurociągu między studzienkami S1 i S2 wynosi 59,5 m. Odległość między studzienkami według planu realizacyjnego wynosi 61 m. Organ stwierdził, że różnica długości wystąpiła na skutek przesunięcia studzienki S1 w kierunku studzienki S2 o około 1,5 m.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. art. 105 § 1 i art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami) decyzją nr [...] ([...]) z dnia [...] października 2021 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji przywołał stan faktyczny sprawy i wydane w sprawie orzeczenia. Następnie wskazał, że studzienka oznaczona w dokumentacji jako S1, jak również rurociąg zaznaczony na planie jako Ř 160 nie jest samowolą budowlaną, ponieważ obiekty te stanowią element sieci kanalizacyjnej, na którą zostało wydane pozwolenie na budowę wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1993 r. Zaznaczył również, iż na zatwierdzonym planie realizacyjnym nie zostały naniesione granice działki [...], co potwierdził również Wojewoda W. w swojej decyzji z [...] maja 2021 r. ([...]).
Zdaniem PINB sprawa innej średnicy rury w dokumentacji projektowej i mapie powykonawczej wynika z faktu, iż w nomenklaturze technicznej przyjęte jest podawanie średnicy zewnętrznej, jak i wewnętrznej rury. W omawianym przypadku w dokumentacji projektowej podano średnicę zewnętrzną Ř 160, natomiast geodeta naniósł na mapę średnicę wewnętrzną i przedmiotową rurę oznaczył jako ks 150.
Bezsporny jest zdaniem organu I instancji również fakt, iż studzienka oznaczona w dokumentacji projektowej jako S1 została w trakcie realizacji robót budowlanych nieznacznie przesunięta w kierunku ulicy [...]. Przesunięcie to spowodowało, że znalazła się ona na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] będącej w wieczystym użytkowaniu W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W związku z tym badana rura kanalizacyjna jako podłączona do studzienki S1 również znalazła się w części na działce [...] WES Sp. z o.o.
W treści uzasadnienia zawarto ustalenia dokonane w dniu [...] września 2021 r. i wskazano, że przebieg głównego rurociągu Ř 200 jest zgodny z planem realizacyjnym. Dodatkowo PINB stwierdził, że przedmiotowa kanalizacja jest obiektem liniowym, jest zgodna z projektem zagospodarowania terenu (planem realizacyjnym) i nie wykracza poza zakres enumeratywnie wymienionych w art. 36a Prawa budowlanego ustaleń w zakresie istotnych zmian w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowlanego.
Końcowo odnosząc się do pytania wnioskodawcy o samowolę budowlaną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. poinformował, że zarówno studzienka oznaczona jako S1 oraz wybudowany na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] wodociąg ks 150 nie jest samowolą budowlaną, ponieważ powyższe obiekty stanowią elementy kanalizacji sanitarnej dla której Kierownik Urzędu Rejonowego w W. wydał pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 1993 r., znak sprawy [...]
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła WES Sp. z o.o. wskazując, że organ nie zweryfikował i nie rozpatrzył zgodności zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, tj. nie dopełnił obowiązków określonych w art. 81 ust. 1 pkt 1 pkt a Prawa budowlanego. Odwołująca się wskazała, że w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. PINB stwierdził, iż "uprawdopodobnione jest, że budowa została zakończona w 1996 r.". Zdaniem spółki PINB całkowicie pominął fakt, że ówcześnie był już uchwalony przez Radę Miejską w W., uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. nr [...] z dnia 16 grudnia 1994 r. poz. [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta W., w którym działka oznaczona numerem geodezyjnym [...], położona w obrębie II miasta W., wchodziła w skład terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem A 41 P - teren przemysłu - W. E. S..
Zdaniem spółki nie zasługiwało na akceptację stanowisko PINB, że przesunięcie studzienki S-1 oraz dwóch rurociągów na inną działkę, do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane, jest nieznaczne, albowiem przekroczenie granicy działki nie jest nieznacznym przesunięciem.
