IV SA/Po 167/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-25
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli zobowiązany dokonał jedynie częściowych zmian w obiekcie, a nie jego całkowitego usunięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nie został wykonany w całości. Zmiany dokonane przez zobowiązanego, polegające na likwidacji drewutni i demontażu schodów, nie stanowiły całkowitego usunięcia obiektu, a jedynie jego przekształcenie, co nie jest równoznaczne z rozbiórką w rozumieniu przepisów prawa. W związku z tym, organ egzekucyjny miał obowiązek doprowadzić do wykonania pierwotnego obowiązku rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku rozbiórki altany. Skarżący twierdził, że altana została rozebrana, a na jej miejscu powstało zaplecze budowy, na które posiadał pozwolenie na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, ponieważ obiekt nadal istnieje, mimo zmian w jego wymiarach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości
IV SA/Po 167/16
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej także PINB) postanowieniem z dnia 15.09.2016r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 §-1,3 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.: Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954, dalej u.p.e.a.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w dniu 29.04.2011r. i nakładającego na R. P. (dalej skarżący) obowiązek rozbiórki budynku altany z płyty obornickiej oznaczonego nr 1 w załączniku do protokołu z dnia 21.05.2008 roku o wymiarach w planie 7.15 x 5.00 m zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w Biskupicach, gmina Pobiedziska.
W uzasadnieniu wskazano, że organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne tylko z przyczyn wymienionych w art. 59 u.p.e.a. Zdaniem organu egzekucyjnego nie zachodzi w przedmiotowej sprawie żadna przesłanka będąca podstawą umorzenia toczącego się postępowania egzekucyjnego. Obowiązek określony w opisanym wyżej tytule wykonawczym nr [...] wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w dniu 29.04.2011r. nie został wykonany. Okoliczność ta została stwierdzona na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 18.12.2014 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniósł R. P. zarzucając, że obecnie na przedmiotowej działce znajduje się jedynie zaplecze budowy (wykonane z materiałów rozbiórkowych po altanie) na budowę którego posiada prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie robót poprzedzone zostało zawiadomieniem o ich rozpoczęciu na które PINB nie wniósł sprzeciwu. W sprawie budowy w/w zaplecza budowy toczy się spór, gdyż jest ono podobne do rozebranej altany. Dlatego zdaniem żalącego konieczne jest zawieszenie niniejszego postępowania egzekucyjnego.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16.12.2015r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art.18 u.p.e.a. jeżeli przepisy w/w ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Artykuł 59 § 1 u.p.e.a. określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący dokonał w dniu 16 marca 2007r. zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Poznaniu zamiaru budowy altany z płyty obornickiej o powierzchni zabudowy do 25 m2. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2007r. inwestor został zobowiązany do uzupełnienia powyższego zgłoszenia. W dniu 10 kwietnia 2007r. inwestor zgłoszenie uzupełnił, w związku z powyższym Starosta Poznański nie wniósł sprzeciwu. Ostatecznie stwierdzono, iż przedmiotowy obiekt o powierzchni zabudowy 35,75 m2 zrealizowany został niezgodnie ze zgłoszeniem zamiaru budowy z dnia 16 marca 2007r. W dniu 25 sierpnia 2010r., decyzją sygn. [...] PINB dla powiatu poznańskiego nakazał skarżącemu rozbiórkę altany wykonanej z płyty obornickiej zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w Biskupicach oznaczonej nr 1 na załączniku do protokołu z dnia 21 maja 2008r. WWINB decyzją z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. [...] utrzymał decyzję PINB dla powiatu poznańskiego w mocy.
