IV SA/Po 1208/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-02-16

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział tej nieruchomości, a wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego nakazywał przeprowadzenie rokowań i wskazywał na konieczność umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział tej nieruchomości, jest niezasadne, jeśli wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego nakazywał przeprowadzenie rokowań i wskazywał na konieczność umorzenia postępowania z uwagi na naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., a nie zawieszone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Wojewody W. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 10 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazując na sprzeczność postanowień z wcześniejszym wyrokiem WSA nakazującym przeprowadzenie negocjacji i umorzenie postępowania. Postępowanie odszkodowawcze toczyło się od 2005 r. i było wielokrotnie uchylane przez organy administracji i sądy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

| | | , Sygn. akt IV SA/Po 1208/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] października [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej M. R. 194 zł (sto dziewięćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] (dalej postanowienie z 28 lipca 2011 r.) Starosta P. (dalej Starosta albo organ I instancji), na podstawie art. 123 i art. 97 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie P., miasto P., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn). W uzasadnieniu organ I instancji opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2003 r.), Prezydent Miasta P. zatwierdził podział nieruchomości położonej w P. przy ul. S. [...], obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] m2, zapisanej w KW nr [...] na rzecz M. R. (dalej Strona, Odwołująca albo Skarżąca), w wyniku którego powstała działka nr [...]. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej WSA) uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2010 r.) orzekającą o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz Strony i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2010 r.), ustalającą na rzecz Strony odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w P. (dalej ZDM) poinformował, że wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej SKO albo Kolegium) o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie P., oznaczonej jako działka nr [...], z której powstała działka nr [...]. W następstwie powyższego Kolegium decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie. Pismem z [...] sierpnia 2010 r. Zarząd Dróg Miejskich w P. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, a Kolegium decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. W oparciu o zawiadomienie z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] ustalono, że dnia [...] marca 2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2003 r. (k. 840-841 akt administracyjnych). Zażalenie na postanowienie z 28 lipca 2011 r. złożyła Skarżąca pismem z 2 sierpnia 2011 r. Odwołująca zauważyła, że postępowanie toczące się przed SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2003 r. wszczęto przed wydaniem wyroku z [...] kwietnia 2011 r. zobowiązującego właściwy organ do przeprowadzenia negocjacji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania i fakt że okoliczność prowadzenia postępowania przed Kolegium była Sądowi wydającemu ów wyrok znana. Wynikało to z akt sprawy i z wypowiedzi stron. WSA nie znalazł podstaw do zawieszenia toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie Skarżąca podniosła, że pismem z [...] lutego 2011 r. wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z [...] listopada 2003 r. w części dotyczącej zapisu zawartego w sentencji decyzji dotyczącego warunku zatwierdzenia przedłożonego podziału nieruchomości, obligującego przy zbywaniu wydzielonych w wyniku podziału działek [...],[...] i [...], do zapewnienia do nich dostępu do drogi publicznej przez obciążenie służebnością drogową działki [...] zgodnie z art. 99 ugn (k. 847 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] października 2011 r.) Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda albo organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] listopada 2003 r. ma zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej oznaczałoby, że nie nastąpiło w stosunku do działki nr [...] przewłaszczenie (stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej następuje bowiem ze skutkiem ex tunc), a co za tym idzie niedopuszczalne będzie ustalenie odszkodowania. Starosta uznał słusznie, że zaistniała wymieniona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa przesłanka obligująca go do zawieszenia z urzędu prowadzonego postępowania. W toku prowadzonego postępowania Wojewoda zwrócił się do Kolegium o informację, czy prowadzone przez ten organ postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 18 listopada 2003 r. zostało już zakończone. Pismem z [...] sierpnia 2011r., SKO w P. poinformowało Wojewodę, że decyzją z [...] sierpnia 2011 r., znak [...], odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2003 r. Dnia [...] października 2011 r., Wojewoda uzyskał informację, że ZDM wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2003 r. Tym samym postępowanie nadzorcze nadal pozostaje w toku, a zatem okoliczność, która była podstawą zawieszenia postępowania przez Starostę pozostaje aktualna. Wojewoda podkreślił nadto, że WSA wyrokiem z [...] kwietnia 2011 r. uchylił dotychczas zapadłe w niniejszej sprawie decyzje organów administracji z uwagi na nieprzeprowadzenie obligatoryjnych przed wszczęciem postępowania odszkodowawczego rokowań, stąd prowadzenie przez SKO postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji podziałowej pozostawało bez wpływu na treść orzeczenia Sądu. Wojewoda zwrócił jednocześnie uwagę, że organ I instancji winien był w sposób bardziej precyzyjny uzasadnić postanowienie z [...] lipca 2011 r. wykazując, że między prowadzonym przez SKO postępowaniem nadzorczym, a postępowaniem w przedmiocie ustalenia odszkodowania zachodzi związek. W skardze do WSA z [...] listopada 2011 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] października 2011 r. i poprzedzającego je postanowienia z 28 lipca 2011 r., zarzucając naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) i art. 10 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że postanowienia z [...] lipca 2011 r. i z [...] października 2011 r. pozostają w oczywistej sprzeczności z zapadłym wyrokiem WSA z [...] kwietnia 2011 r. Sąd w tym samym stanie faktycznym i prawnym wskazał na konieczność przeprowadzenia negocjacji, jednocześnie bardzo jednoznacznie podkreślając, że żadne postępowanie administracyjne nie może być wszczynane, a rozpoczęte winno być umorzone. Tym samym zawieszenie postępowania jest bezpodstawne, a dodatkowo rażąco sprzeczne z art. 153 ppsa. Za bezpodstawne należy uznać zawieszenie postępowania administracyjnego i tym samym uchylanie się od wykonania wyroku Sądu ze względu na toczące się w sposób przewlekły postępowania przed SKO, które wszczęto znacznie wcześniej, przed wydaniem wyroku z [...] kwietnia 2011 r., zobowiązującego właściwy organ do przeprowadzenia negocjacji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Należy zwrócić uwagę, że okoliczność prowadzenia postępowania przed SKO była Sądowi wydającemu wyrok z [...] kwietnia 2011 r. znana. Wynikało to z akt sprawy i wypowiedzi stron. SKO dwukrotnie wypowiedziało się w sprawie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział. W niniejszej sprawie nastąpiło rażące naruszeni art. 153 ppsa w związku z art. 156 §1 pkt 2 kpa. Naruszono także art. 10 § 1 kpa, przez brak zapewnienia udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się Skarżącej co do zebranych dokumentów. Sprawa dotycząca przyznania Skarżącej odszkodowania toczy się od 2005 r. Do dnia dzisiejszego nie została zakończona. Na wyjątkowo rażące przedłużanie sprawy zwracał również uwagę WSA w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z [...] kwietnia 2011 r. (k. 4-5 akt IV SA/Po 1208/11). Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym i poza kolejnością wpływu (k. 7-10 akt IV SA/Po 1208/11). Pismem z [...] grudnia 2011 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy (k. 21 akt IV SA/Po 1208/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej wskazane. Przedmiotem toczącego się postępowania było dokonanie oceny legalności zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunt Skarżącej przejęty pod drogę publiczną. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że prawomocnym wyrokiem z [...] kwietnia 2011 r. [...], WSA w P. uchylił decyzję z [...] grudnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu przywołanego wyroku WSA precyzyjnie ustalił stan faktyczny sprawy, począwszy od wydania przez Prezydenta Miasta P. decyzji z [...] listopada 2003 r., po kontrolowaną decyzję z [...] grudnia 2010 r. (s. 8-14 uzasadnienia wyroku z 14 kwietnia 2011 r. IV SA/Po 65/11). Dokonawszy wykładni art. 98 ust. 3 ugn Sąd wskazał, że ustawodawca stwierdził wyraźnie, że bez przeprowadzenia rokowań nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej. W zakresie ustalenia odszkodowania w oparciu o art. 98 ust. 3 ugn w pierwszej kolejności winien zostać wyczerpany tryb cywilnoprawny (przeprowadzenie rokowań co do wysokości odszkodowania). Natomiast wpis nowego właściciela do księgi wieczystej nie jest przesłanką ani prowadzenia cywilnoprawnych rokowań, ani wszczęcia postępowania administracyjnego w celu ustalenia odszkodowania. W związku z wydaniem decyzji z [...] listopada 2003 r. nie były prowadzone jakiekolwiek rokowania dotyczące wysokości odszkodowania za należącą do Skarżącej działkę nr [...], przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru S.-B. pod poszerzenie ulicy S. Prezydent Miasta P. najpierw zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość pismem z [...] stycznia 2006 r., a następnie, pismem z 3 kwietnia 2006 r. poinformował Skarżącą o konieczności przeprowadzenia z Miastem P. uzgodnień, dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania za ową nieruchomość. Organ popełnił błąd na samym początku. Organ winien najpierw ustalić, czy były prowadzone rokowania, a jeżeli tak, to pozyskać dowód na dokonanie tej czynności cywilnoprawnej. Dopiero, w przypadku ustalenia dowodu, że prowadzono rokowania, ale bez rezultatu w postaci porozumienia, organ miał kompetencję do wszczęcia postępowania. Nabycie gruntu przez gminę w trybie art. 98 ust. 1 ugn następuje z mocy prawa (wyrok NSA z 3.11.2010 r., I OSK 185/10), a zatem wpis w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny. Organ administracyjny był uprawniony samodzielnie ustalić w toku prowadzonego przez siebie postępowania, czy spełniono wszystkie przesłanki pozwalające przyjąć, że wspomniana działka w rzeczywistości z mocy prawa stała się własnością Gminy. Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozP. sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (A. Kabat, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2011 r., s. 426, uw. 4; J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2012 r., s. 396-397 uw. 1, 2). Artykuł 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) i wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie i konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.01.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 ppsa pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności i wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 ppsa przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 ppsa określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Niniejsza sprawa, w której zapadło postanowienie z [...] października 2011 r. i poprzedzające je postanowienie z [...] lipca 2011 r., jest tą sama sprawą, wszczętą dnia [...] czerwca 2005 r. - wnioskiem datowanym [...] czerwca 2005 r. (prezentata ZDM k. 5 akt administracyjnych; art. 61 § 1 i 3 kpa), w której zapadła decyzja z [...] grudnia 2010 r. i poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2010 r. (k. 783-773; 730-712 akt administracyjnych), poddane kontroli sadowoadministracyjnej, w której zapadł prawomocny wyrok z [...] kwietnia 2011 r., IV SA/Po 65/11 (k. 60-60v, 62-76 akt IV SA/Po 65/11). Po zwrocie akt administracyjnych przez WSA z odpisem prawomocnego wyroku z [...] kwietnia 2011 r. (k. 787-803 kat administracyjnych), Starosta nie dokonał żadnych ustaleń, prowadzących do wniosku, że przed wszczęciem postępowania dnia [...] czerwca 2005 r., strony przeprowadziły rokowania, w wyniku których nie doszło do uzgodnienia odszkodowania (art. 98 ust. 3 ugn). Ponieważ badanie całych akt administracyjnych (zarówno z okresu sprzed wyroku z 14 kwietnia 2011 r.; k. 1-803 akt administracyjnych, jak i po tym wyroku; k. 804 i nast. akt administracyjnych), nie zawierają jakiegokolwiek dowodu, wskazującego że przed wszczęciem postępowania strony prowadziły rokowania co do odszkodowania, a brak rokowań jest między stronami bezsporny (pismo ZDM z [...] sierpnia 2009 r.; k. 536 akt administracyjnych; k. 58 akt IV SA/Po 65/11), zatem obowiązkiem Starosty było umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 105 §1 kpa; art. 153 ppsa; s. 14-15 uzasadnienia wyroku z 14 kwietnia 2011 r.; wyrok WSA w Gdańsku z 2.2.2011 r., II SA/Gd 788/10). Ponieważ Starosta, wbrew wskazaniom co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa) nie umorzył tego postępowania, zbędne było wezwanie stron pismem z [...] lipca 2011 r. "nawiązując do wyroku z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [...]" do przeprowadzenia rokowań w kwestii wysokości odszkodowania za działkę nr [...], o pow. [...] ha oraz przedłożenia wyników uzgodnień w formie protokołu. W świetle oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z [...] kwietnia 2011 r., nawet przeprowadzenie rokowań po wszczęciu postępowania o odszkodowanie, nie mogło sanować tej wady. Każda decyzja wydana w postępowaniu wszczętym z naruszeniem art. 98 ust. 3 ugn, byłaby dotknięta wadą, która skutkować musiałaby uchyleniem tak wydanej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tego zagadnienia nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne (odpowiednio – wyrok NSA z: 26.1.1993 r., II SA 1678/02, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; 24.9.1987 r., IV SA 502/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 10, 17.3.1988 r., SA/Gd 14.87, ONSA 1988, nr 1, poz. 41, akceptowane przez B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011 s. 379 nb 8; A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wolters Kluwer 2011 s. 576-577, uw. 2, 3; wyrok NSA z: 7.3.2001 r., III SA 32/00; uzasadnienie uchwały 5 Sędziów NSA z 3.6.1996 r., OPK 4/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11, akceptowane przez G. Łaszczycę w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wolters Kluwer 2010 t. I s. 716-717 uw. III.2). W rozpatrywanej sprawie związek między rozstrzygnięciem o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość a postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2003 r. nie istniał. Bez względu bowiem na wynik postępowania w przedmiocie nieważności decyzji zatwierdzającej podział owej nieruchomości, niniejsze postępowanie administracyjne, jako wszczęte z naruszeniem art. 98 ust. 3 ugn, musi zostać umorzone (art. 153 ppsa). Narusza zasadę praworządności (art. 6 kpa), zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 kpa) i zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), zawieszenie postępowania, które winno ulec niezwłocznemu umorzeniu, a nadto po zakończeniu postępowania nieważnościowego (i to bez względu na jego wynik), podjęte postępowanie będzie musiało i tak ulec umorzeniu. Mając na uwadze art. 153 ppsa, Starosta umorzy zatem niniejsze postępowanie administracyjne (art. 105 § 1 kpa). Jedynie na marginesie należy zauważyć, że z uwagi na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego w sprawie o wpis w księdze wieczystej, Sąd ten nie rozstrzyga o tym, czy dana nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność gminy (art. 98 ust. 1 ugn). Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie, czy załączony do wniosku dokument (in casu – decyzja z 18 listopada 2003 r.), stanowi dostateczną podstawę do dokonania wpisu. W przedmiocie decyzji z [...] listopada 2003 r. toczy się postępowanie nieważnościowe (art. 156 § 1 pkt 2 kpa; k. 42, 51 akt IV SA/Po 1208/11). Tymczasem strony nie rozważały, czy nie wystąpić ze zgodnym wnioskiem o dokonanie zmiany decyzji z 18 listopada 2003 r. (art. 155 kpa), w taki sposób, by nabyte z mocy prawa (art. 98 ust. 1 ugn; wyrok NSA z 3.11.2010 r., I OSK 195/10; art. 153 ppsa) prawo własności nieruchomości przez Miasto P., mogło po dokonaniu stosownej zmiany tej decyzji, zostać ujawnione w nowym postępowaniu wieczystoksięgowym o wpis tego prawa własności. Właściwy organ w tak wszczętym postępowaniu rozważy, czy za taką zmianą decyzji z 18 listopada 2003 r. nie przemawia interes społeczny (możliwość poszerzenia drogi publicznej - ul. S.; zmniejszenie kosztów społecznych spowodowanych kolejnymi wydatkami na operaty) i słuszny interes strony (skarżącej - nie mogącej doczekać się od 2003 r. słusznego odszkodowania). Skoro w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa (k. 19, 52, 53 akt IV SA/Po 1208/11).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło