IV SA/Po 168/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 168/16 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie R. P. wniósł skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, który rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016r., w którym postanowiono o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia adwokata. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia, który z uwagi na uchybienie terminu został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2016r. R. P. wniósł ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w którym zawarł informacje tożsame z podniesionymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoznanym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016r. Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący pismem z dnia [...] września 2016 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 6 września 2016 r. wskazując, że sąd wykazuje samowolę prawną i ignoruje protokół z wizji lokalnej Wojewody Wielkopolskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie, a argumenty w nim zawarte są bezzasadne i nieistotne dla sprawy. Sąd wskazuje, że skarżący na podstawie postanowienia z dnia 10 maja 2016r. korzysta już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu słusznie umorzył postępowanie w zakresie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów na podstawie art. 249 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przechodząc do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie adwokata należy wskazać, że porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R. P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Wnioskodawca przedstawił bowiem swą sytuację majątkową i finansową w ten sam sposób co we wniosku stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2016r., a formularz w swej istocie stanowi kopię wcześniejszego formularza. Dalej należy wskazać, iż nie zmieniała się również sytuacja procesowa skarżącego, gdyż wciąż toczy się postępowanie przed sądem I instancji. Samodzielne działanie skarżącego na obecnym etapie postępowania nadal nie pozbawia go prawa do sądu. Sąd wskazuje, że decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy w tym zakresie, należy kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych. Odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego powinno się jednak również uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie należy brać pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10). Ponadto jak wynika z orzecznictwa ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 987/10, z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 227/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 387/10). Strona działając bez adwokata lub radcy prawnego nie zostanie zatem pozbawiona możliwości obrony jej praw (por. postanowienia NSA: z dnia 27 września 2004 r., FZ 330/04, z dnia 28 września 2004 r., FZ 246/04). Okoliczności te powodują, że nie ma obecnie podstaw do angażowania publicznych środków na pokrycie kosztów pomocy prawnej w tym zakresie. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.