IV SA/Po 1258/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...].10.2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia odmówić prawa pomocy Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...].10.2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w uzasadnieniu którego wskazano na brak środków finansowych lub majątku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, której celem jest ochrona krajobrazu J.K.. Wnioskodawca wskazał, iż od 3,5 roku pracuje na rzecz dobra publicznego i dąży do zachowania unikalnego i często nienaruszonego przez człowieka krajobrazu otoczenia J.K., kierując się przy tym interesem publicznym i społecznym. Działalność Stowarzyszenia opiera się na pracy społecznej członków a majątek składa się z ich składek. Roczne wpływy finansowe pokrywają jedynie wydatki na usługi pocztowe i materiały biurowe. We wniosku skarżący wskazał, iż stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi [...] zł. a wysokość salda za 2010r. wynosił [...] zł. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) Sąd może przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przedmiotowej sprawie nie wykazało, że podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Za nie wystarczające uznać bowiem należy twierdzenie, iż Stowarzyszenie [...] nie posiada żadnego majątku i dochodu a jego działalność opiera się na społecznej działalności członków. Jeżeli bowiem działalność Stowarzyszenia związana jest z realizacją jego praw przed sądem, to wiąże się ona także z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie [...] powinno więc wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki np. w formie składek członkowskich. Z obowiązku tego nie zwalnia fakt, iż Zebranie Członków nie zdecydowało się podjąć uchwały w przedmiocie obowiązku uiszczania składek członkowskich. Znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy Statut Stowarzyszenia, zakłada bowiem w Rozdziale V, iż majątek Stowarzyszenia skalda się ze składek członków, darowizn, spadków i zapisów i ofiarności publicznej. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby Walne Zgromadzenie Członków stowarzyszenia w przypadku braku innych źródeł finansowania podjęło uchwałę mającą na celu zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia wpisu sadowego. Ponieważ skarżące Stowarzyszenie nie korzysta z żadnej możliwości zdobycia środków finansowych, nie może skutecznie żądać pokrycia kosztów postępowania przez Skarb Państwa. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w sytuacji rezygnacji przez Zebranie Członków z podjęcia uchwały w przedmiocie obowiązku uiszczania składek członkowskich stanowiłoby bowiem de facto przeniesienie ciężaru prowadzenia działalności Stowarzyszenia [...] na Skarb Państwa, podczas gdy Stowarzyszenie powinno było co do zasady zabezpieczyć środki na swoją działalność, w tym na występowanie do sądów administracyjnych z pismami, które podlegają opłacie sądowej (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2009r. sygn. akt II OZ 1004/09, post. NSA z dnia 1.12.2009r. sygn. akt II OZ 1056/09). W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.