IV SA/Po 160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2013 r. wniosku M. P. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 160/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) oddalił skargę M. P. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego (k. 16 akt sądowych). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu dnia [...] listopada 2008 r. (k. 38 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 160/08, WSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożony przez ustanowionego z urzędu dla skarżącego pełnomocnika procesowego. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi dnia 16 stycznia 2009 r. W tym dniu ustała przyczyna dla której nie wniesiono skargi kasacyjnej w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną należało złożyć najpóźniej do dnia 23 stycznia 2009 r. Tymczasem skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została złożona dnia 11 lutego 2009 r. (k. 121-123 akt sądowych). Postanowieniem z 7 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 698/09, NSA oddalił zażalenie od powyżej opisanego postanowienia WSA. Zdaniem NSA, pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu zobowiązany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, który powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w terminie przewidzianym w art. 177 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa), a nie w siedmiodniowym terminie o jakim mowa w art. 87 §1 ppsa, co skutkowało odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu (k. 151-154 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 877/09, NSA odrzucił skargę kasacyjną jako spóźnioną (k. 165-166 akt sądowych). Pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. skarżący ponownie wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postaci wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na wydany dnia 25 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt SK 17/12 wyrok TK, w którym Trybunał orzekł, że art. 87 §1 ppsa rozumiany w ten sposób, że w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej o którym mowa w art. 177 §1 ppsa, na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, wobec niezgodności z Konstytucją RP interpretacji przepisów art. 177 §1 i art. 178 w zw. z art. 87 §1 i 4 oraz art. 86 §1 i art. 88 ppsa, która legła u podstaw odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a następnie jej odrzucenia, obecny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie jest zasadny (k. 175-176 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że była już ona przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia WSA w postanowieniu z dnia 12 maja 2009 r., od którego wniesione zażalenie oddalone zostało postanowieniem z 7 lipca 2009 r. Począwszy od wydania postanowienia przez NSA, okoliczności niniejszej sprawy nie uległy zmianie. Dlatego w dalszym ciągu, wobec ustalenia, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożony przezeń wniosek podlegał odrzuceniu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pozostawał związany poglądem prawnym wypowiedzianym przez NSA w postanowieniu z 7 lipca 2009 r., zgodnie z którym nietrafne pozostaje stanowisko pełnomocnika skarżącego, że w sprawach w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się z dniem, w którym pełnomocnik wyznaczony został do działania w imieniu strony. Zdaniem NSA, pełnomocnik strony wyznaczony do działania w sprawie z urzędu zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 §1 i 2 ppsa. Powyższemu stanowisku NSA, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i którym jest związany, nie przeczy przywołany przez skarżącego wyrok TK z 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12. W orzeczeniu tym Trybunał nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP art. 87 §1 Konstytucji RP, wydając tzw. wyrok interpretacyjny. Orzeczenie takie nie prowadzi do zmiany istniejącego stanu prawnego. Poza tym, sam wyrok Trybunału nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Nie może być on również traktowany jako kolejna instancja odwoławcza, która obligowałaby sąd do zmiany podjętego prawomocnego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 272 §1 ppsa, rozstrzygnięcie przez Trybunał o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP stanowi przesłankę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego co do orzeczenia, które zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnej regulacji prawnej. Brak jest podobnej regulacji procesowej co do instytucji przywrócenia terminu. Stosownie do art. 87 §5 ppsa, po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Jak wskazano w literaturze, pojęcie wyjątkowego przypadku, o którym mowa w art. 87 §5 ppsa zostało pozostawione ocenie sądu, jednakże zgodnie z intencją ustawodawcy należy interpretować je ścieśniająco (J.P. Tarno, Ppsa. Komentarz, Warszawa 2010, s. 245). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, którą powinien był podjąć ponad cztery i pół roku temu, nie wskazując w jakikolwiek sposób racji przemawiających za wyjątkowością niniejszej sprawy. Argumentem w tej mierze nie może być wyrok TK, który ani nie stanowi jednej z przesłanek do przywrócenia terminu, ani nie przesądził o niezgodności z Konstytucją RP art. 87 §1 ppsa i art. 88 ppsa. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 88 ppsa orzekł jak w sentencji.