IV SA/Po 1232/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.N. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) uwzględniającą skargę E. O. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] i uchylającą w/w decyzję. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu powyższego wskazano, iż zaskarżona decyzja wyeliminowała z obrotu wcześniejszą decyzję Wojewody W.. Do obrotu wróciła jednak nieostateczna decyzja Starosty M., ograniczająca prawo własności przysługujące skarżącemu. Skarżący podniósł, iż fakt pozostawienia w obrocie tej nieostatecznej decyzji jest niezbędną przesłanką wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. - dalej u.g.n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyty w treści art. 61 § 3 zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne, należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Wa 683/12). W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane w trybie autokontroli na podstawie art. 54 §3 P.p.s.a. dotyczy wyłącznie uchylenia w całości własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...]. Brak rozstrzygnięcia w zakresie mocy prawnej decyzji Starosty M. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej przedmiot własności W.N., nie zmienia tego, iż przedmiotowa decyzja organu odwoławczego wydana została w ramach postępowania, której przedmiotem jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Przedmiot postępowania zakreślony decyzją organu I instancji powoduje, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 9 u.g.n., zgodnie z którym w sprawach, o których mowa w przepisach działu III u.g.n., z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Regulacja art. 9 u.g.n. oznacza, że w przypadku decyzji wydawanych na podstawie przepisów działu III u.g.n., organ ma obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania takiego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, przewidziany w art. 9 u.g.n. i ciążący w sprawie niniejszej na organie obowiązek wydania z urzędu postanowienia o wstrzymaniu wykonania nie został dochowany. W takiej sytuacji uzasadnione jest wydanie przez sąd postanowienia o udzieleniu ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.. W ocenie bowiem składu orzekającego, błąd czy zaniechanie organu w dopełnieniu obowiązku z art. 9 u.g.n. nie powinny pociągać za sobą ujemnych dla strony skutków prawnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy te negatywne skutki można drogą procesową wyeliminować poprzez wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak udzielenia stronie ochrony tymczasowej, w sytuacji zaistniałej w sprawie niniejszej, gdzie organ odwoławczy prowadząc postępowanie odwoławcze orzekając w trybie autokontroli orzekł tylko co do uchylenia własnej decyzji, pogarszałby jej pozycję w porównaniu do strony, której ostateczną decyzją ograniczono by sposób korzystania z nieruchomości, ale wobec wniesienia skargi na orzeczenie rozstrzygające organ odwoławczy zachował się zgodnie z treścią art. 9 u.g.n. Nadto nie może ujść uwadze, że celem regulacji art. 9 u.g.n. było zagwarantowanie stronie stanu dotychczasowego do dnia dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 526/14 (postanowienie z dnia 12 czerwca 2014 r., dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. – w oparciu o art. 61 §3 P.p.s.a. i w sytuacji, gdy organ nie zastosował regulacji art. 9 u.g.n. wydaje się być oczywiste, skoro ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji może powodować szkody i trudne do odwrócenia skutki. Różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji zezwalającej na takie postępowanie pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Zauważyć należy, że stanowisko odnośnie konieczności wstrzymywania wykonania decyzji wydawanych na podstawie przepisów działu III u.g.n. (gdy do wstrzymania nie doszło z urzędu na podstawie art. 9 u.g.n.) przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide postanowienia NSA w sprawach sygn. I OZ 133/12, sygn. I OSK 2901/12, sygn. I OZ 770/08 dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, czy w sprawach sygn. I OZ 717/10 i sygn. I OZ 1041/13 dotyczących skarg na decyzje w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, wszystkie dostępne w CBOSA). Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych obecne jest również stanowisko przeciwne, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie przepisów działu III u.g.n. powinno następować wyłącznie postanowieniem organu administracji (postanowienie NSA w sprawie sygn. I OZ 247/14, CBOSA), jednakże skład orzekający w sprawie niniejszej poglądu tego nie podziela. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 61 § 3P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.