W związku z niewykonaniem nakazu rozbiórki, organ I instancji w dniu 4 marca 2011r. wystosował do zobowiązanego upomnienie z zagrożeniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Następnie w dniu 29 kwietnia 2011r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i postanowieniem nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. WWINB postanowieniem z dnia 14 września 2011r., sygn. [...] uchylił postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 29 kwietnia 2011r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W dniu 23 września 2011r. PINB dla powiatu poznańskiego ponownie nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. Zobowiązany złożył zażalenie z dnia 12 października 2011r., z zachowaniem ustawowego terminu, które zawierało zarzut wykonania obowiązku w całości (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Pismem z dnia 3 stycznia 2012r. WWINB przekazał do PINB dla powiatu poznańskiego zażalenie R. P. z dnia 12 października 2011r. na postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 23 września 2011r., sygn. [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym pod sygn. [...] . Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012r. organ I instancji uznał zarzut za bezzasadny. WWINB postanowieniem z dnia 14 maja 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 20 stycznia 2012r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zarzutów. Postanowienie WWINB z dnia 14 maja 2012r. jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Wobec tego WWINB postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012r., sygn. [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 23 września 2011r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 września 2012r., sygn. IV SA/Po 813/12 uchylił postanowienie WWINB z dnia 11 czerwca 2012r., sygn. [...]. Z kolei NSA wyrokiem z dnia 06 maja 2014r., sygn. II OSK 2883/12 uchylił wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2012r., sygn. IV SA/Po 813/12 i przekazał sprawę WSA w Poznaniu do ponownego rozpatrzenia. WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. IV SA/Po 645/14 oddalił skargę R. P. na postanowienie WWINB z dnia 11 czerwca 2012r.
Wobec powyższego postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania przez skarżącego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] jest ostateczne.
W ocenie organów nadzoru budowlanego zobowiązany nadal nie wykonał obowiązku ciążącego na nim na podstawie decyzji PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 25 sierpnia 2010r. W trakcie kontroli nieruchomości nr [...] w Biskupicach w dniu 18 marca 2015r. pracownicy PINB dla powiatu poznańskiego ustalili, iż przy altanie zlikwidowano drewnianą drewutnię i zdemontowano schody wejściowe. Obecnie wymiary altany wynoszą 5,16m x 7,98m. Nie ulega jednak wątpliwości, iż obiekt jest tą samą altaną, której dotyczyła egzekwowana decyzja. Potwierdza to porównanie zdjęć obiektu wykonanych w dniu 18 marca 2015r. i w trakcie wcześniejszych kontroli nieruchomości.
Przedmiotowa altana była przedmiotem kontroli pracowników organu I instancji m.in. w dniu 21 maja 2008r., 4 grudnia 2009r., 27 lipca 2010r., 4 grudnia 2009r., 15 grudnia 2011r. W trakcie tych kontroli wykonano zdjęcia obiektu. Na zdjęciach widoczny jest taki sam układ pokrycia dachowego (z charakterystycznymi białymi i czerwonymi miejscami) i oświetlenia zewnętrznego, a ponadto bloczki betonowe, na których posadowiony jest obiekt.
Organ egzekucyjny, którym w przedmiotowej sprawie jest PINB dla powiatu poznańskiego, ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...]. W ramach tego obowiązku organ I instancji postanowieniem z dnia 23 września 2011r. nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. WWINB postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012r., sygn. [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 23 września 2011r. WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. IV SA/Po 645/14 oddalił skargę R. P. na postanowienie WWINB z dnia 11 czerwca 2012r. R. P. w zażaleniu na postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 23 września 2011r. wskazywał, iż altana której dotyczy obowiązek rozbiórki została rozebrana we wrześniu 2008r., a na jej miejsce w 2009r. wybudowano obecnie stojący barakowóz. WWINB nie podzielił tego zdania i postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012r., sygn. [...] utrzymał w mocy postanowienie o grzywnie w celu przymuszenia. Stanowiska organów nie zakwestionował, ani WSA w Poznaniu, ani NSA (sygn. spraw II OSK 2883/12 i IV SA/Po 645/14).
W ocenie organu odwoławczego obowiązek wynikający z decyzji PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 25 sierpnia 2010r. nie został wykonany. Ewentualne zmiany wielkości obiektu nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygniecie, bowiem decyzja PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 25 sierpnia 2010r. nakładała na skarżącego obowiązek wykonania rozbiórki obiektu w całości. Pomimo więc zmian wielkości obiektu, należy egzekwować nakaz rozbiórki całego obiektu.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 28 czerwca 2015r. do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym nie ma podstaw do stosowania tej ustawy do spraw już zakończonych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniósł R. P. zarzucając nieuwzględnienie stanu faktycznego albowiem altana o powierzchni 35mkw zgłoszona 16 marca 2007r. nie istnieje, a także nieuwzględnienie zmieniającego się stanu prawnego, wydania decyzji pozwolenia na budowę w 2008r., która pozwalała mu na postawienie zaplecza budowy o powierzchni 40"78m kw. (7,95x5,13m), jak również nowelizacji prawa budowlanego z 2015 roku i 2016r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że altana zgłoszona 16 marca 2007r. została rozebrana pod koniec 2008r., a z uzyskanych materiałów rozbiórkowych po uzyskaniu pozwolenia na budowę nr [...] znak [...] zbudowano zaplecze budowy. Fakt ten był znany urzędowi nadzoru budowlanego, gdyż to właśnie PINB zatwierdził rozpoczęcie prac budowlanych z możliwością realizacji zaplecza budowlanego (punkt 2 pozwolenia na budowę z dnia 17 listopada 2008r.) nie wnosząc sprzeciwu do zawiadomienia o rozpoczęciu robót budowlanych z dnia 26.11.2008r., które do niego wpłynęło.
Po uzyskaniu akceptacji ze strony PINB rozpoczął budowę zaplecza budowlanego na bloczkach betonowych nie związanego trwale z gruntem o powierzchni 40,54m kw., a nie jak twierdzi WPNB 35,75m kw.
Zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 28.04.2004r. OSK 108/04 (ONSA i WSA 2004 1 poz.26) "wprowadzone zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak w ustawowym terminie sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej, wyłącza co do zasady możliwość przyjęcia, że nastąpiła samowola budowlana."
Na przedmiotowej działce nie ma budynku altany o wymiarach 35,75m kw. Ponieważ jednak urzędnicy nadzoru upierają się, że ona istnieje wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z racji zmiany ustawy prawo budowlane, które na zgłoszenie budowy umożliwia stawianie wiat i altan do 50m kw po nowelizacji na dzień 28 czerwca 2015r.
Skarżący przedstawił mapy zasadnicze Starostwa Powiatowego z wrysowanym stanem faktycznym zabudowy jego działki zatwierdzone przez Wydział Geodezji i Kartografii wraz z pismem Starosty z dnia 25.02.2011r. z którego jasno wynika brak budynku altany (35,75m kw), a jedynie istnienie obiektu barakowozu o wymiarach 8x5m, usytuowanego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego 17.11.2008r.
WWINB w Poznaniu wydał postanowienie stwierdzające, że prowadzone postępowanie w sprawie budynku altany jest bezprzedmiotowe. Prawomocne postanowienie WWINB z dnia 16.05.2012r. znak [...] umarza postępowanie PINB uznając je za bezprzedmiotowe w kwestii budynku altany .
Ponadto wskazał na protokół WINB sporządzony przez pana P. Z. z dnia 29.08.2011r w sprawie [...] na okoliczność nieistnienia budynku altany o powierzchni 35,75m kw.
W dniu 12.10.2015r odbyła się wizja lokalna Wojewody Wielkopolskiego, która nie wykazała samowoli budowlanej i zakończona została protokołem z dnia 12.10.2015r., do którego załączono mapę zasadniczą wraz z opisem.
Nowe prawo budowlane na dzień 28.06.2015r i na dzień 01.01.2016r., (Dz. U. z 2015 r. poz. 1165) umożliwia budowę bez pozwolenia altany o wymiarach 35,75m kw. i gdyby z ostrożności procesowej przyjąć, ze taki obiekt istnieje, to w aspekcie nowego brzmienia art.29 prawa budowlanego to postępowanie staje się bezprzedmiotowe z mocy prawa i podlega umorzeniu na jego wniosek z dnia 26.06.2015r., gdyż "Jeśli rzecz, której postępowanie lub rozstrzygnięcie dotyczy, przestaje istnieć na skutek zniszczenia, przekształcenia czy innych zdarzeń, przestaje istnieć przedmiot postępowania skutkiem jest jego umorzenie" (art. 105 k.p.a.).
Sąd nigdy nie badał samego faktu istnienia czy nieistnienia obiektu zaplecza budowy, a jedynie zasadność postępowania związanego z obiektem zgłoszonym w dniu 16 marca 2007r., który od 8 lat nie istnieje co stwierdził w protokole Wojewoda Wielkopolski w dniu 12.10.2015r.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, iż postanowieniem z dnia 16 maja 2012r., sygn. [...] WWINB uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 20 stycznia 2012r., sygn. [...] uznające zarzut, że altana z płyty obornickiej 7,15 x 5 m na nieruchomości nr [...] w Biskupicach nie istnieje za bezzasadny i umorzył postępowanie I instancji w zakresie zarzutów. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż zarzuty zostały złożone z przekroczeniem ustawowego terminu.
Wyjaśniono także, iż pracownicy Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu trakcie kontroli nieruchomości nr [...] w Biskupicach w dniu 12 października 2015r. stwierdzili, iż na nieruchomości tej znajduje się obiekt budowlany - altana.
Natomiast protokół spisany w WWINB w Poznaniu w dniu 29 sierpnia 2011r. zawiera oświadczenie R. P., a nie ostateczne stanowisko organów nadzoru budowlanego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16.12.2015r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 15.09.2016r. nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, zgodnie ze wskazanymi normami, Sąd orzekający doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, jak również poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego nie naruszają obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
W myśl art. 59 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego ma miejsce w razie:
1. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania,
2. braku wymagalności obowiązku, umorzenia lub wygaśnięcia z innego powodu albo nieistnienia obowiązku;
3. określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4. błędu co do osoby zobowiązanego lub niemożność prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego;
5. niewykonalności obowiązku;
6. śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego albo niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8. niepodjęcia zawieszonego na żądanie wierzyciela postępowania egzekucyjnego przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9. żądanie wierzyciela;
10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Poza sporem pozostaje fakt, iż decyzją z dnia 25 sierpnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, nakazał skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanej altany na posesji zlokalizowanej w Biskupicach na działce nr [...]. Bezsporny pozostaje także fakt, iż wobec niewykonania nałożonego wymienioną decyzją obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 23 września 2011r. nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. WWINB w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012r., nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014r., w sprawie IV SA/Po 645/14 oddalił skargę R. P. na to postanowienie. Wyrok ten jest prawomocny.
Przypomnieć trzeba, że zawarte w zażaleniu R. P. z dnia 12 października 2011r. na postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 23 września 2011r., sygn. [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygn. [...] zostały uznane postanowieniem organu I instancji z dnia 20 stycznia 2012r. za bezzasadne. Wprawdzie WWINB postanowieniem z dnia 14 maja 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 20 stycznia 2012r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zarzutów (postanowienie WWINB z dnia 14 maja 2012r. jest ostateczne w administracyjnym toku instancji), lecz skarżący niewłaściwie rozumie treść postanowienia WWINB z dnia 14 maja 2012 r., [...]. W ocenie skarżącego organ umorzył postępowanie PINB i uznał je za "bezprzedmiotowe w kwestii altany". Natomiast w istocie rzeczy postępowanie zostało umorzone z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia zarzutów. A więc wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] jest ostateczne po wyroku WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2014 r., sygn. IV SA/Po 645/14.
Organ odwoławczy wskazał trafnie w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki altany. Zmieniły się jedynie jej wymiary, poprzez likwidację przez skarżącego drewnianej drewutni i demontaż schodów. Kontrole z 21 maja 2008 r., 4 grudnia 2009 r., 27 lipca 2010 r., 12 grudnia 2011 r. w porównaniu z kontrolą z dnia 18 marca 2015 r. wykazują, że przedmiotowy obiekt jest tą samą altaną, ma taki sam układ pokrycia dachowego, oświetlenia zewnętrznego, bloczki betonowe, na których posadowiony jest obiekt.
Najbardziej istotną kwestią jest fakt, iż obowiązek rozbiórki dotyczył całości obiektu, a nie tylko rozbiórki jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego. To, że skarżący nazywa aktualnie przedmiotowy obiekt zapleczem budowy, a nie altaną, nie zmienia faktu, że jest to ten sam obiekt budowlany. Za rozbiórkę wybudowanego w danym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany. W żadnym razie nie można przyjąć, że za rozbiórkę można uznać przekształcenie obiektu w inny obiekt (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1764/07).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w swym wyroku z dnia 24.03.2016r. o sygn. IV SA/Po 547/15 (publ. CBOSA) oddalił skargę skarżącego na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. W wyroku tym przyjęto, że przeprowadzona w dniu 18 grudnia 2014r., jak i późniejsza przeprowadzona w dniu 18 marca 2015 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, kontrola i oględziny nieruchomości należącej do skarżącego potwierdziły jedynie zlikwidowanie drewnianej drewutni przy altanie i zdemontowanie schodów wejściowych z przedmiotowej altany - przez co zmniejszyły się jej rozmiary. Pozostała cześć dotychczasowej altany pozostała natomiast w stanie niezmienionym.
Jak stwierdził organ w protokole sporządzonym z tej kontroli, co potwierdziły też zdjęcia - widoczny jest ten sam układ pokrycia dachowego z charakterystycznymi białymi i czerwonymi miejscami i oświetlenie zewnętrzne, a nadto bloczki betonowe, na których posadowiony jest obiekt - identyczne cechy jak podczas poprzednich kontroli. Przyznaje to zresztą sam skarżący twierdząc w skardze, że barakowóz socjalny, który postawił po rzekomym rozebraniu altany - postawił w tym samym miejscu i wykorzystując materiały pozostałe altany.
Trzeba podkreślić, iż prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia "rozbiórka". Odnosząc się jednak do potocznego znaczenia tego słowa, a także mając na uwadze treść art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy (czyli obiektu wykonanego w określonym miejscu). Za rozbiórkę wybudowanego w danym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1764/07).
W rozpatrywanej sprawie rozbiórką będzie zatem całkowite usuniecie wybudowanej niezgodnie z przepisami prawa we wskazanym miejscu altany. W niniejszej sprawie przeprowadzona kontrola potwierdziła, że obiekt nie został rozebrany w całości. Potwierdzono jedynie jej częściowe rozebranie, a w pozostałej części obiekt jest identyczny jak wykazany w poprzednich oględzinach popartych zdjęciami. Wprawdzie skarżący kwestionując te ustalenia podniósł, iż obecnie jest to barakowóz (względnie tzw. zaplecze budowy), ale w myśl przywołanego już powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – "w żadnym razie nie można przyjąć, że za rozbiórkę można uznać przekształcenie obiektu w inny obiekt". Dalej w tym wyroku Sąd stwierdził, że "dochodzi wówczas wprawdzie do zmiany pierwotnych cech użytkowych obiektu, lecz zmiana taka nie tylko nie ma cech restytucyjnych, przywracających porządek prawny do poprzedniego stanu rzeczy, lecz w istocie jest kolejnym aktem samowoli budowlanej polegającej na przekształceniu materialnych skutków samowoli budowlanej w inny, dogodny dla sprawcy samowoli sposób, czego nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności".
Podkreślić należy, iż na etapie postępowania egzekucyjnego organy nie mogą badać zasadności i legalności decyzji podlegającej wykonaniu. Nie może mieć także znaczenia fakt, iż w obecnym stanie prawnym budowa takiej wiaty nie wymaga zgłoszenia czy pozwolenia na budowę. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem wykonania wskazanej powyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 sierpnia 2010r.
Nie ma więc racji skarżący powołując się na zmianę przepisów prawa budowlanego, które zezwalają na stawianie wiat i altan do 50m2 na zgłoszenie budowy. Nowelizacja wprowadzona ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy prawo budowlane w art. 29 wprowadziła możliwość stawiania bez pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jednak art. 6 tej ustawy wskazuje, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa sprawa została wszczęta przed wejściem w życie tej ustawy i nie została zakończona, dlatego wskazane, znowelizowane przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż decyzją z dnia 25 sierpnia 2010r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego. nakazano rozbiórkę altany, czego skarżący nie wykonał, brak było podstaw do uznania wykonania obowiązku i w konsekwencji do umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia. .
Z tych względów Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło