IV SA/Po 1168/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa skarga R.P. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2013r. Przed jak i po wydaniu wskazanego wyżej postanowienia skarżący inicjując postępowania wpadkowe, wielokrotnie występował z żądaniami przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w których wypowiadał się referendarz sądowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także Naczelny Sąd Administracyjny. Oddalając zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że Wnioskodawca nie wykazuje inicjatywy w dążeniu do wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. W postanowieniu z dnia 30 października 2015r. sygn. akt II OZ 1127/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na okoliczność, iż skarżący składał już wiele wniosków o przyznanie prawa pomocy, które były już przedmiotem rozpoznania Sądu, stwierdził, że zasadą przyznania prawa pomocy przez sąd jest uznanie, że merytoryczna decyzja sądu jest podejmowana na podstawie pełnego materiału dowodowego odnoszącego się do możliwości partycypowania strony w postępowaniu i wszechstronnej jego oceny. Do zmiany ustaleń dotyczących stanu majątkowego wnioskodawcy niewystarczające jest gołosłowne twierdzenie, że zajęte przez Sąd stanowisko jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. W sytuacji, gdy skarżący występując z kolejnym wnioskiem nie przedstawił dokumentów umożliwiających dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jego sytuacji finansowej, nie ma podstaw do podważenia prawidłowości wydanego przez Sąd I instancji postanowienia. W powyższym stanie rzeczy R.P. kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 523, 530 i 553 akt sądowych). W formularzach, skarżący ponownie w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą samotną i bezdomną, nie posiada dochodu. Niemniej Wnioskodawca wskazał adres zamieszkania. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał natomiast: "Nie mam", Nie dotyczy". Wnioskodawca określił, iż utrzymuje się z Caritasu i wskazał, iż został wpisany na listę dłużników niewypłacalnych. Referendarz sądowy tut. Sądu postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015r. umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wskazując, że wnioskodawca nadal uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Uzasadniając umorzenie postępowania wskazano na okoliczność, że wnioskodawca pomimo prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku, którego podstawą było nie wyjaśnienie stanu majątkowego nadal nie ujawnia żadnych informacji dotyczących jego sytuacji materialnej. W ustawowo przewidzianym terminie R.P. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016r., działając na podstawie art. 260 §1 w zw. z art. 258 §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm, obecnie j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na skutek zażalenia wniesionego przez R.P., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 lipca 2016r. sygn. akt II OZ 757/16 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że sąd I instancji błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 260 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. a wprowadzonym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 685 – dalej ustawa zmieniająca). Mając na uwadze fakt, że w przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w dniu 2 listopada 2012 r. (data złożenia skargi na biurze podawczym SKO w P.), stwierdzono, że zastosowanie ma przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że ustawa zmieniająca wprowadziła do P.p.s.a. nowy art. 249 a zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na podstawie art. 2 ustawy zmieniającej w/w przepis art. 249 a P.p.s.a. ma w sprawie zastosowanie. Należy zaznaczyć, że art. 249a P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989). Należy również wskazać, że złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy, ale bez wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do strony przy pierwotnym wniosku o prawo pomocy, ma również ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom, nie wykonuje wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, to brak jest ustaleń faktycznych objętych orzeczeniem sądowym, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. Ponadto złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą, niewystarczającą do ustalenia sytuacji materialnej argumentacją, co wniosek o prawo pomocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. W związku z powyższym na podstawie art. 249 a oraz art. 260 §1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.