Zdaniem WES Sp. z o.o. można było przyznać racji stanowisku prezentowanemu w decyzji PINB, że bezsporny jest fakt, iż przedmiotowa kanalizacja jest zgodna z projektem zagospodarowania (projektem realizacyjnym). Także niesłuszne były, zdaniem Odwołującej się stwierdzenia, że przedmiotowa kanalizacja nie wykracza poza zakres enumeratywnie wymienionych w art. 36a Prawa budowlanego ustaleń w zakresie istotnych zmian w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowalnego. Dodatkowo zdaniem WES Sp. z o.o. niesłusznie PINB poprzestał na zaznaczeniu w wydanej decyzji, iż na zatwierdzonym planie realizacyjnym nie zostały naniesione granice działki nr [...].
WWINB decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. ([...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na stan faktyczny sprawy i wydane w trakcie trwania postępowania rozstrzygnięcia. Organ przywołał art. 105 k.p.a. odnoszący się do kwestii umorzenia postępowania administracyjnego oraz zaprezentował jego wykładnię.
Organ II instancji zauważył, że analiza projektu budowlanego oraz załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej wykazała, że przebieg spornej inwestycji uwidoczniony na projekcie budowlanym różni się od jej przebiegu na załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej, albowiem załączniku do decyzji lokalizacyjnej kanalizacja biegnie wzdłuż ulicy [...] i omija działkę nr [...]. podczas gdy na projekcie budowlanym przebiega ona przez południową część działki nr [...] przy granicy działki drogowej.
WWINB wskazał, że w takim stanie faktycznym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. ([...]) uchylił decyzję Wojewody W. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1993r. o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej działki nr ewid. [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji.
Dalej organ odwoławczy wskazywał, że nawet złożone zawiadomienie o zakończeniu budowy oraz brak sprzeciwu organu nie może prowadzić do legalizacji inwestycji wykonanej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Okoliczności te nie stoją więc na przeszkodzie kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania w trybie art. 50- 51 ustawy Prawo budowlane. WWINB przywołał treść przepisów odnoszących się do legalizacji inwestycji i stwierdził, że w sprawie nie zachodzi przypadek z art. 50 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził więc, że aby ustalić czy w danym przypadku doszło do istotnego odstąpienia od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę należy sięgnąć do przepisu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Przy czym WWINB wskazał, że bez wątpienia organ nadzoru budowlanego nie mógłby wszcząć postępowania naprawczego tylko z tego powodu, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z wymogami zawartymi w decyzji lokalizacyjnej, ponieważ art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pozwala na wszczęcie postępowania wyłącznie wówczas, gdy roboty budowlane są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym, lub w przepisach.
Zdaniem organu II instancji wykonano zmiany co do planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, polegające na przesunięciu studzienki S1, a co za tym idzie i rury kanalizacyjnej Ř 150, ale zauważyć należy, że przedmiotowa kanalizacja sanitarna jest obiektem liniowym, tj. obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane). W omawianej sprawie rurociąg główny Ř 200 jedynie nieznacznie zmienił długość, według planu miał mieć długość między studzienkami 61 m, a według pomiarów ma 59,5 m. Dopuszczalne odstąpienie (aby nie było istotne) wynosi 2 %, tj. 2,44 m, a w omawianej sprawie wynosi 1,5m. Przesuniecie nie jest zatem zdaniem WWINB istotnym odstąpieniem, Podobnie jak przesunięcie studzienki S1 oraz rur Ř 150, będących częścią budowanej kanalizacji, skoro według projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę realizowana kanalizacja miała przebiegać przez południową część działki nr [...] przy granicy działki drogowej i na tej działce obecnie się znajduje. Zatem zasadnie PINB uznał, że nie są to istotne odstąpienia od pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] Końcowo WWINB wskazał, że poza organem nadzoru budowlanego jest poprawność map w kontekście nieujawnienia granic działki nr [...].
Skargę na powyższą decyzję złożyła W. E. S. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2021 r., ([...]), zasądzenie od organu na jej rzecz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że jest istotnym odstąpieniem od projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, wykonanie na działce nr [...] studzienki kanalizacyjnej S-1 oraz dwóch rurociągów, tj. od studzienki S-1 w kierunku południowym do studzienki oznaczonej na projekcie jako 1-1 oraz od studzienki S-1 w kierunku północno-wschodnim do przepompowni oznaczonej na projekcie jako P-1, zatem, bezsporny jest fakt, że wykonanie studzienki kanalizacyjnej S-1 oraz dwóch rurociągów kanalizacyjnych jest niezgodne z projektem zagospodarowania terenu (planem realizacyjnym) zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
WES Sp. z o.o. wskazał, że WWINB potwierdził w zaskarżonej decyzji, że wykonano zmiany co do planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż według planu rurociąg kanalizacyjny Ř 200 miał mieć długość między studzienkami 61 m, a wg pomiarów ma 59,5 m. Natomiast błędnie organ II instancji stwierdził, że "dopuszczalne odstąpienie (aby nie było istotne) wynosi 2 %, tj. 2,44 m, a w omawianej sprawie wynosi 1,5 m. Z uwagi na to, zdaniem WES Sp z o.o. przesuniecie jest istotnym odstąpieniem, albowiem 2 % z 61 m, to 1,22 m, a nie 2,44 m, a stwierdzone odstąpienie wynosi 1,5 m i jest większe od dopuszczalnego 2 %. Organ nieprawidłowo przyjął 4 % jako dopuszczalne odstąpienie.
Końcowo spółka wskazała, że w przedmiotowej sprawie, istotne odstąpienia od projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę spełniają przesłanki z trzech przepisów, a mianowicie art. 36a ust. 5 pkt 1, pkt 2 pkt b, pkt 5 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na powyższą skargę spółki WWINB uznał ją za nieuzasadnioną, podtrzymał swoje rozstrzygniecie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje wydanie w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).
Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej także jako "k.p.a.") dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 listopada 2021r. (sygn. akt IV SA/Po 733/21) oddalił sprzeciwy P. G. K. Sp. z o.o. z W. oraz Gminy W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]), podzielając zarzuty i wskazania organu odwoławczego co do naruszenia przepisów postępowania oraz konieczności wyjaśnienia sprawy w jej zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W wyroku tym WSA wskazał na brak rozpatrzenia w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, dowolne przyjęcie przez organ I instancji, że odstępstwo nie ma charakteru istotnego, bez wykazania na jakiej długości dokonano przesunięcia studzienki S1 i rury kanalizacyjnej oraz określenia jego rozmiaru, gdy skarżąca Spółka zasadnie kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji w zakresie przesunięcia studzienki S1 i rury kanalizacyjnej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a., mając na uwadze, że wyrok został wydany po rozpoznaniu sprzeciwu, zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie po ponownym jej rozpatrzeniu przez organy obu instancji, przyjąć należy, że wypełnione zostały wskazania Sądu, mimo, że ostatecznie organy doszły do wniosków i rozstrzygnięcia, które Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie podziela.
Przechodząc do właściwej części uzasadnienia wyroku Sądu wskazać należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: "Prawo budowlane" lub "P.b."). Zauważyć bowiem należy, że jak ustalono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2021 r. (k. 15 akt adm. I inst.) budowa obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania zakończona została w 1996 r. Mimo, iż jej rozpoczęcie nastąpiło na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229) to zwrócić trzeba uwagę na art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z tymi przepisami do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z powyższego wywieźć zatem należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy P.b. z 1994 r., albowiem budowa przedmiotowej studzienki została zakończona w roku 1996. Okoliczności tej nie kwestionowała także żadna ze stron.
Przedmiotem niniejszego postępowania było sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania studzienki oznaczonej jako S1, podłączonej do rurociągu kanalizacji sanitarnej ks 150, zaprojektowanego w pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1993 r. znak sprawy [...] jako rurociąg Ř 160 od studzienki S1 w kierunku południowym, przebiegającego przez działkę oznaczoną nr geodezyjnym [...] w W..
Jak już wskazano w obrocie prawnym pozostaje, bowiem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę kanalizacji sanitarnej, przepompowni oraz zbiornika awaryjnego w W., obejmującej ulice [...].
Wspomnieć w tym miejscu należy o wydaniu decyzji Wojewody W. ([...]) z dnia [...] maja 2021 r. (k. 6 akt adm. I inst.) oraz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]) z dnia [...] sierpnia 2021 r. (k. 14 akt adm. II inst.). Pierwsza z nich stwierdzała, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1993 r. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na treść przepisu art. 37b P.b. Powyższa decyzja została uchylona decyzją GINB z [...] sierpnia 2021 r. w całości oraz GIMB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 1993 r. w części dotyczącej działki nr ewid. [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. Przy tym Sąd wskazuje, że z informacji uzyskanych od GINB wynika, że od powyższej decyzji z [...] sierpnia 2021r. wniesiona został skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1879/21), która jeszcze nie została rozpoznana. W ocenie Sądu okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w świetle art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym stwierdzić należy, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 1993 r. o pozwoleniu na budowę w zakresie dotyczącym działki nr [...] nadal pozostaje w obrocie prawnym.
Jednakże w niniejszym postępowaniu zachodziło podejrzenie, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu (decyzji lokalizacyjnej i załączonego do niej planu realizacyjnego), które to odstępstwa uregulowane są w art. 36a ust. 5 P.b. Stwierdzenie odstępstw zawartych w tym przepisie stanowi podstawę do prowadzenia postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 P.b.
Przepis art. 50 ust. 1 P.b. stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Przy czym wstrzymanie robót budowlanych w oparciu o przepisy art. 50 P.b. w niniejszej sprawie było bezzasadne w związku z faktem, że prace te zostały zakończone przed wszczęciem kontrolowanego postępowania administracyjnego przez PINB.
W niniejszej sprawie decyzja z [...] sierpnia 1993 r. zatwierdzająca dla Urzędu Miejskiego w W. plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę kanalizacji sanitarnej, przepompowni oraz zbiornika awaryjnego w miejscowości W., obejmującej ulice [...] wydana została w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta W. z [...] czerwca 1993 r., znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie kolektora kanalizacji sanitarnej i przepompowni ścieków w rejonie ul. [...], która została wydana w oparciu o ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta W. wraz ze strefą podmiejską, zatwierdzonego uchwałą z [...] czerwca 1988 r., nr [...] Rady N. Miasta i Gminy w W. (akta adm. I inst.).
Należy wskazać, że analiza projektu budowlanego (mapa zasadnicza 432.121.1632 na nienumerowanej k. akt adm. I inst.) oraz załącznika graficznego do ww. decyzji Burmistrza Miasta W. z [...] czerwca 1993 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji (na nienumerowanej k. akt adm. I inst.) wykazała, że przebieg spornej inwestycji uwidoczniony na projekcie budowalnym różni się od jej przebiegu przewidzianego na załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej. Na załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej sporna inwestycja biegnie wzdłuż ul. [...] (działka nr [...]) i omija działkę nr [...], podczas gdy na projekcie budowlanym przebiega ona przez południową część działki nr ewid. [...] przy granicy działki drogowej.
W art. 4 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021r., poz. 741 ze zm.) ustawodawca przewidział sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzje w tym przedmiocie mogą być dwojakiego rodzaju w zależności od tego, czy przedsięwzięcie będzie inwestycją celu publicznego. Jeżeli inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jej lokalizacja ustalana jest w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym stwierdzić należy, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego (w niniejszej sprawie decyzja lokalizacyjna z [...] czerwca 1993r.) stanowi projekt zagospodarowania terenu i istotne odstępstwa od niej mogą być przedmiotem postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 P.b. w zakresie istotnych odstępstw z art. 36a ust. 5 P.b.
Organ II instancji prawidłowo więc pochylił się nad koniecznością oceny zasadności przeprowadzenia postępowania naprawczego, jednakże nie sposób się zgodzić z ostatecznymi wnioskami organów dokonanymi w tym zakresie.
Wskazać należy, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) dokonano zmiany art. 36a P.b. Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże zgodnie z art. 28 ustawy zmieniającej do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Przechodząc dalej stwierdzić należy, że słusznie wskazał organ II instancji, że w niniejszej sprawie nie będą miały zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1-3 P.b., zatem należało zbadać inwestycję pod kątem art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b, który związany jest ze wspomnianym już art. 36a ust. 5 P.b.
Jak wskazano wyżej w sprawie należało zastosować art. 35a ust. 5 P.b. w brzmieniu nadanym mu ustawą z 13 lutego 2020 r., który stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:
a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,
b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,
c) liczby kondygnacji;
3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;
7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie odmiennie niż organy wydające decyzje dopatrzył się istotnych odstępstw uregulowanych w powyższym przepisie. Po pierwsze, w zakresie art. 36a ust. 5 pkt 1 P.b., przesunięcie rurociągu kanalizacyjnego Ř 150 oraz studzienki kanalizacyjnej S1 z obszaru uzgodnionego decyzją lokalizacyjną, na działkę nr [...] będącą własnością W. E. S. Sp. z o.o. stanowi odstępstwo od projektu zagospodarowania terenu i zwiększa obszar oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany.
Po drugie, zrealizowanie inwestycji w tym kształcie narusza również art. 36 ust. 5 pkt 5 P.b. albowiem została ona zrealizowana z naruszeniem ustaleń decyzji lokalizacyjnej z 1993r., która ustalała inny przebieg sieci - w spornym miejscu - na terenie działki nr [...] z ominięciem działki [...], którą uwidoczniono na załączniku graficznym do tej decyzji (akta adm. I inst.).
Po trzecie, jak stwierdził sam organ II instancji, doszło do zmian względem planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, które polegały na przesunięciu studzienki S1, a co za tym idzie i rury kanalizacyjnej Ř 150. Nie sposób już jednak zgodzić się z twierdzeniem WWINB, jakoby w omawianej sprawie rurociąg główny Ř 200 jedynie nieznacznie zmienił długość, co stanowić miało o nieistotnym odstępstwie od zatwierdzonego planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę kanalizacji w tej części dotyczącej studzienki S1 i rury kanalizacyjnej. Zgodnie z decyzją miał on mieć długość między studzienkami 61 m. W wyniku dokonania pomiarów ustalono, że faktycznie odległość ta wynosi 59,5 m.
Przedmiotowa kanalizacja sanitarna jest obiektem liniowym, tj. obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a P.b.). Zgodnie z art. 36 ust. 5 pkt 2 lit b P.b. istotnym odstępstwem w rozumieniu tego przepisu jest odstępstwo od charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących długości, w zakresie przekraczającym 2%. Słusznie wskazała Skarżąca spółka, że organ dokonał błędnych wyliczeń w tym zakresie uznając, że 1,5 m różnicy w odległości między studzienkami stanowi o nieistotnym odstępstwie. Skoro według planu rurociąg kanalizacyjny Ř 200 miał mieć długość między studzienkami 61 m, a wg pomiarów ma 59,5 m, to z obliczeń matematycznych wynika jasno, że
2 % z 61 m, to 1,22 m, a nie 2,44 m, jak to wyliczyły organy. Przesunięcie w omawianej sprawie wynosi 1,5 m, zatem odstępstwo ma charakter istotnego, jest większe niż dopuszczalne 2 %. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu błędnie przyjęły organy nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę stanowiącego przesłankę do przeprowadzenia postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zaznaczyć również należy, iż w postępowaniu naprawczym organy obowiązane są do badania czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z art. 51 P.b. nie wynika wprawdzie obowiązek żądania od inwestora złożenia oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak ma to miejsce w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Niemniej nie oznacza to, że nie jest to okoliczność istotna prawnie w postępowaniu naprawczym. Skutkiem braku jednoznacznego odwołania do art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. jest bowiem wyłącznie to, że organ samodzielnie winien ustalić czy inwestor dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane. Takie też stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak z uzasadnienia uchwały NSA z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 (dostępna orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA") wynika, że w postępowaniu naprawczym bada się uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie rozumienie powołanej uchwały przyjęto w licznych orzeczeniach NSA (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2011 r., II OSK 1936/10, wyrok NSA z 28 października 2015 r., II OSK 435/14, wyrok