IV SA/Po 130/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-06-10

Skład orzekający: Maciej Busz, Monika Świerczak, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana bez uzgodnienia z właściwym organem (WWKZ) i bez należytego zawiadomienia stron, może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, mimo upływu terminów określonych w art. 146 k.p.a. i art. 53 ust. 7 i 8 u.p.z.p.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu licznych naruszeń proceduralnych. Stwierdzono, że organy nieprawidłowo określiły strony postępowania, nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a także nie zastosowały właściwie przepisów dotyczących wznowienia postępowania i jego skutków. W szczególności, organ I instancji nie rozpoznał merytorycznie przyczyny wznowienia postępowania wskazanej w postanowieniu o wznowieniu, a organy nie uwzględniły w pełni przepisów ograniczających możliwość uchylenia decyzji po upływie określonych terminów.
Stan faktyczny
Skarżący W. Z. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zarzucając brak uzgodnienia tej decyzji z nim jako WWKZ. Po uchyleniu przez SKO postanowienia Wójta o odmowie wznowienia, Wójt wznowił postępowanie, a następnie wydał decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji lokalizacyjnej. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na upływ terminów uniemożliwiających uchylenie decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2021 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego W. Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego W. Z. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania W. Z. (dalej jako "Skarżący, "WWKZ"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. (dalej jako "Wójt", "organ I instancji") z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]) odmawiającą uchylenia ostatecznej własnej decyzji z [...] lipca 2015 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej budowę budynku stacji uzdatniania wody oraz dwóch zbiorników wody czystej wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], położonej w miejscowości M. , gm. D., powiat ś. , województwo w. . Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z [...] stycznia 2021 r. WWKZ wniósł o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] lipca 2015 r. (nr [...]; dalej jako "decyzja lokalizacyjna") z uwagi na to, że decyzja ta winna być z nim uzgodniona. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. (nr [...]) Wójt odmówił wznowienia postępowania na wniosek WWKZ. Wskutek rozpoznania zażalenia Skarżącego na powyższe postanowienie, SKO postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. ([...]) uchyliło powyższe rozstrzygnięcie. Uzasadniając zaznaczyło, że Skarżący wniósł o wznowienie postępowania z urzędu, a Wójt odmówił wznowienia z wniosku Skarżącego. Ponadto WWKZ jako podstawę wznowieniową wskazał art. 145 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie "k.p.a."). W tym zakresie organ przedstawił charakterystykę postępowania wznowieniowego zaznaczając, że w pierwszej z dwóch faz organ ocenia czy żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę i czy powołuje się ona na podstawy wznowienia z zachowaniem terminu. Dopiero w drugiej fazie postępowanie jest prowadzone co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wójt nieprawidłowo dokonał oceny merytorycznej przed wznowieniem postępowania. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania z urzędu. Ocena konieczności uzgodnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z WWKZ winna być dokonana dopiero w drugiej fazie wznowionego postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. ([...]) Wójt wznowił postępowanie. Wskazał, że projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie został uzgodniony z WWKZ. Wznowienia postępowania dokonał z urzędu celem ustalenia zasadności uzgodnieniu projektu decyzji WWKZ. Następnie decyzją z [...] czerwca 2021 r. ([...]) Wójt odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lutego 2015 r. (decyzji lokalizacyjnej). Wskazał w szczególności, że przedstawione przez WWKZ we wniosku o wznowienie postępowania informacje co do terenu inwestycji są wewnętrznie sprzeczne. Natomiast na dzień wydawania decyzji lokalizacyjnej z posiadanych informacji nie wynikało, by decyzja wymagała uzgodnienia z WWKZ (organowi nieznane były dokumenty świadczące o objęciu działki ochroną konserwatorską). Organ odniósł się także do art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 i 151 § 1 i 2 k.p.a. podkreślając brak możliwości uchylenia decyzji lokalizacyjnej z uwagi na upływ 5-letniego okresu oraz z uwagi na okoliczność, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wskutek rozpoznania odwołania WWKZ od powyższej decyzji, SKO decyzją z [...] listopada 2021 r., wskazaną we wstępie, utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W zdawkowym uzasadnieniu stwierdziło, że z uwagi na treść art. 53 ust. 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.z.p."), nie ma możliwości uchylenia ani stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej, gdyż od jej ogłoszenia upłynął okres 12 miesięcy. Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej z uwagi na rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. była badana z uwagi na treść odwołania, w którym zawarto taki wniosek. SKO nie stwierdziło zaistnienia tej przesłanki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności wraz z decyzją poprzedzającą, względnie uchylenie obu decyzji, a także zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie: - art. 15 w zw. z art. 149 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 z poprzez brak przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania co do przyczyny wznowienia wskazanej w postanowieniu Wójta z [...] czerwca 2021 r. o wznowieniu postępowania, tj. przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. polegającej na wydaniu decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu - art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. skutkujące brakiem faktycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy, - art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 7 u.p.z.p., poprzez przyjęcie, że decyzja lokalizacyjna nie może zostać uchylona z powodu upływu 12 miesięcy od dnia jej doręczenia z pominięciem stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, - art. 53 ust. 8 u.p.z.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wykluczeniu możliwości uchylenia decyzji lokalizacyjnej wskutek wznowienia postępowania na innej podstawie aniżeli wskazana w tym przepisie, - art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia wskazanej w postanowieniu Wójta o wznowieniu postępowania, - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania - wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu w związku z wpisem do rejestru zabytków parku dworskiego w M. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] maja 1977 r. oraz zawarcie w treści uzasadnienia bezpodstawnej oceny wpływu inwestycji na zabytek wpisany do rejestru z pominięciem podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających stan faktyczny sprawy w tym zakresie oraz z pominięciem zasad ochrony konserwatorskiej, W uzasadnieniu Skarżący rozwinął argumentację zarzutów. Wskazał zwłaszcza, że jego zdaniem Wójt wydając decyzję lokalizacyjną nie wywiązał się z obowiązku jej uzgodnienia ze Skarżącym. Nie uzyskał także wymaganego prawem pozwolenia, co stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę obejmującego inwestycję objętą ochroną prawną w postaci wpisu do rejestru zabytków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko. Podkreślił nadto, że zamierzenie (inwestycja) nie dokona zniszczenia czy istotnego uszkodzenia założeń zespołu parkowego, gdyż planowana stacja uzdatniania wody ma zastąpić istniejącą, archaiczną stację, która nie gwarantuje zapewnienia wody pitnej w odpowiedniej ilości i jakości. Skarżący pomija, że sama decyzja o warunkach zabudowy czy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stanowią podstawy do rozpoczęcia działań inwestycyjnych, ale tylko i wyłącznie ocenia zamierzenie pod kątem ładu przestrzennego. W sprawie nie stwierdzono naruszenia ładu przestrzennego ani rażącego naruszenia ochranianego zespołu parkowego w zakresie istniejącego ładu. Nie było podstaw do przyjęcia, że doszło do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Jeżeli wskutek uchylenia decyzji pozwolenia na budowę konserwator zabytków ustali w sposób kategoryczny nowe i niezbędne wymogi dla tego zamierzenia, to będzie to podstawa do wystąpienia o nową decyzję o ustaleniu lokalizacji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z [...] maja 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 13 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przystępując do rozpoznania skargi w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2021 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy D. z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]) odmawiającą uchylenia ostatecznej własnej decyzji z [...] lipca 2015 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej budowę budynku stacji uzdatniania wody oraz dwóch zbiorników wody czystej wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], położonej w miejscowości M. , gm. D., powiat ś. , województwo w. – Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych, niż w niej podniesione. W świetle art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; w skrócie "k.p.a.") prawidłowa decyzja powinna zawierać: (1) oznaczenie organu administracji publicznej; (2) datę wydania; (3) oznaczenie strony lub stron; (4) powołanie podstawy prawnej; (5) rozstrzygnięcie; (6) uzasadnienie faktyczne i prawne; (7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; (8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; (9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego – pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja (art. 107 § 2 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że wskazanie w treści decyzji jej adresata jest jednym z elementów koniecznych decyzji. Stroną postępowania administracyjnego mogą być, co do zasady, podmioty o których mowa w art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazał NSA w wyroku z 09 grudnia 2020 r., II OSK 1726/18, w sprawach prowadzonych w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, krąg stron tworzą zasadniczo podmioty wymienione w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.z.p."), a więc inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja. Ponadto status stron może być przyznany właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących z działkami gruntowymi objętymi inwestycją, o ile znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Po pierwsze zatem, w decyzji organu I instancji w ogóle nie określono stron decyzji, natomiast w decyzji organu odwoławczego wskazano w sentencji jedynie, że decyzja została wydane "po rozpatrzeniu [...] sprawy z odwołania" WWKZ, a po pouczeniu i podpisach (w kolejności odwrotnej niż wynikająca z ww. art. 107 § 1 k.p.a.) – że decyzję tę otrzymują: 1. WWKZ; 2. Wójt; 3. aa. Należy przy tym zauważyć, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania z [...] czerwca 2021 r. Wójt także nie oznaczył stron, natomiast