IV SA/Po 138/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej- decyzja z [...] r.), Burmistrz Miasta D. (dalej– Burmistrz) na podstawie art. 6 ust. 1 p. 1, art. 2 ust.1 p. 3, art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1 p. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm.– dalej udm), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. 156/01 /1817 ze zm.- dalej rozporządzenie), po ponownym rozpatrzeniu wniosku S.Z. z dnia [...] r. (data wpływu [...] r.) odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz sposób ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Według organu poniesione wydatki na normatywną powierzchnię lokalu wynoszą [...] zł i są niższe od 15% wydatków ponoszonych przez Skarżącego, a wynoszących [...] zł, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania Skarżącemu dodatku mieszkaniowego (k. [...] akt administracyjnych). Pismem z dnia [...]r. S.Z. odwołał się od owej decyzji podkreślając w szczególności niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia organu I instancji, zarzucając, że pracownicy MOPS "...nadal zawyżają mój dochód z netto [...] zł na brutto [...] zł, zaniżają prawne obowiązujące KWh i prawnie należące się ze względu użytkowania mieszkań przeze mnie [...] m2= [...] KWh. Także nie wiadomo i na czym oparta jest cena KWh, również nie wiadomo, czy to jest cena netto czy brutto właściwa do obliczenia ryczałtu..." (k. [...] akt odwoławczych). Decyzją z dnia [...]r., nr [...] (dalej- decyzja z [...] r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej- SKO) na podstawie art. 138 § 1 p. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.– dalej kpa), art. 2, art. 3 ust. 1 i 3, art. 4, art. 5 ust. 1 p. 1, art. 6 ust. 1 p. 1, ust. 3 i 4, ust. 7 i 9, art. 7 ust. 1 i 2 udm, utrzymało w mocy decyzję z [...] r. Organ przywołał podstawy prawne decyzji, ustalony stan faktyczny i przedstawił szczegółowe wyliczenie dodatku mieszkaniowego, konstatując, że brakuje podstaw do przyznania dodatku (k. [...] akt administracyjnych). Na powyższą decyzję skargę z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. złożył S.Z. zarzucając w szczególności, że "W tej decyzji widnieją dwa zdania o tym samym zasiłku ale eliminujące się nawzajem czyli sprzeczne są wobec siebie". Skarżący podniósł, że "dodatek pielęgnacyjny a zasiłek pielęgnacyjny jest to samo i w tej samej wysokości...". Nadto S.Z. załączył do skargi między innymi "kserokopię obowiązującego cennika za energię elektryczną plus z VAT-em czyli brutto na tej kopii określiłem cennik mojego licznika, który posiadam oraz podkreśliłem, że ceny i stawki nie zawierają podatku VAT, a VAT jest 22%" (k. [...] IV SA/Po 138/08). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm., dalej- ppsa) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa; art. 2, art. 3 ust. 1 i 3 , art. 4, art. 5 ust. 1 p. 1, art. 6 ust. 1 p. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 7 i 9, art. 7 ust. 1 i 2 udm; § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 4, § 3 rozporządzenia, decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej- decyzja z dnia [...] r. bądź decyzja autokontrolna) uchyliło w całości decyzję własną z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] r., i przyznało S.Z. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres [...] miesięcy od dnia [...] r. do dnia [...] r. (k. [...] akt IV SA/Po 138/08). Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i ustalony stan faktyczny. SKO podało szczegółowo podstawy prawne rozstrzygnięcia i na tej podstawie dokonało ponownie szczegółowego wyliczenia dodatku mieszkaniowego, wraz z kolejnymi operacjami, prowadzącymi do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami ponoszonymi za lokal, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez jedną osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 1- osobowym. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku to kwota [...] zł miesięcznie (zgodnie z decyzją ZUS z dnia [...] r.). Powierzchnia użytkowa lokalu, zajmowana przez Skarżącego, nie przekracza powierzchni normatywnej- 35 m2. SKO ustaliło w drodze wywiadu w [...] Oddział w K., że równowartość 1 KWh energii elektrycznej wynosi [...] zł, gdy w rachunku z dnia [...] r. wskazano cenę 1 KWh [...] zł i jest to wartość brutto (powiększona o VAT). Do obliczeń ryczałtu SKO przyjęło korzystną dla Skarżącego, wartość 1 KWh [...] zł. Łącznie kwota wydatków, stanowiących podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału wyniosła [...] zł. Wysokość 15% dochodów gospodarstwa domowego to kwota [...] zł, a zatem obliczona prawidłowo wysokość dodatku mieszkaniowego to kwota [...] zł ([...] zł- [...] zł = [...] zł). Zgodnie z art. 7 ust. 5 udm dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. S.Z. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego dnia [...] r. Zatem dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł należało przyznać od dnia [...] r. do dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowi z urzędu wiadomo, że przed tutejszym Sądem toczy się pod sygn. IV SA/Po 209/08 postępowanie w sprawie ze skargi S.Z. na autokontrolną decyzję z dnia [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.– wydaną na podstawie art. 54 § 3 ppsa (organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy). Orzeczeniem tym organ uchylił decyzję własną z dnia [...] r. (oraz poprzedzającą ją i utrzymaną w mocy decyzję z dnia [...] r.), która stanowi przedmiot zaskarżenia w sprawie IV SA/Po 138/08. Sąd przeprowadził dowód z akt sprawy IV SA/Po 209/08. Wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, który stwierdza, że - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19.X.2006 r.- II SA/Bk 525/06, LEX nr 194636). Jak zaś wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 25. X.2005 r.- II OSK 85/05, LEX nr 188791, akceptowany przez T. Wosia [w]: T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2008 s. 581 uw. 5; s. 286, 288 uw. 10, 14-16), z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym, wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w art. 54 § 3 ppsa i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji. W sprawie IV SA/Po 138/08 organ skorzystał z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 3 ppsa), zaskarżona skargą z dnia [...] r. decyzja z [...] r. uległa usunięciu z obrotu prawnego- zatem postępowanie niniejsze stało się w świetle powyższych rozważań, bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. W obecnym stanie prawnym nawet uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 ppsa przed upływem terminu do udzielenia odpowiedzi na skargę nie zwalnia organu administracji z obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy do właściwego sądu administracyjnego. Obowiązku tego nie wyłącza fakt, że skargi jako środka zaskarżenia już nie ma (R. Miłosz "Konsekwencje uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Zagadnienia wybrane" (w:) Ius et Lex. Księga jubileuszowa..., s. 292-293). Skarga jako środek zaskarżenia została zatem skonsumowana (uwzględniona przez organ w trybie autokontroli; A. Kabat i B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze, 2006, wyd. II, s. 143 uw. 10; s. 352-353 uw. 9, 10). W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 239 ppsa - nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej - i nie ma w związku z powyższym obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a zatem nie podlega rozważaniu kwestia zwrotu wpisu. W świetle powyższych rozważań niewątpliwym jest, że nie tylko przestała istnieć podstawa do wniesienia skargi – bowiem uchylono decyzję stanowiącą przedmiot zaskarżenia, ale też przez samo wydanie rozstrzygnięcia autokontrolnego nastąpiło skonsumowanie skargi. Wobec powyższego oczywistym jest, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, jako z innych przyczyn bezprzedmiotowego (postanowienie WSA w Bydgoszczy z 8.7.2004 r.- II SA/Bd 249/04, akceptowane przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 348 uw. 6). Jednocześnie takie rozwiązanie nie ogranicza ani też nie wyłącza w żaden sposób przysługującej Skarżącemu ochrony prawnej, bowiem Jego interes chroniony jest w postępowaniu toczącym się przed Sądem pod sygn. akt IV SA/Po 209/08, w którym to postępowaniu Sąd rozstrzygnie o bycie prawnym decyzji autokontrolnej. Nawet gdyby Sąd uchylił decyzję z dnia [...] r., Sąd na podstawie przepisu art. 135 ppsa, może objąć swoim rozstrzygnięciem inne akty i czynności podjęte w granicach danej sprawy- w szczególności decyzję z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. (art. 134 § 1 ppsa). Uchylając jako niezgodną z prawem decyzję organu odwoławczego wydaną w ramach uprawnień autokontrolnych, określonych w art. 54 § 3 ppsa, sąd jest uprawniony do ewentualnego uchylenia poprzedzających ją decyzji, jeśli stwierdzi niezgodność z prawem również tych decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.X.2006 r.- I OSK 91/06, LEX nr 289087). W zaistniałych okolicznościach postępowanie umorzono (art. 161 § 1 p. 3 ppsa). /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E.Kręcichwost – Durchowska KB/