IV SA/Po 129/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] sierpnia 2018r., nr [...]. Postępowanie zakończone wydaniem decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] sierpnia 2018 r. zastało zainicjowane wnioskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyło Stowarzyszenie Ekologiczne "X" reprezentowane przez Prezesa Stowarzyszenia S. W. oraz przez Sekretarza-Skarbnika H. W. Do odwołania załączono wydruk z KRS. Jak wynika z akt sprawy ani Stowarzyszenie Ekologiczne "X", ani S. W. nie byli stroną postępowania pierwszoinstancyjnego. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstanyjnej nie podniesiono żadnych zarzutów, a jedynie wskazano, że intencją pisma jest złożenie odwołania od decyzji Wójta Gminy T. nr [...] - jak wskazano - z dnia "[...]". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania. Postanowienie to doręczono stronom postępowania oraz Stowarzyszeniu Ekologicznemu "X" na wskazany w odwołaniu adres Stowarzyszenia "ul. [...], [...] P.". Pismem złożonym w SKO w dniu [...] stycznia 2019r. (data prezentaty) "skargę na postanowienie SKO o nr [...]" wniósł S. W., wskazując swój adres do doręczeń "Skrytka pocztowa [...], Poczta numer [...],[...] P.". Zarządzeniem Sądu z dnia [...] marca 2019 r. S. W. został wezwany do złożenia oświadczenia, czy skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] składa w imieniu własnym, tj. S. W., czy też w imieniu Stowarzyszenia Ekologicznego "X". S. W. udzielono terminu 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że skargę składa w imieniu własnym. W odpowiedzi z [...] kwietnia 2019r. S. oświadczył, że skargę składa we własnym imieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej "P.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 1229/04, orzecznia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z tej regulacji wynika zatem, że złożenie skargi zostało oparte na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona przez S. W., który w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nie miał statusu strony. Należy przy tym podkreślić, że Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazywał aby status strony postępowania mu przysługiwał, nigdy nie ubiegał się o uznanie go za stronę postępowania, jak również analiza akt sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, aby S. W. przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tych okolicznościach sprawy zarządzeniem Sądu S. W. został wezwany do złożenia oświadczenia, czy – jak wynika z literalnego brzmienia skargi – została ona złożona w imieniu własnym S. W., czy też w imieniu Stowarzyszenia Ekologicznego "X". W udzielonej przez S. W. odpowiedzi wyraźnie wskazał, że przedmiotową skargę na postanowienie SKO w [...] listopada 2018r. nr [...] złożył w imieniu własnym (k.18 akt sąd.). Postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot (art. 50 § 1 P.p.s.a.), a struktura tego postępowania ukształtowana jest jako spór prowadzony przed niezawisłym sądem przez dwa podmioty: skarżącego – czyli podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszonego żądania udzielenia ochrony prawnej. W badanej sprawie skargę wniosła osoba fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżonym postanowieniem, ani nie wskazywała na istnienie przysługującego jej interesu prawnego w tej sprawie. Jakkolwiek, S. W. występował w postępowaniu administracyjnym jako reprezentant Stowarzyszenia Ekologicznego "X", to należy zauważyć, że wnosząc skargę do sądu administracyjnego Skarżący nie wskazał, aby wnosił ją imieniu tego Stowarzyszenia. Należy zauważyć, że składając odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, działając jako Prezes Stowarzyszenia Ekologicznego "X" S. W. posłużył się listownikiem Stowarzyszenia Ekologicznego "X" literalnie wskazał, że odwołanie składa w imieniu tego Stowarzyszenia, a podpis pod odwołaniem opatrzył imienną pieczęcią Prezesa Stowarzyszenia. Podkreślić należy, że do złożonego w imieniu Stowarzyszenia Ekologicznego "X" odwołania Skarżący załączył aktualny na dzień złożenia odwołania wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego. Należy też zaakcentować, że jak wynika z przedłożonego wydruku KRS do składania oświadczeń woli i do reprezentowania stowarzyszenia upoważniony jest prezes zarządu działający wspólnie z przynajmniej jednym z pozostałych członków zarządu, tj. wiceprezesem, sekretarzem-skarbnikiem lub członkiem zarządu. W opisany sposób Stowarzyszenie Ekologiczne "X" było reprezentowane na etapie składania odwołania. Odwołanie zostało, bowiem podpisane zarówno przez Prezesa Stowarzyszenia S. W., jak również przez Sekretarza-Skarbnika w osobie H. W. Oprócz podpisów na odwołaniu widnieją imienne pieczęcie osób reprezentujących Stowarzyszenie w sposób określony w KRS. Tymczasem skarga złożona do sądu administracyjnego została podpisana wyłącznie przez S. W. i wskazano w niej (odmiennie niż w przypadku Stowarzyszenia Ekologicznego "X") skrytkę pocztową na którą należy dokonywać doręczeń dla S. W. Niemniej, Skarżący został wezwany do wyjaśnienia, czy skargę wnosi w imieniu własnym, czy też Stowarzyszenia które reprezentował na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie z udzieloną przez Skarżącego odpowiedzią, należało przyjąć, że skarga została wniesiona przez osobę fizyczną – S. W. w imieniu własnym. Podkreślić trzeba, że z woli ustawodawcy uprawionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, przy czym interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego wyraża się w tym, że podmiot ten działa we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego nań obowiązku (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2017, s.322). Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z 12 maja 2011 r. sygn. I OSK 1043/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiot wnoszący skargę musi, zatem wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r. sygn. II OSK 355/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należało zauważyć, że przedmiotem skargi S. W. jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania złożonego przez innym podmiot, w postępowaniu administracyjnym, którego S. W. nie był stroną. W złożonej do Sądu skardze, ani w żaden inny sposób S. W. nie wskazał z czego wywodzi swoją legitymację skargową w niniejszej sprawie, tj. w czym upatruje istnienia po jego stronie interesu prawnego. Kolegium zaskarżonym postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez Stowarzyszenie od decyzji, którą organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej. Ponieważ S. W. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Kolegium postanowienia z dnia [...] listopada 2018 r. ani nie twierdzi jakoby interes prawny w tym postępowaniu mu przysługiwał, jak również okoliczność taka nie wynika z akt sprawy - to nie był on również legitymowany do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd uznał skargę wniesioną przez S. W. za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił wniesioną przez niego skargę. Stosownie do art. 58 §3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.