wskazał w pouczeniu, że postanowienie otrzymują: 1. WWKZ; 2. strony postępowania [bez ich wyszczególnienia]; 3. gmina D.; ponadto do wiadomości: Starosta. Choćby w tym zakresie pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do zakresu podmiotowego. Już wskazane powyżej braki skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Podkreślenia także wymaga, że zgodnie z ww. art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek śladu, by Wójt zawiadomił w należyty sposób o wznowieniu postępowania, a tym bardziej o wydaniu decyzji po wznowieniu postępowania – w szczególności brak obwieszczenia i informacji o zawiadomieniu w sposób zwyczajowo przyjęty. Tym bardziej nie można stwierdzić, że z wydanymi w sprawie decyzjami mogły się zapoznać strony, a przez to – by była spełniona przesłanka doręczenia decyzji i zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Następnie należy także zaznaczyć, że w myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Stosownie zaś do art. 146 § 1 i 2 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Jak stanowi art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z 29 września 2021 r., II SA/Po 399/21, że obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wymaga natomiast takiego sporządzania uzasadnienia orzeczenia, by nawet strona, której stanowisko nie zostało przez organ uwzględnione mogła stwierdzić, iż jej argumenty zostały przez organ administracji rzetelnie i wnikliwie zbadane, a ich odrzucenie stanowiło wyraz analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nie jedynie pominięcia, względnie zlekceważenia ich przez organ administracji publicznej. Także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. Nie jest rolą sądu dopasowywanie fragmentów uzasadnienia do okoliczności sprawy. Z powyższymi wiąże się także regulacja art. 107 § 3 k.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z 28 czerwca 2012 r., I OSK 942/11, oznacza to, działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumpcji oraz niewadliwe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego jak i procesowego. Jak wynika z postanowienia Wójta z [...] czerwca 2021 r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją lokalizacyjną – zostało ono wznowione z urzędu. Z kolei decyzja Wójta z [...] czerwca 2021 r. odmawiająca uchylenia decyzji lokalizacyjnej została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ także odnosi się do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i po skrótowym wskazaniu, że na dzień wydawania decyzji lokalizacyjnej z posiadanych informacji nie wynikało, by decyzja wymagała uzgodnienia z WWKZ przechodzi z niezrozumiałych względów do analizy przesłanki nieuczestniczenia strony w postępowaniu. Przypomnienia wymaga, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. występuje wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Występuje zatem rozbieżność pomiędzy przesłanką wznowienia postępowania a rozpatrywaną w decyzji. Jednocześnie Sąd zaznacza, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażono stanowisko, zgodnie z którym art. 95 ust. 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840) dotyczy postępowań administracyjnych, w ramach których decyzje nie są wydawane przez wskazane organy, ani takich, w których organy te uczestniczą, na zasadzie art. 106 KPA, jako organy współdziałające i współkształtujące treść decyzji administracyjnej. Organ współdziałający w granicach swej właściwości i kompetencji ocenia dopuszczalność rozstrzygnięcia sprawy głównej co do jej istoty, mając na uwadze jedynie okoliczności związane z ochroną zabytków. W ten sposób organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony zabytków realizuje zadania z zakresu ochrony zabytków w sprawach, w których przedmiot sprawy głównej odnosi się, w różny sposób, do obiektów objętych jedną z form ochrony zabytków przewidzianych przez art. 7 ustawy o ochronie zabytków (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., II OSK 793/19). Powstaje wobec tego wątpliwość w zakresie możliwości uznania WWKZ za stronę postępowania, w którym miałby on być organem uzgadniającym. Nie można pominąć, że także SKO w swych rozważaniach nie dokonało analizy przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Odniosło się natomiast do art. 53 ust. 7 i 8 u.p.z.p., zgodnie z którymi nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 7). Nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (ust. 8). Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie organy nie rozważały stwierdzenia nieważności decyzji, zaś niezasadnie rozważały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie organy niezasadnie pominęły treść art. 146 § 1 k.p.a. – Wójt odniósł się wyłącznie do przesłanki nieuczestniczenia strony w postępowaniu, podczas gdy ww. przepis obejmuje swym zakresem przyczyny wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 3-8, a zatem także brak uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Jak stanowi art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. NSA w wyroku z 19 czerwca 2020 r., II OSK 239/20, wskazał, że gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji z § 1 art. 146 KPA, organ nie ma podstaw do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia jest wówczas stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu kwestionowanej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji. Mając na uwadze powyższe liczne naruszenia proceduralne, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach (pkt 2) sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią przedstawione powyżej rozważania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło