IV SA/Po 1148/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-12-15

Skład orzekający: Donata Starosta, Jerzy Stankowski, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek przyznać zasiłek celowy w wysokości żądanej przez wnioskodawcę, nawet jeśli spełnia on kryteria dochodowe, a organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma automatycznego obowiązku przyznania zasiłku celowego w pełnej żądanej przez wnioskodawcę wysokości, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe. Przyznanie i wysokość zasiłku celowego zależą od uznania administracyjnego organu, który musi uwzględnić całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację życiową wnioskodawcy, zgłaszane potrzeby oraz możliwości finansowe organu i liczbę innych osób potrzebujących wsparcia. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej ogranicza się do zbadania, czy organ nie przekroczył granic swobodnego uznania i czy jego ocena znajduje oparcie w materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów gazu, energii i czynszu, a także na leki, abonament TV i telefon. Organ I instancji przyznał zasiłek w określonej wysokości, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący odwołał się, domagając się wyrównania świadczeń i powołania biegłego w celu ustalenia prawidłowej wysokości świadczeń na wyżywienie, opłaty oraz leki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając przyznaną pomoc za adekwatną do sytuacji skarżącego i możliwości finansowych organu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie NSA Jerzy Stankowski WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...](dalej odpowiednio – MOPR i Dyrektor MOPR), na podstawie art. 3, art. 4, art. 7 pkt 1, 4 ,5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, 2, art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej - ups) oraz art. 104, 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej - kpa), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. przyznał zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do: gaz - [...] zł, energia - [...] zł, czynsz - [...] zł dla R.N. (dalej – skarżący), nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten może być przyznany osobom i rodzinom jeżeli dochód na osobę nie przekracza na: osobę samotnie gospodarującą – 477 zł, na osobę w rodzinie – 351 zł, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę trudną sytuację materialno-bytową i zdrowotną (bezrobocie) wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący odwołał się jednocześnie od trzech decyzji Dyrektora MOPR z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], nr [...] oraz nr [...]. W odwołaniu skarżący zarzuca, posiłkując się szczegółowymi wyliczeniami, że otrzymywana z MOPR pomoc jest jego zdaniem niewystarczająca. W szczególności skarżący podkreślał, iż kwoty przyznane ww. i wcześniejszymi decyzjami Dyrektora MOPR nie pokrywają zapotrzebowania skarżącego na leki, abonament TV, telefon, środki czystości i higieny oraz inne niezbędne opłaty, wskutek czego skarżący regularnie zadłuża się u rodziny. W tej sytuacji skarżący żąda przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, albowiem w sprawie wymagane są, w jego ocenie, wiadomości specjalne z dziedziny prawa finansowego odnośnie żywienia, celem ustalenia – po pierwsze – ile powinno wynosił świadczenie pieniężne na wyżywienie dorosłego mężczyzny pracującego fizycznie w budownictwie w charakterze zbrojarz-betoniarz za rok 2010 i 2011 przy obecnych cenach żywności w Polsce. W razie, gdyby owa wysokość była wyższa aniżeli świadczenia wypłacone skarżącemu domaga się on wyrównania już wypłaconych świadczeń (w okresie od [...] grudnia 2010 do [...] lipca 2011 r.) pieniężnych na zakup artykułów żywnościowych w zaniżonych wysokościach. Po drugie biegły miałby ustalić czy wypłacony zasiłek celowy na opłatę czynszu, gazu i ogrzewania gazowego, energii elektrycznej jest adekwatny do cen rynkowych w Polsce oraz, czy obowiązkiem dofinansowania jest objęty abonament TV i telefon oraz leki, które skarżący powinien zażywać. W wypadku stwierdzenia różnicy skarżący domaga się wyrównania zasiłku celowego za wszystkie ww. wymienione, za okres [...] grudnia 2010 do [...] lipca 2011 r. Skarżący przedstawił również w wyżej określonym zakresie własne wyliczenia oraz dodał, że nie ujął w nich dopłaty do leków, albowiem leki zastępcze kupuje bez faktury, zaś koszt zrealizowana ostatniej recepty to 192,28 zł. Po trzecie skarżący domaga się od biegłego ustalenia czy zasiłek kresowy z powodu bezrobocia dla niepełnosprawnych prawnie należy się każdego miesiąca czy do dnia wyleczenia pacjenta. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...](dalej – Kolegium, SKO), za podstawie art. 3, art. 4, art. 7 pkt 1, 4, 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, ust. 2, art. 45 ust. 1 pkt 1 ups, oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał stan faktyczny w sprawie i stwierdził, że poddał wnikliwej analizie całość materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej i odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Organ powołał się na art. 36 pkt 1 c ups, wskazując, iż zasiłek celowy jest przeznaczany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, które to pojęcie organ analizował przez pryzmat wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1523/2007. Organ podkreślił również, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej uzależnione jest miedzy innymi od dochodu osoby ubiegającej się o pomoc. Powołując się na art. 8 ust. 3 i 4 ups SKO