NSA z 30 marca 2016 r., II OSK 1865/14, wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 243/17, wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r., II OSK 607/17, CBOSA). Niedopuszczalna jest bowiem w państwie prawnym sytuacja, gdy naruszenie przepisów prawa – poprzez samowolne zrealizowanie robót budowlanych - powoduje po stronie inwestora sytuację prawną korzystniejszą niż gdyby działał legalnie. Innymi słowy – jak to już wyżej zostało wskazane - skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu lub jego części wybudowanego samowolnie inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek - to jest posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, stosownie do dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie art. 50-51 P.b. wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyroki NSA: z 18 lipca 2018 r., II OSK 2066/16; z 26 marca 2013 r., II OSK 2183/11; z 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11; z 1 lutego 2013 r., II OSK 270/12; z 13 marca 2013 r., II OSK 2180/11; z 14 stycznia 2014 r., II OSK 1900/12; z 6 marca 2014 r., II OSK 2426/12; z 22 sierpnia 2014 r., II OSK 490/13; z 31 marca 2015 r., II OSK 2079/13, CBOSA). Oznacza to, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie tych przepisów prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia.
Nie sposób uznać, iż w przypadku inwestycji liniowej, realizującej cele publiczne, należy tą kwestię oceniać w odmienny sposób. Przy czym wskazać należy, że już w decyzji lokalizacyjnej z [...] czerwca 1993 r. wskazano, że decyzja ta jest ważna po spełnieniu warunku uzyskania zgody wszystkich właścicieli gruntów lub zarządców gruntów i urządzeń terenowych leżących na projektowanej trasie. Tak samo stanowił art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obowiązującej w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej i decyzji o pozwoleniu na budowę.
Taka wykładnia przepisów, która wyłączałaby konieczność uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie znajdowałaby oparcia w obowiązujących przepisach P.b. i dodatkowo godzi w konstytucyjną zasadę wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, z której wynika nakaz równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. Przepisy P.b. w aspekcie rozstrzygnięć podejmowanych w ramach tzw. postępowania naprawczego nie przewidują a priori zróżnicowania w zależności od przedmiotu podejmowanych decyzji (por. wyrok NSA z 4 października 2017 r., II OSK 216/16, CBOSA). W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów potwierdzających prawo inwestora do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyjęcie, że dalsze prowadzenia postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało zdaniem organów obu instancji umorzenie postępowania, jak o tym stanowi art. 105 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego należało stwierdzić, że sprawa nie została przez organy obu instancji należycie wyjaśniona i oceniona, czym naruszono przepisy postępowania art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., oraz przepisy prawa materialnego art. 36a ust. 5 pkt 1, 2 lit b, pkt 5 P.b. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. i art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Bezzasadnie organy odstąpiły od podjęcia czynności celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w zakresie odnoszącym się części obiektu - wybudowanego na działce nr [...]. Uchybienia te skutkują koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., jak i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2021 r.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy w postępowaniu administracyjnym uwzględnią ocenę prawną i wskazania powyżej wyrażone, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Przede wszystkim w toku ponownego postępowania konieczne będzie uwzględnienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu (decyzji lokalizacyjnej) oraz warunków pozwolenia na budowę w zakresie o jakim mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1, pkt 2 lit b oraz pkt 5 Prawa budowlanego i podjęcie dalszych czynności koniecznych do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego prawem. Nadto konieczną kwestią jest uzyskanie prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane, a w przypadku jego nieuzyskania nałożenie przez organ obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Po przeprowadzeniu niezbędnych czynności i w zależności od ich efektów organ wyda właściwą decyzję w sprawie, którą zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. szczegółowo uzasadni wskazując motywy rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 535).
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 48 akt sąd.) na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie (k. 49 i nast. akt sąd.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło