IV SA/Po 1254/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2012 r. wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] września [...] r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Burmistrza Miasta Chodzieży postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. IV SA/Po 1254/11 (dalej postanowienie z [...] grudnia 2011 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) odrzucił skargę J. M. (dalej Skarżący) na uchwałę Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Burmistrza Miasta Ch. (k. 102-103 akt IV SA/Po 1254/11). Odpis przedmiotowego postanowienia doręczono Skarżącemu dnia [...] grudnia 2011 r. (k. 142 akt IV SA/Po 1254/11). Wnioskiem nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia 2 stycznia 2012 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Jego majątek stanowi dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, działka o powierzchni [...] m2 i oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżący wraz z małżonką osiąga miesięczny dochód brutto w kwocie [...] zł, na który składa się świadczenie rentowe Skarżącego w kwocie 1.058 zł, emerytura małżonki w kwocie [...] zł i [...] zł z tytułu wynajmu pokoju. Miesięczne wydatki rodziny Skarżącego wynoszą [...] zł, jednakże bez uwzględnienia kosztów zakupu żywności, odzieży, zdarzeń losowych, zakupu prasy i biletów do teatru (k. 143-145, 146 akt IV SA/Po 1254/11). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2012 r. IV SA/Po 1254/11 (dalej postanowienie z 31 stycznia 2012 r.), Skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy podkreślił, że Skarżący nie może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzyskuje On stały dochód z renty i wynajmu pokoju. Żona Skarżącego ma stały dochód z emerytury. Łączny dochód małżonków wynoszący [...] zł przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków w kwocie [...] zł, pozwala Skarżącemu na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do kosztów ewentualnej skargi kasacyjnej. Skarżący w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ujawnił, że ma oszczędności w kwocie [...] zł. Suma ta winna wystarczyć na opłacenie pełnomocnika do sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej od postanowienia WSA z 20 grudnia 2011 r. (k. 148-149 akt IV SA/Po 1254/11). Odpis postanowienia z 31 stycznia 2012 r. doręczono Skarżącemu dnia 6 lutego 2012 r. (k. 154 akt IV SA/Po 1254/11). Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z 31 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu Skarżący zauważył, że Sąd błędnie ocenił Jego dochody i koszty. Skarżący osiąga miesięczny dochód brutto w kwocie [...] zł, co po potrąceniu świadczeń podatkowych daje kwotę [...] zł netto. Ponoszone przez Skarżącego koszty stałe i zmienne wynoszą łącznie [...] zł. Osiągany dochód z wynajmu lokalu nie jest stały. Wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy kwota [...] zł została wydana przez Skarżącego na wymianę kotła c.o. Skarżący zwrócił również uwagę na ponoszone koszty opieki zdrowotnej i opłaty za media (k. 156-157, 158-162 akt IV SA/Po 1254/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, że traci ono moc, a wniosek strony skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu (art. 260 ppsa). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygnięcie sądu będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2012 r., s. 618-619, uw. 1). Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 199 ppsa, że to sama strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tej powinności uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 25.10.2011 r. II GZ 473/11, Lex nr 984650). W orzecznictwie sądowym podkreśla się przy tym, że obowiązek partycypacji w kosztach postępowania dotyczy w szczególności stron, które mają stały miesięczny dochód (postanowienie NSA z 21.12.2007 r. I OZ 970/07, Lex nr 1016711). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Skarżący nie wykazał w należyty sposób braku środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wraz z małżonką dysponuje on stałym miesięcznym dochodem z tytułu świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych – łącznie netto [...] zł. Skarżący pozostaje również właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2 i nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2. Referendarz sądowy nie przeinaczył oświadczenia o stanie majątkowym Skarżącego z dnia 2 stycznia 2012 r., gdzie Skarżący sam wskazał [...] zł jako kwotę oszczędności (k. 144 akt IV SA/Po 1254/11). Całkowicie niewiarygodne jest twierdzenie Skarżącego zawarte w sprzeciwie, że w okresie między 2 stycznia 2012 r. a 7 lutego 2012 r., wydatkował On [...] zł "na rozliczenie remontu (wymiany kotła c.o. po 21 latach)". Twierdzenia tego Skarżący nie poparł żadnym dokumentem. Określając w sprzeciwie z 7 lutego 2012 r. swe wydatki na kwotę [...] zł, która przewyższa miesięczne dochody wynoszące [...] zł, Skarżący poza przedstawieniem szczegółowych obliczeń nie uprawdopodobnił ich wiarygodności, nie przedkładając rachunków za media, zakup lekarstw, ani innego rodzaju koszty określone mianem stałych i zmiennych. Biorąc pod uwagę, że kwestionowana przez Skarżącego uchwała Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Burmistrza Miasta Ch. (nie poddana kognicji sądów administracyjnych) w swym kształcie najbardziej zbliżona jest do aktów, o których stanowi § 2 ust. 1 pkt 3-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zgodnie z § 3 rozporządzenia wyniósłby 150 zł. Nie stanowi to kwoty, która przekraczałaby możliwości finansowe Skarżącego. Tak samo skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika procesowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej (240+55,20+17 zł) zważywszy na posiadany przez Skarżącego majątek, osiągany stały miesięczny dochód, może nastąpić na koszt Skarżącego. Brak wyczerpującego i rzetelnego wykazania ponoszonych wydatków, nie poparty dokumentami źródłowymi, nie uzasadniał uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.