IV SA/Po 1077/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego i celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat M. S. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Decyzją z dnia [...] marca 2011 r.,nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił B. O. przyznania zasiłku okresowego w wys. [...] zł na zakup leków i biletów MPK, zasiłku celowego na zakup żywności w wys. [...] zł, zasiłku celowego na opłatę czynszu w wys. [...] zł, gazu w wys. [...] zł, energii elektrycznej w wys. [...] zł i energii cieplnej w wys. [...] zł., zasiłku celowego na środki czystości w wys. [...] zł w miesiącu styczniu 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana prowadzi wspólne gospodarstwo z synem i jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r, nr 175, poz. 1362 ze zm.). Dalej organ podniósł, że skarżąca we własnym zakresie opłaca jedynie te rachunki, które nie wiążą się z potrzebami niezbędnymi tj. opłaty za telefon, internet i telewizję. Organ wyjaśnił ponadto, że wnioskodawczyni jest osobą młodą, ukończyła zarówno Liceum Ogólnokształcące jak i posiada wykształcenie w zawodzie: ogrodnik oraz że w roku 2009 zakończyła pozytywnie udział w kursach zawodowych w ramach projektu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Pomoc - Aktywizacja -Wsparcie z zakresu: prowadzenia działalności gospodarczej oraz zawodowej opieki nad dzieckiem, osobą starszą i niepełnosprawną. Organ zwrócił uwagę, że od stycznia 2011 r. skarżąca posiadając status osoby bezrobotnej zobowiązywana była przez pracownika socjalnego do systematycznego pobierania ofert pracy i aktywnego poszukiwania zatrudnienia. Jednak w/w już w lutym 2011 r. zaprzestała kontaktu z pracownikiem socjalnym uzasadniając swoją postawę złym stanem zdrowia i brakiem środków finansowych. W tym też okresie objęta była kontraktem socjalnym dotyczącym aktywizacji zawodowej. Zainteresowana nie wywiązała się z działań zawartych w kontrakcie socjalnym z dnia [...]lutego 2011 r.tj. złożenia wniosku o skierowanie do Centrum Integracji Społecznej do dnia [...] kwietnia 2011r. w sytuacji nie podjęcia zatrudnienia. W dniu [...]maja 2011r. zainteresowana pisemnie oświadczyła, iż nie zamierza złożyć wniosku o w/w skierowanie ze względu na cyt. "słabość odporności", mimo, iż jak wynikało z zaświadczenia lekarskiego z tego samego dnia - lekarz nie stwierdził braku zdolności do pracy czy udziału w szkoleniach. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni w tym czasie była zdolna zarówno do podjęcia pracy jak i do uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej, mimo tego świadomie odrzuciła możliwość poprawy swojej sytuacji życiowej. Organ podniósł, iż w krótkim czasie po zdarzeniach opisywanych powyżej wnioskodawczyni zaczęła przedstawiać zaświadczenia lekarskie oraz zwolnienia L4 o niezdolności do pracy. Z chwilą osiągnięcia 90 dni łącznej niezdolności do pracy W/w została wyrejestrowana z Powiatowego Urzędu Pracy. W dalszym ciągu poprzez przedstawianie pracownikowi socjalnemu zaświadczeń lekarskich wykazywała, iż długotrwale choruje. Dalej organ wskazał, że podczas wywiadu środowiskowego z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie o braku zdolności do pracy i uczestnictwa w szkoleniach do dnia [...] grudnia 2011 r. W dniu [...] stycznia 2012r podczas kolejnej aktualizacji wywiadu środowiskowego pracownik socjalny poinformował zainteresowaną, że być może w ramach Klubu Integracji Społecznej będzie mogła wziąć udział w kursie prawa jazdy - wnioskodawczyni w dniu wywiadu przedstawiła pracownikowi socjalnemu zaświadczenie lekarskie wskazujące na brak takiej zdolności, następnie dostarczyła do organu zaświadczenie z dnia [...]grudnia 2011 r. o niezdolności do pracy od dnia [...] grudnia 2011 r. – [...] stycznia 2012r. z zaznaczeniem tym razem, iż może wziąć udział w szkoleniach. Jednocześnie zainteresowana poinformowana, iż celem programu rządowego jest zapewnienie obywatelom odpowiednio zbilansowanego posiłku w tzw. barach mlecznych w miejsce świadczenia pieniężnego na zakup żywności, w dniu [...] stycznia 2012r. przedstawiła zaświadczenie wydane przez tego samego lekarza z dnia [...] stycznia 2012r. o niezdolności dotarcia do punktów gastronomicznych ze względu na stan zdrowia. Z przedkładanych zaświadczeń lekarskich wynika zatem, że z jednej strony W/w może wziąć udział w szkoleniach i tym samym dojeżdżać na nie, a z drugiej strony, że nie jest w stanie dotrzeć do punktów gastronomicznych. Ponadto organ podniósł, że wnioskodawczyni oświadczyła m.in., iż mogła podjąć pracę jako opiekunka do dziecka za 1200 zł -1400 zł miesięcznie jednakże byłaby to praca dorywcza "na czarno", a W/w nie chciała pracować bez ubezpieczenia. Organ zwrócił uwagę, że zainteresowana mogłaby przy takiej wysokości wynagrodzenia opłacać we własnym zakresie ubezpieczenie. Ponadto jako że odbyła kurs prowadzenia działalności gospodarczej w ramach swoich kompetencji mogłaby otworzyć własną działalność korzystając z ulg podatkowych w opłacie składek ZUS przewidzianych przez pierwsze dwa lata takiej działalności. Przedstawionymi rozwiązaniami W/w nie wykazała zainteresowania mnożąc argumenty przeciwko nim, a następnie powołując się na zły stan swojego zdrowia. Organ wskazał także, że zainteresowana na propozycję uczestnictwa w szkoleniach CIS oświadczyła, iż po [...] stycznia 2012 r. będzie niezdolna do pracy, z góry zakładając, że będzie chora. Organ zwrócił uwagę, że wątpliwości co do współdziałania z pracownikiem socjalnym rodzi również fakt, iż zgodnie z oświadczeniami składanymi do wywiadów środowiskowych W/w zamieszkuje i gospodaruje jedynie z synem, a matka E. O. przebywa u niej 2-3 dni w miesiącu. Jednakże jak ustalił tut. Ośrodek matka zainteresowanej w dniu [...] grudnia 2011 r. złożyła w P. Centrum Świadczeń wniosek o dodatek mieszkaniowy, wraz z deklaracją o wysokości dochodów i oświadczeniem, z którego wynika, iż E. O. zamieszkuje i gospodaruje z córką B.i wnukiem S.. Zdaniem organu postawa zainteresowanej jest przejawem rażącego braku współpracy z pracownikiem socjalnym, a przejawiane zachowania świadczą o daleko idącej roszczeniowości i uzależnieniu od świadczeń pomocy społecznej, mimo posiadania istotnych zasobów i możliwości, by przejąć odpowiedzialność za własną sytuację życiową. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą odmowy przyznania pomocy jest postawa klientki, wskazująca na brak woli przezwyciężania przez nią sama jej trudnej sytuacji bytowej. Organ podniósł, że klientka jest osobą młodą, posiadającą wykształcenie średnie, która ukończyła zarówno liceum ogólnokształcące jak i posiadającą wykształcenie w zawodzie ogrodnika. Organ zwrócił uwagę, że zainteresowana ukończyła także kursy w ramach projektów MOPR z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej jak i opieki nad osobami starszymi. Zatem pomoc na podniesienie kwalifikacji przyczyniła się do zwiększenia możliwości uzyskania stałego zatrudnienia przez klientkę w ramach posiadanych uprawnień i umiejętności. Mimo to klientka nie wyraziła zainteresowania podjęcia pracy czy też nawet rozpoczęcia prowadzenia własnej działalności gospodarczej w ramach posiadanych uprawnień. Organ podkreślił, że mimo ukończonych kursów i posiadanego wykształcenia skarżąca nie wykazała własnej aktywności w realnym poszukiwaniu pracy. Zainteresowana nie wywiązała się z działań zawartych w kontrakcie socjalnym, to jest poprzez złożenie wniosku o skierowanie do Centrum Integracji Społecznej do [...] kwietnia 2011 r. w sytuacji nie podjęcia zatrudnienia. W dniu [...] maja 2011 r. zainteresowana pisemnie oświadczyła, że nie zamierza złożyć wniosku o skierowanie do CIS-u ze względu na "słabość odporności" , mimo że, z zaświadczenia lekarskiego z tego samego dnia nie stwierdzono przeciwwskazań do pracy i udziału w szkoleniach. Klientka do początku bieżącego roku legitymowała się ciągłymi zwolnieniami lekarskimi. Jednocześnie z informacją z dnia [...].02.2012r. złożoną telefonicznie pracownikowi socjalnemu, przez lekarza wystawiającego klientce zwolnienia lekarskie wynikało, że zaświadczenia o niemożności dojazdów do barów gastronomicznych w celu korzystania przez klientkę z gotowych posiłków były wystawiane pod presją klientki. Organ zwrócił również uwagę, że powziął wątpliwość, co do tego jak liczne jest gospodarstwo domowe klientki. Z oświadczeń składanych przez klientkę do prowadzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłków celowych wynika, że klientka prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z synem. Jednakże matka klientki, występując do P. Centrum Świadczeń podaje, że gospodaruje razem z córką i z wnukiem. Zatem stoi to w oczywistej sprzeczności z oświadczeniami klientki, chociażby z dnia [...] stycznia 2011 r. , w którym oświadczyła, że matka klientki mieszka wraz z ojcem w Z. przy ul. R..... Taka postawa klientki, mimo kilkuletniego wspierania jej pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, w ocenie organu świadczy o braku woli współdziałania klientki w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji życiowej, mimo posiadanych własnych możliwości ( kwalifikacji). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. O. podnosząc, że ubieganie się o przyznanie środków z pomocy społecznej wynika głównie ze złego stanu zdrowia oraz że nie uchyla się od kontaktów z pracownikiem socjalnym. Skarżąca podniosła także, że nie miała na celu wprowadzenia w błąd organów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2012 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie opłaconej nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielenia reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W niniejszej sprawie przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłku okresowego jak i celowego. Jednym z podstawowych warunków przyznania tych zasiłków jest spełnienie kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe, co nie oznacza jednak, że organ ma automatycznie przyznać skarżącej wnioskowaną pomoc w wysokości przez nią wskazaną. Sam fakt spełnia przez osobę ubiegającą się o świadczenie kryteriów z art. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej, nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia, a decyduje o tym całokształt okoliczności sprawy, w tym również rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ czy ilość osób potrzebujących. Jak wynika z art. 38 i 39 ustawy o pomocy społecznej, możliwośc przyznania wnioskowanego świadczenia i jego wysokość zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe oznacza, iż organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę" (z wielu por. choćby wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2006 r., V SA/Wa 1758/08). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. W tym miejscu wskazać należy, iż w przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 §1 i 80 Kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 Kpa, a więc w sposób przekonywujący. Z drugiej strony uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji. Decyzja uznaniowa powinna uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia - zasady ustawy o pomocy społecznej. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06 (Lex nr 2994150), zgodnie z którym z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Zwrócić należy uwagę, iż organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz do ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Podstawą odmowy przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej pomocy stanowił m.in. art. 11 ust 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Obowiązek współdziałania wnioskodawców z organami pomocy społecznej zastał wielokrotnie zaakcentowany w ustawie o pomocy społecznej, niemniej przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji. Wobec powyższego postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielanie świadczenia. Egzekucja od wnioskodawcy obowiązku współdziałania jest istotna z uwagi na fakt, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. Wobec powyższego bierna bądź roszczeniowa postawa wnioskodawców może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymania wypłaty świadczenia ( art. 11 i art.106 ustawy o pomocy społecznej ). Organy zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń. Wobec tego na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Ponadto wskazać należy, iż w wyroku z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1791/11 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że brak współdziałania, o czym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej , może wynikać z różnych przyczyn, jednak nie będzie błędem stwierdzenie, że jest to działanie, u podstaw którego raczej leży zła wola w rozumieniu takim, że i tak pomoc społeczna jest obowiązana udzielić tej pomocy bez względu na zachowanie, postępowanie ubiegającego się o nią. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy w przedmiotowej sprawie wydając decyzję odmowną nie przekroczyły granic swobodnego uznania. W ocenie Sądu organ zgodnie z art. 7, 77 §1 i 80 Kpa dokonał ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 Kpa. Organ w obszernym uzasadnieniu w sposób przekonywujący opisał postawę skarżącej, którą uznać należy za postawę roszczeniową. W szczególności zwrócić należy uwagę, że organ w sposób szczegółowy opisał dotychczasowy przebieg współpracy między skarżącą i organem wskazując na niekonsekwencje w jej zachowaniu. Organ podniósł m.in., że skarżąca jak wynika z zaświadczenia lekarskiego może wziąć udział w szkoleniach i tym samym dojeżdżać na nie, a z drugiej strony, że nie jest w stanie dotrzeć do punktów gastronomicznych. Przy czym organ wskazał, że drugie zaświadczenie zostało przedstawione z uwagi na możliwość zastąpienia dotychczasowej pomocy finansowej na zakup żywności poprzez opłacenie wyżywienia w barach mlecznych. Ponadto organ powołał się na okoliczność, że skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo z synem, podczas gdy matka skarżącej składając wniosek o dodatek mieszkaniowy oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo ze skarżącą i jej synem. Zwrócić również uwagę, że organ uzasadniając decyzję wskazał także, iż skarżąca jest osobą młodą posiadająca wykształcenie ogrodnicze oraz ukończone kursy zawodowe opieki na dzieckiem, osobą starszą i niepełnosprawną. Zasadnie również organ podkreślił, że sama skarżąca oświadczyła, iż mogła podjąć pracę zarobkową jako opiekunka do dzieci za 1200-1400 zł miesięcznie, ale odrzuciła propozycję bo byłaby to praca "na czarno". Na negatywną ocenę postawy skarżącej wpływa również fakt, że zainteresowana na propozycję uczestnictwa w szkoleniach CIS oświadczyła, iż po [...]stycznia 2012 r. będzie niezdolna do pracy. Z powyższych względów zgodzić należy się z organem, że całokształt okoliczności sprawy wskazuje na brak współpracy skarżącej z organem i braku chęci przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Jeszcze raz należy podkreślić, że pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna ma służyć jako wsparcie, a nie jako środek do zaspokojenia wszelkich potrzeb zainteresowanej bez podejmowania z jej strony jakichkolwiek prób przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił. O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).