skonstatowało, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, stanowiące przesłankę do przyznania pomocy społecznej. Wskazano przy tym, że z przepisów regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że organ administracyjny, udzielając świadczeń z pomocy społecznej, kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Powołując się na informacje z MOPR Kolegium podkreśliło, że w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. wykorzystano co najmniej 53,13% zaplanowanych środków na pomoc społeczną w roku 2011. W tym okresie objęto pomocą w formie zasiłków okresowych 584 rodzin, w zakresie dożywiania objęto pomocą 3.344 osób, a w zakresie zasiłków celowych objęto pomocą 1.774 rodzin. Zaś z zestawienia pomocy społecznej przyznanej skarżącemu wynika, iż od grudnia 2010 r. otrzymał on pomoc społeczną w formie zasiłków celowych, zasiłków okresowych oraz świadczeń pieniężnych na zakup artykułów żywnościowych w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto decyzją z [...] lipca 2011 r. znak [...] otrzymał pomoc w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia od [...] czerwca 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. w wysokości [...] zł. Z kolei decyzją z [...] lipca 2011 r. znak MOPR [...] przyznano świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w wysokości [...] zł. Zdaniem organu przyznana skarżącemu dotychczas pomoc społeczna jest adekwatna do jego sytuacji życiowej i materialnej oraz możliwości finansowych organu. Nie zachodziła również potrzeba powoływania i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, albowiem rozstrzygnięcie sprawy nie było zależne od uzyskania wiadomości specjalnych. Wspólną skargę na powyższą decyzję oraz dwie inne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o numerach [...] i [...] wniósł skarżący. W skardze tej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1-4, art. 78 § 1 art. 84 § 1 oraz wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji. Skarżący zarzucił nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie biegłego na okoliczności wskazane w odwołaniu, co spowodowało, iż materiał dowodowy w sprawach był niepełny. Ponadto skarżący wniósł o powołanie biegłego w ww. zakresie i podtrzymał stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji. Argumentował w szczególności, że przyznawane przez pomoc społeczną środki są niewystarczające, przedstawił wyliczenia własnych wydatków, kwestionował bezstronność organów i wykazywał ogólnie niezadowolenie z zapadłych rozstrzygnięć organów obu instancji dopatrując się w rozstrzygnięciach celowego działania skierowanego na nieprzyznawanie skarżącemu środków z pomocy społecznej. Skarżący opisywał swoją sytuacje osobista i życiową, w szczególności sytuację złą kondycję zdrowotną, skutkującą niemożnością wykonywana dotychczasowej pracy. Skarżący zarzuca, iż nie przedstawiono mu oferty pracy o dotychczasowym wynagrodzeniu, którą mógłby wykonywać. Szeroko krytykuje Sądy oraz organy państwowe, uważa że stał się ofiara spisku wymiaru sprawiedliwości i władzy wykonawczej oraz działań ze strony służby zdrowia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa). Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie której Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą skarżącemu zasiłek celowy, Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań. Skarżący mieszka razem z matką jednakże gospodaruje samodzielnie, nie pracuje, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Posiada lekki stopień niepełnosprawności i nie osiągnął żadnego dochodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie z pomocy społecznej. Sąd stwierdza, iż organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił dochód skarżącego oraz słusznie uznał, iż spełnia on kryterium dochodowe stanowiące przesłankę uzyskania pomocy społecznej. Orzekając zgodnie z art. 133 § 1 ppsa na podstawie akt sprawy Sąd miał również na względzie, że - jak wynika z informacji MOPR – w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. wykorzystano co najmniej 53,13% zaplanowanych środków na pomoc społeczną w roku 2011. W tym okresie objęto pomocą w formie zasiłków okresowych 584 rodzin, w zakresie dożywiania objęto pomocą 3.344 osób, a w zakresie zasiłków celowych objęto pomocą 1.774 rodzin. Wreszcie Sąd uwzględnił również i to, że ze znajdującego się w aktach sprawy zestawienia przyznanej skarżącemu pomocy społecznej wynika, iż od grudnia 2010 r. otrzymał on pomoc społeczną w formie zasiłków celowych, zasiłków okresowych oraz świadczeń pieniężnych na zakup artykułów żywnościowych w łącznej wysokości [...]zł. Ponadto decyzją z [...] lipca 2011 r. znak MOPR [...] otrzymał pomoc w świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w wysokości [...] zł. Zaś decyzją z [...] lipca 2011 r. znak [...] został mu przyznany zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od dnia [...] czerwca 2011 do [...] czerwca 2011 r. w wysokości [...] zł. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. W myśl zasad ogólnych tej ustawy wyrażonych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ups, świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny było przyznanie skarżącemu świadczenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł, który to zasiłek, zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego jest spełnienie kryterium dochodowego, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 477,00 zł miesięcznie (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – Dz. U Nr 127, poz. 1055), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2–15 ups. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący spełniał kryterium dochodowe, co nie oznacza jednak, że organ miał automatycznie przyznać skarżącemu wnioskowaną pomoc w wysokości przez niego wskazanej. Sam fakt spełnia przez osobę ubiegającą się o świadczenie kryteriów z art. 7 i art. 8 ups nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania świadczenia, gdyż o tym decyduje całokształt okoliczności sprawy, w tym również rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ, oraz liczba osób potrzebujących. Jak wynika z art. 39 ups, wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe oznacza, iż organ orzekając w konkretnej sprawie może więc (ale nie musi) przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.11.2006 r., V SA/Wa 1758/08, CBOSA, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 391/11). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. W tym miejscu należy wskazać, iż w przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokonał ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., czyli w sposób przekonywujący. Z drugiej strony uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji. Decyzja uznaniowa powinna uwzględniać zasady ogólne określone w kpa, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia – zasady ustawy o pomocy społecznej. Jak trafnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06 (Lex nr 2994150), z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Zwrócić należy uwagę, iż organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Jest bowiem poza sporem, że przyznana w konkretnym przypadku pomoc musi mieć zawsze pokrycie w środkach finansowych MOPS, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W związku z powyższym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno, co do zasady, wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej wprawdzie nie zawiera szczegółowych danych liczbowych dotyczących środków budżetowych i liczby podopiecznych, ale, w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż uchybienie to konwalidował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, a zawarte w tej decyzji twierdzenia i dane opisowe są wiarygodne i w dostatecznym stopniu pozwalają na weryfikację prawidłowości działania organu. Taki wniosek znajduje dodatkowe oparcie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. (I OSK 116/10; CBOSA), iż nie ma konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Z kolei znajdujące się w aktach sprawy zestawienie, na które powołał się organ II instancji, obrazujące rozmiar udzielonej skarżącemu pomocy zgodnie z decyzjami wydanymi w 2010 r. potwierdza, że skarżący regularnie otrzymuje od MOPS wsparcie finansowe w różnorakiej formie. Ponadto jeszcze raz należy powtórzyć, iż MOPS dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i nie jest zobowiązany do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb. Organy pomocy społecznej mają obowiązek tak dysponować przyznaną kwotą aby pod koniec roku nie pozbawić rodzin najbardziej potrzebujących pomocy państwa. Wszystko to pozwala stwierdzić, że zasadnie organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc w wysokości nie w pełni odpowiadającej jego oczekiwaniom. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Zaspokojenie wszystkich uzasadnionych potrzeb w zakresie pomocy społecznej należy oceniać w kategoriach postulatywnych, nie znajdujących jednak odzwierciedlenia w rzeczywistych możliwościach samorządu terytorialnego w tym zakresie. W ocenie Sądu w składzie tu orzekającym organy prowadząc niniejsze postępowanie w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy i z należytą starannością rozważyły i uzasadniły przesłanki przyznania skarżącemu pomocy w takiej, a nie innej wysokości. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wskazane szczegółowo w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, organy obu instancji trafnie uznały, że w sprawie nie zaistniała konieczność sięgnięcia po ten środek dowody. Art. 84 § 1 kpa uzależnia dopuszczalność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego od zaistnienia w sprawie wiadomości specjalnych, wykraczających poza zakres wiadomości oraz doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i niemożliwych do ustalenia bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych, z którymi wiąże się rozpatrywane zagadnienie (zob. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009 r., str. 442 oraz podana tam literatura i orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wiadomości specjalne, które uzasadniałyby powołanie biegłego. W szczególności wiedza na temat cen produktów żywnościowych jest powszechnie dostępna dla ogółu społeczeństwa, natomiast przyznana skarżącemu pomoc finansowa nie miała na celu pokrycie w zupełności potrzeb skarżącego, tylko właśnie udzielenie pomocy na miarę możliwości finansowych organu I instancji, sytuacji życiowej skarżącego oraz potrzeb wszystkich potrzebujących. Nadto, ustosunkowując się do żądań skarżącego w zakresie przeprowadzenia dowodu przez Sąd z opinii biegłego, na wskazane przez skarżącego okoliczności, Sąd wskazuje, w ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 sygn. akt I GZ 394/10 (LEX nr 741386), iż z art. 106 § 3 ppsa wynika, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zarówno urzędowego, jak i prywatnego, co oznacza, iż sąd ten nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z innych środków dowodowych np. dowodu z opinii biegłego sądowego. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło