IV SA/Po 148/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-27
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nabyła nieruchomość w drodze aportu, jest uprawniona do żądania odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne z tej nieruchomości, jeśli w momencie podziału nieruchomości prawo własności tych działek przeszło z mocy prawa na gminę?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nabyła nieruchomość w drodze aportu, nie jest uprawniona do żądania odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne, jeśli w momencie podziału nieruchomości prawo własności tych działek przeszło z mocy prawa na gminę. Wniesienie aportu w postaci nieruchomości, która już nie stanowiła własności spółki wnoszącej aport, jest prawnie nieskuteczne. Roszczenie o odszkodowanie nie jest związane z nieruchomością i nie przechodzi na nabywcę wraz z jej nabyciem, chyba że nastąpi sukcesja uniwersalna.Stan faktyczny
Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła o ustalenie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział zatwierdzono w 2003 r. Starosta Poznański odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie jest podmiotem uprawnionym. Wojewoda Wielkopolski utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Poznaniu uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na wadliwą interpretację art. 61a § 1 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta umorzył postępowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że spółka nie wykazała przeniesienia roszczenia o odszkodowanie. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości
IV SA/Po 148/16
UZASADNIENIE
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] maja 2015r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie dotyczącej wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], gmina [...]oznaczoną w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...].
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy Tarnowo Podgórne decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. zatwierdził, na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], projekt podziału nieruchomości położonej w [...], gm. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W wyniku podziału powstały m.in. działki nr: [...],[...], wydzielone pod zieleń publiczną i działka nr [...], wydzielona pod drogę.
[...] Sp. z o.o. została przekształcona w spółkę akcyjną - [...] S.A., co potwierdza akt notarialny Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2003r., obejmujący uchwałę nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w sprawie przekształcenia.
Na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2007r. oraz uchwały nr [...] Rady Nadzorczej spółki [...] S.A. z dnia [...] lutego 2007r. ustalono, że spółka [...] S.A. uzyskała zgodę na stworzenie spółki celowej, w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i założyła [...] Sp. z o.o. W § 9 uchwały wskazano, że część udziałów pokrywa wkład niepieniężny w postaci nieruchomości gruntowej położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła do Starosty Poznańskiego w sprawie ustalenia odszkodowania za działki nr: [...], [...],[...] położone w [...], gm. [...], w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Starosta Poznański postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił wszczęcia, na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za działki nr: [...],[...],[...] położone w [...], gm. [...], w trybie art. 98 u.g.n. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na wniosek której wydano ww. decyzję podziałową z dnia [...] października 2003 r., wydzielającą działki będące przedmiotem niniejszego postępowania, została przekształcona w [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. Zdaniem Starosty Poznańskiego to właśnie ta spółka jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku w sprawie odszkodowania za ww. działki. Uprawnienia takiego nie posiada natomiast [...] Sp. z o.o.
Wojewoda Wielkopolski postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] listopada 2013 r. Uzasadniając powyższą decyzję Wojewoda wyjaśnił, że nieruchomość objęta wnioskiem o ustalenie odszkodowania nie mogła w dniu [...] marca 2007 r. zostać wniesiona jako wkład niepieniężny do spółki [...] Sp. z o.o., bowiem w tym momencie stanowiła już własność Gminy Tarnowo Podgórne. Jednocześnie treść wpisu w Dziale II ksiąg wieczystych, w których zapisane są ww. działki, dotyczącego przysługującego prawa własności na rzecz [...] Sp. z o.o. ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy prawa w sposób konstytutywny. Natomiast jeżeli chodzi o zasadę domniemania zgodności wpisu prawa ujawnionego w księdze wieczystej jest ona wzruszalna i może być obalona poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem sygn. akt IV SA/Po 208/14 z dnia 20 sierpnia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zdaniem sądu organy administracji publicznej wadliwie zinterpretowały treść art. 61a § 1 k.p.a. dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Organy administracji winny natomiast zbadać, czy wraz z wniesieniem aportu do spółki nie zostało np. przeniesione roszczenie o wypłatę odszkodowania. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, należałoby wszcząć postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie umorzyć.
Starosta Poznański pismami z dnia [...] grudnia 2014r. i z dnia [...] marca 2015r. zwrócił się do [...] Sp. z o.o. w celu ustalenia, czy wraz z aportem [...] S.A. przeniosła roszczenie o wypłatę odszkodowania na rzecz [...] Sp. z o.o. W odpowiedzi spółka wskazała, że roszczenie o wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości położone w [...] "zostało w ramach czynności aportu przeniesione na [...] Sp. z o.o., która to spółka nie zawierała żadnych umów cesji praw z odszkodowania na inny podmiot".
Starosta Poznański decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] gmina [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] , działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...].
Organ wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że brak było dowodów potwierdzających fakt przeniesienia wraz z aportem do spółki [...] spółka z o.o. roszczenia o wypłatę odszkodowania za działki nr [...],[...] i [...]. W ocenie organu pierwszej instancji Spółka nie była podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. działki, gdyż podmiotem uprawnionym do złożenia takiego wniosku była spółka [...] Spółka z o.o., na wniosek której wydano decyzję podziałową, a która to spółka została przekształcona w spółkę [...] S.A. Ponadto organ pierwszej instancji uznał, że wpisy w księdze wieczystej w zakresie prawa własności przedmiotowych działek nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości i nie mogły stanowić podstawy do uznania Spółki jako uprawnionej do żądania ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że wniosek o ustalenie odszkodowania został skierowany przez niewłaściwy podmiot i z tego powodu umorzył postępowanie administracyjne.
W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki była spółka [...] S.A., bowiem w chwili dokonywania podziału prawo własności nieruchomości przysługiwało spółce [...] spółka z o.o. przekształconej w spółkę [...] S.A. W ocenie organu odwoławczego w akcie założycielskim Spółki z dnia [...] marca 2007r. Rep. A nr [...] brakowało postanowień o przeniesieniu roszczenia o wypłatę odszkodowania za przedmiotowe działki na rzecz spółki [...] spółka z o.o. Spółka nie przedstawiła również żadnego dowodu na to, że nabyła przedmiotowe roszczenie od spółki [...] S.A. Organ odwoławczy uznał, że spółka [...] spółka z o.o., która była właścicielem przedmiotowej działki nr [...] (z której powstały działki nr [...],[...] i [...]) na dzień wydania decyzji o podziale nieruchomości, po przekształceniu w spółkę [...] S.A. mogła ubiegać się o odszkodowanie za przejęte na własność gminy nieruchomości.
Pismem z dnia [...] lutego 2016r. [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na ww. decyzję Wojewody Wielkopolskiego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego a mianowicie:
– art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami) z uwagi na nieuwzględnienie wniosku Spółki o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą przez gminę Tarnowo Podgórne w wyniku podziału nieruchomości i wydzielenia części nieruchomości pod drogę publiczną, pomimo spełnienia przez Spółkę wszystkich przesłanek niezbędnych do ustalenia odszkodowania,
– art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: ustawa o księgach wieczystych) z uwagi na pominięcie domniemania wypływającego z tego przepisu, zgodnie z którym Spółka winna być traktowana jako właściciel nieruchomości będących przedmiotem postępowania o odszkodowanie w wyniku ujawnienia Spółki w księdze wieczystej jako właściciel,
– art. 5 ustawy o księgach wieczystych z uwagi na pominięcie przy rozstrzyganiu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i uznaniu, że Spółka nie jest właścicielem nieruchomości będących przedmiotem postępowania pomimo, że z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynika konieczność respektowania treści księgi wieczystej i uznania Spółki jako podmiotu ujawnionego w księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowych nieruchomości wraz z wszystkimi prawami związanymi z tymi nieruchomościami, niezależnie od rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości,
2. przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy a mianowicie:
– art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) z uwagi na zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie zaniechanie ustalenia stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej,
– art. 80 k.p.a. z uwagi na przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na bezpodstawnym pominięciu zagadnienia stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i wskazał, że mając na uwadze protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2003 r., obejmujący uchwałę nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] Sp. z o.o. w sprawie przekształcenia spółki w [...] S.A., należy stwierdzić, iż uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki, jest obecnie [...] S.A., bowiem w chwili dokonywania podziału prawo własności nieruchomości przysługiwało spółce [...] Sp. z o.o., od [...] grudnia 2003 r. przekształconej w [...] S.A.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. Wójt Gminy Tarnowo Podgórne, będący uczestnikiem postępowania poparł argumentację Wojewody Wielkopolskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa następuje, gdy zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: " p. p. s. a."), rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
W niniejszej sprawie sporna jest kwestia uprawnienia [...] Sp. z o.o. do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], gmina [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] , działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] .
Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r., poz. 1774 ze zm., dalej: "u.g.n") działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
Należy wskazać, że art. 98 ust. 3 u.g.n. stanowi, iż za działki gruntu, które przeszły na własność gminy, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Zgodnie z art. 551 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r.. poz. 1030 z późn. zm., dalej: "k.s.h.") spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą). Na mocy art. 553 § 1 k.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy Sąd wskazuje, że powstała w wyniku przekształcenia spółki [...] Sp. z o.o., spółka [...] S.A. ma prawo dochodzić odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby doszło do przeniesienia przez spółkę [...] S.A. wraz z aportem do [...] Sp. z o. o., roszczenia o wypłatę odszkodowania za działki nr: [...],[...], [...]położone w [...], gm. [...]
W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że [...] Sp. z o.o. nie była podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki. Z treści dokumentów powołujących ww. spółkę - aktu założycielskiego z dnia [...] marca 2007 r. wynika, że przeniesiono w formie wkładu niepieniężnego na ten podmiot nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w [...], gm. [...] .
Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, dlatego w dacie wniesienia aportu (tj. [...] marca 2007r.) część nieruchomości oznaczone jako działki nr [...],[...],[...] (stanowiące wcześniej część działki nr [...]) stanowiły już, na mocy decyzji podziałowej z dnia [...] października 2003r. (ostatecznej od dnia [...] października 2003r.), własność Gminy Tarnowo Podgórne. W związku z powyższym wniesienie wskazanego wkładu niepieniężnego do spółki nie mogło być prawnie skuteczne, ponieważ [...] S.A. nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości i byłoby to niezgodne z zasadą "nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet", która oznacza, że nikt nie może przenieść na drugą osobę więcej praw, aniżeli sam posiada.
Ponadto należy zaznaczyć, że w powyższym dokumencie brak jest jakiejkolwiek wzmianki o przeniesieniu roszczenia (cesji wierzytelności) o wypłatę odszkodowania za ww. działki, a co za tym idzie spółka [...] Sp. z o.o. nie jest uprawniona do żądania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. wypłaty odszkodowania.
Sąd wskazuje, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż wierzytelność o zapłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie ma charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość, albowiem nie jest roszczeniem wynikającym z zobowiązania realnego ani też nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej. Jest to roszczenie obligacyjne, a nie rzeczowe. Nie będąc obciążeniem "przylegającym" do nieruchomości, roszczenie o zapłatę odszkodowania nie jest skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a obowiązek zapłaty odszkodowania nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości (por. np. wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku z dnia 20 października 2005r., sygn. akt II SA/Bk 408/05, w Łodzi z dnia 8 października 2008r., sygn. akt II SA/Łd 353/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przejście uprawnienia do uzyskania odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości, może więc być dokonane wyłącznie w drodze sukcesji uniwersalnej, w wyniku której na nabywcę przechodzi ogół praw i obowiązków zbywcy, w tym więc prawa do uzyskania odszkodowania za wywłaszczenie (względnie ograniczenie) prawa własności nieruchomości. Prawo to nie wynika z faktu nabycia konkretnej nieruchomości, ale wstąpienia w ogół praw i obowiązków zbywcy (wywłaszczonego właściciela) (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 czerwca 2015r., sygn. II SA/Łd 325/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd wskazuje, że [...] Sp. z o.o. nie przysługują żadne materialnoprawne uprawnienia do ubiegania się o odszkodowanie za ww. działki i nie posiada ona przymiotu strony w niniejszej sprawie. Tym samym ze względów podmiotowych postępowanie należało umorzyć.
Sąd odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013r., poz. 707 z późn. zm., dalej: "u.k.w.h.") podziela stanowisko organów, iż wpis prawa własności, które przeszło w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. na podmiot publiczny, ma charakter deklaratoryjny, ponieważ przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2006 r., I OSK 276/05, Lex nr 299525; wyrok WSA we Wrocławiu z 4 marca 2010 r., II SA/Wr 707/09, Lex 606740; wyrok WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2007 r., I SA/Wa 728/07, Lex nr 355435). Należy wskazać, że co do zasady przy nabyciu z mocy prawa własności gruntu, nie ma przesądzającego znaczenia treść wpisu w Dziale II księgi wieczystej (wpis prawa własności ma charakter deklaratoryjny). Jednakże nawet w takim przypadku musi istnieć dowód (wyraźny przepis prawa, czy dokument np. prawomocne orzeczenie sądu, ostateczna decyzja administracyjna, protokół zdawczo-odbiorczy, zaświadczenie) z którego wynika wystąpienie tego rodzaju zdarzenia prawnego w stosunku do konkretnie oznaczonej nieruchomości, a który stanowi w takim przypadku podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 986/11, LEX nr 1217382). Należy wskazać, że w niniejszej sprawie decyzja administracyjna z dnia [...] października 2003 r., znak [...], którą Wójt Gminy Tarnowo Podgórne zatwierdził podział nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], stała się ostateczna w dniu [...] października 2003 r.
Organy prawidłowo wskazały, że wpis w księdze wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny, a więc nie tworzy prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.k.w.h. księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, jednak zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.w.h. domniemanie to może zostać w każdym momencie obalone poprzez powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w takich sytuacjach upada. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wpis w księdze wieczystej nie przesądza o tym, czy w danej sprawie spełniona została dyspozycja art. 98 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 531/12, LEX nr 1241179).
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło