IV SA/Po 165/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-08-26
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska, nakładające obowiązki na adresata i wyznaczające termin ich realizacji, może zostać uchylone z powodu wadliwego wyznaczenia terminu wykonania obowiązku informacyjnego, który jest nierealny do spełnienia?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne, które nakłada obowiązki na adresata i wyznacza termin ich realizacji, może zostać uchylone, jeśli termin ten jest nierealny do wykonania lub został wyznaczony w sposób oderwany od celu, jakiemu ma służyć. Wadliwe wyznaczenie terminu realizacji obowiązku informacyjnego, zwłaszcza gdy jego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie pociąga za sobą odpowiedzialność wykroczeniową, stanowi podstawę do uchylenia zarządzenia pokontrolnego w całości.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało m.in. uregulowanie stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków, zaprzestanie wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych oraz uzyskanie wpisu do rejestru podmiotów gospodarujących odpadami. Organ kontroli stwierdził nieprawidłowości w zakresie ochrony środowiska, w tym odprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szkodliwe bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz wytwarzanie odpadów bez wpisu do rejestru. Spółka kwestionowała ustalenia organu, wskazując m.in. na brak dowodów na zawartość szkodliwych substancji w ściekach i szczelność placu, a także na fakt złożenia wniosku o pozwolenie wodnoprawne i wpis do rejestru przed wydaniem zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne.
Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] zarządził:
1. Podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu
2. Zaprzestać wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych biologicznie nierozkładalnych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego
3. Podjąć działania w celu uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami zgodnie ze stanem faktycznym
Wyznaczono termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...].01.2019 r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że na podstawie ustaleń, przeprowadzonej w dniach od [...].02.2019 r. do [...].03.2019 r. kontroli w Spółce A stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym zarządzono ich usunięcie.
Wskazano, że w trakcie kontroli ustalono, że z utwardzonych miejsc, gdzie czasowo są gromadzone odpady powstają ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (np. azot amonowy, azot azotynowy, miedź i węglowodory ropopochodne), będące odciekami z miejsc magazynowania odpadów, których wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wskazano też, że fakt odprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu potwierdzają faktury VAT wystawione przez przewoźnika - Spółkę B za wywóz łącznie 1792 m3 ścieków opisanych jako "wywóz wody opadowej". Wyjaśniono, że trakcie kontroli nie okazano pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Dalej podniesiono, że - w trakcie kontroli - ustalono też, że Spółka A złożyła wniosek do Regionalnego Zarządu [...] o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego z punktu zbierania i magazynowania odpadów zarządzanego przez [...] Oddział Spółki, położonego przy ul. [...] w P.. Do wniosku załączono operat wodnoprawny opracowany w marcu 2019 r. Wyjaśniono ponadto, że zgodnie z art. 389 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.) "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: 1) szczególne korzystanie z wód", lista substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zawarta została w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 2 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1220) i wyszczególnia ona m.in. takie substancje jak azot amonowy, azot azotynowy, miedź i węglowodory ropopochodne.
W dalszej kolejności wskazano, że z ustaleń kontroli wynika, że w dniu rozpoczęcia kontroli, podczas oględzin ustalono, że na terenie zakładu (plac manewrowy przy rampie przeładunkowej), przy ogrodzeniu zakładu od strony torów kolejowych znajduje się zastoina wód opadowych i roztopowych, będących w rzeczywistości ściekami przemysłowymi. Od strony torów kolejowych na drodze brukowej widoczna była podłużna kałuża. W pobliżu zatoki wyłożonej płytami betonowymi, na gruncie przy betonowym ogrodzeniu kontrolowanego zakładu stwierdzono obecność niewielkiego zagłębienia terenu z przekopem prowadzącym pod ogrodzeniem zakładu, w którym bezpośrednio na gruncie stagnowała brązowa ciecz. Powyższe, jak wskazano, powoduje, że kontrolowana Spółka nie zapewniła ochrony wód przed zanieczyszczeniem, jak również odprowadzała nieoczyszczane ścieki przemysłowe wbrew zakazowi określonemu w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne, w myśl którego "zakazuje się wprowadzania ścieków: do ziemi: a) zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, jeżeli byłoby to niezgodne z warunkami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2". Dalej wskazano, że w powstających ściekach przemysłowych z terenów utwardzonych przeznaczonych do czasowego przetrzymywania odpadów znajdują się substancje, szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód które powinno być eliminowane. Wskazano nadto, że ścieki przemysłowe powstające w wyniku prowadzenia działalności przez kontrolowany podmiot nie są zaliczane do ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych, nie są też poddawane oczyszczaniu w procesie odwróconej osmozy, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby ich wprowadzanie do ziemi. W związku z powyższym Spółka nie może odprowadzać ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do ziemi.
W następnej kolejności wskazano, że czasie kontroli ustalono, że Spółka posiada wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami zarejestrowany pod numerem [...] do działu X i XI. Wpis nie obejmuje wytwarzania odpadów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. do działu XII. Wyjaśniono, że w trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że na terenie Spółki za halą namiotową i budynkiem socjalnym, utwardzonym płytami betonowymi, stwierdzono obecność 2 metalowych kontenerów oraz około 10 sztuk z zewnątrz tekturowych pojemników ze stłuczką szklaną. Ponadto przy ogrodzeniu od strony północnej magazynowane stwierdzono kilka worków typu big-bag z folią oraz elementy metalowe. Przed wejściem do hali namiotowej ustawiony był metalowy kontener wypełniony odpadami z demontażu, m.in. elementami drewnianymi i metalowymi. Obok kontenera znajdowały się palety drewniane, z kolei wewnątrz hali znajdowało się kilka plastikowych pojemników wypełnionych workami z tworzywa sztucznego. W trakcie kontroli we wniesionych zastrzeżeniach załączonych do protokołu oględzin przez kontrolowanego wyjaśniono, że odpady zarówno w metalowym kontenerze, w big bagach, w walcowatych pojemnikach i reszta odpadów znajdująca się w pobliżu hali namiotowej są odpadami wytworzonymi przez Spółkę. W dniu [...].03.2019 r. w przedstawiciel Spółki zeznał w protokole przesłuchania, że odpady w okolicach hali namiotowej są wytwarzane przez Spółkę w związku z prowadzoną działalnością i w związku z przebudową pomieszczeń gospodarczych na archiwa. Przedstawiciel kontrolowanej Spółki w trakcie kontroli okazał ewidencję dla tych odpadów, świadczącą o wytworzeniu tych odpadów przez Spółkę. Tym samym, jak wskazał Organ, Spółka wytwarzała po dniu [...].07.2018 r. odpady pomimo, że nie posiadała wpisu do rejestru [...] do działu XII, jak również nie złożyła wniosku o wpis w tym zakresie. Wskazano, że kontrolowany podmiot z uwagi na wytwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem działalności przy ul. [...] w P. zobowiązany był do złożenia do dnia [...].07.2018 r. wpisu do bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami ([...]) w dziale XII: Wytwórca odpadów zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze [...] oraz kontroli ustalono, że Spółka nie dokonała wpisu w zakresie wytwarzanych odpadów w związku z prowadzoną działalnością i wytwarzaniem odpadów pod wskazanym adresem. Wyjaśniono, że kontrolowany podmiot jako wytwórca odpadów, od [...].07.2018 r. powinien posiadać wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Wskazano również, że Spóła zobowiązana był złożyć stosowny wniosek o uzyskanie wpisu do rejestru w terminie do [...].07.2018 r. Kontrolowany podmiot nie wykonał tego obowiązku, w związku z czym w okresie od [...].07.2018 r. do dnia zakończenia kontroli wytwarzał odpady bez wpisu do bazy.
W przewidzianym prawem terminie skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony z dnia [...] grudnia 2019 r. złożyła Spółka A wskazując, że uzasadnienie tej skargi złoży w terminie późniejszym.
W odpowiedzi na skargę WWIOŚ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga nie odpowiada wymogom prawem przewidzianym oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie i jego uzasadnieniu.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Spółka nadesłała uzupełnienie złożonej skargi wskazując, że ani Spółka, ani żaden kontrolujący organ nigdy nie wykazali w badaniach, że próbki ścieków zawierały w dacie kontroli substancje wymienione w rozporządzeniu. Zauważono, że Spółka sama kontroluje zawartość ścieków i po wykonanych przez siebie badaniach niezwłocznie złożyła stosowny wniosek o pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego . Podkreślono, że powodem złożenia wniosku o pozwolenie wodnoprawne było też planowane rozszerzenie działalności Spółki. W kwestii szczelności placu wskazano, że woda w kałużach była zwykłą wodą opadową, a nie jak wskazuje organ "błotnisto-płynną zastoiną wód opadowych i roztopowych będących w rzeczywistości środkami przemysłowymi. Powołano się na ekspertyzy z lat 2017 i 2019 i podkreślono, że organ nie wykazał nieszczelności placu. Opisano również przyczyny z powodu których Spółka "wstrzymała się" ze złożeniem wniosku o wpis do [...].
Na rozprawie przed sądem administracyjnym stawiła się pełnomocnik organu domagając się udzielenia terminu do ustosunkowania się do treści pisma Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2020 r. Podniesiono, że złożona skarga nie została uzasadniona i w istocie należało ją odrzucić o co wniesiono w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik złożył na piśmie swoje stanowisko w sprawie. Pełnomocnik oświadczył też, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie było nigdy prostowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2019 r. wydane na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2019, poz. 1355 – dalej jako: "uIOŚ"). Zgodnie z tym przepisem, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W myśl zaś art. 12 ust. 2 uIOŚ, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Należy dodać, że niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny (art. 31a uIOŚ).
W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 uIOŚ, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a uIOŚ (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 uIOŚ. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a uIOŚ. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15 - CBOSA.
Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ bada przede wszystkim, czy:
1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
3) a także, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że kontrola została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony (zob. art. 2 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Należy jednak wskazać, że zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym na jego adresata nałożono obowiązek, którego realizacja nie była możliwa z uwagi na wyznaczenie nierealnego terminu, poprzez wyznaczenie go na dzień poprzedzający znacznie wydanie zarządzenia pokontrolnego, a nawet poprzedzający datę przeprowadzonej kontroli.
Zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 12 ust. 2 uIOŚ pociąga za sobą znaczące konsekwencje. Zważywszy na doniosłe konsekwencje jakie rodzi zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 12 ust. 2 uIOŚ, szczególne znaczenie ma prawidłowe wyznaczenie przez organ terminu wykonania obowiązku informacyjnego. Zarządzenie pokontrolne wpływa, bowiem na prawa i obowiązki adresata zarządzenia pokontrolnego, szczególnie jeżeli zważyć, że wykonanie obowiązku informacyjnego jest poparte odpowiedzialnością wykroczeniową. W zakresie obowiązku informacyjnego zarządzenie pokontrolne ma charakter władczy. Ustawodawca nie wskazuje, jakie to powinny być terminy. Inspektor ochrony środowiska nie może wszakże działać dowolnie i termin ten powinien być realny do wykonania obowiązków (por. B. Draniewicz, Glosa do postanowienia NSA z dnia 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08, ZNSA 2009/6/147-155). Wyznaczany na podstawie art. 12 ust. 2 uIOŚ termin realizacji obowiązku informacyjnego nie może być wytyczany w całkowitym oderwaniu od celu jakiemu ma on służyć, który to cel został zdefiniowany przez samego ustawodawcę i którym jest "wyeliminowanie wskazanych naruszeń". Dlatego przy ustalaniu terminu organ powinien mieć na uwadze okoliczności konkretnej sprawy, a w szczególności zakres nałożonych obowiązków i w tym kontekście powinien określić termin realny tj. taki, w którym działania zmierzające do wykonania nałożonego obowiązku są możliwe do wykonania przy dołożeniu należytej staranności. Wyznaczenie - na dzień [...] stycznia 2019 r. terminu realizacji - obowiązku informacyjnego o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu nieprawidłowosci stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w okresie od [...] lutego 2019 r. do [...] marca 2019 r. i wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2019 r. nie stanowi w ocenie Sądu prawidłowej realizacji kompetencji przyznanej organowi na podstawie art. 12 ust. 2 uIOŚ. Dlatego też wadliwe wyznaczenie terminu realizacji obowiązku informacyjnego skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości.
Odnosząc się kolejno do nałożonych zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym obowiązków należy wskazać, że nakazano podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu. Jak wynika z protokołu kontroli sporządzonego w niniejszej sprawie już - w trakcie trwania kontroli - tj. w dniu [...] marca 2019 r. Spółka A złożyła wniosek do Regionalnego Zarządu [...] w P. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe (s. 4 protokołu kontroli). To ustalenie jest bezsporne. Należy zatem wskazać, że przysługujące organowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzeń pokontrolnych nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdy nie doszło do żadnych naruszeń "bądź je uprzednio usunięto" (por. T. Czech, Ibidem, s. 98). Przyznane organowi kompetencje służą wyłącznie przeciwdziałaniu stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom. Celem wydania takiego zarządzenia jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa, poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Tymczasem, Skarżącej nakazano podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu pomimo, że jak sam Organ ustalił - już w trakcie kontroli - Spółka stosowne działania podjęła i jeszcze przed zakończeniem kontroli wystąpiono o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu.
W pkt. 2 zarządzenia pokontrolnego nakazano Spółce zaprzestać wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych biologicznie nierozkładalnych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Należy zatem wskazać, że zasadnie Skarżąca kwestionuje zarządzenie pokontrolne, bowiem jego treść nie koresponduje we wskazanym zakresie z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli, ani podczas kontroli. Jak wynika z akt sprawy podczas kontroli dokonano oględzin m.in. placu przy rampie przeładunkowej. Podczas oględzin w dniu [...] lutego 2019 r. ustalono, że "w zbiorniku zalegały mętne szare wody opadowe, z pojedynczymi pływającymi po powierzchni odpadami". W pobliżu ogrodzenia od strony torów kolejowych było widać "dużą mętną zastoinę brunatnych wód opadowych, a także błoto". W protokole kontroli wskazano, że podczas oględzin na terenie zakładu, dokładnie na placu manewrowym przy rampie przeładunkowej znajduje się błotnisto-płynna zastoina wód opadowych i roztopowych (będących w rzeczywistości ściekami przemysłowymi) – s. 4 protokołu kontroli. Z tymi ustaleniami nie zgodziła się Spółka , co szczegółowo opisano w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. wskazując m.in. że teren bazy został poddany kilku ekspertyzom załączonym do akt i każda z nich wykazała, że teren ten jest szczelny (karta nienumerowana). WWIOŚ pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. odniósł się do argumentacji Skarżącej i wskazał, że Spółka występując o pozwolenie wodnoprawne sama przyznała, że to co określa jako wody opadowe i roztopowe stanowi w istocie ścieki przemysłowe. Wskazano, że z poczynionych ustaleń nie wynika aby Spółka w sposób trwały i szczelny zabezpieczyła teren przed możliwością wsiąkania odcieków w grunt. Ustalenia swoje co do składu tego co Spółka określa jako wody opadowe i roztopowe, a WWIOŚ uznaje za ścieki przemysłowe i co znajdowało się na placu magazynowym Organ oparł na treści wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Należy jednak wskazać, że wniosek ten dotyczy zamierzeń Spółki i jakkolwiek, jak przyjął to WWIOŚ mógł on dotyczyć również stanu aktualnego w dacie, to jednak faktu tego w istocie nie udokumentowano, a Skarżąca takie ustalenia organu konsekwentnie kwestionuje. Należy wskazać przy tym, że kwestia ustaleń Organu w zakresie szczelności całego systemu kanalizacji deszczowej u Skarżącej była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej i Sąd ustalenia Organu w tym zakresie zakwestionował. Organ nie wniósł skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2019 r. sygn. IV SA/Po [...]. W toku postępowania kontrolnego Organ nie odniósł się też do argumentacji Skarżącej co do tej kwestii.
3. W pkt 3 zarządzenia pokontrolnego Skarżącej nakazano podjąć działania w celu uzyskania wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami zgodnie ze stanem faktycznym. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że jakkolwiek bezsporne jest, że w okresie prowadzenia kontroli Spółka nie złożyła stosownego wniosku, to uczyniła to [...] kwietnia 2019 r. W okolicznościach badanej sprawy ma to o tyle istotne znaczenie, że jakkolwiek kontrolę przeprowadzono w okresie od [...] lutego 2019 do [...] marca 2019 r., to zarządzenie pokontrolne wydano ponad 8 miesięcy później. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydano zatem ponad 7 miesięcy po złożeniu przez Spółkę wniosku o wpis do [...]. Mając na uwadze tak długi okres czasu pomiędzy zakończeniem kontroli, a wydaniem zarządzenia pokontrolnego należy stwierdzić, że skoro celem wydania zarządzenia pokontrolnego jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa, to wydanie zarządzenia pokontrolnego 8 miesięcy po przeprowadzeniu kontroli i nałożenie obowiązku usunięcia naruszenia, które zostało usunięte 7 miesięcy wcześniej, jakkolwiek znajdowało oparcie w protokole kontroli to również było obarczone wadą.
Wszystko to uzasadniało uwzględnienie skargi przez Sąd.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło