IV SA/Po 177/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-08-10

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Donata Starosta, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (bramy wjazdowej) na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, jeśli inwestycja została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem, a ewentualne nieznaczne różnice w wymiarach nie stanowią istotnego odstępstwa od zgłoszenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, jeśli inwestycja została wykonana zgodnie ze skutecznym zgłoszeniem, a ewentualne nieznaczne różnice w wymiarach nie stanowią istotnego odstępstwa od zgłoszenia. W takiej sytuacji postępowanie naprawcze staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę bramy wjazdowej, uznając, że została wykonana z istotnymi odstępstwami od zgłoszenia. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając, że inwestycja była zgodna ze zgłoszeniem, a różnice w wymiarach nie były istotne. Skarżący zarzucili nieścisłości w uzasadnieniu decyzji organu II instancji oraz nieprawidłowe rozpatrzenie kwestii służebności drogi koniecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. S., Z. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości sygn. akt IV SA/Po [...] U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. (dalej PINB lub organ I instancji), decyzją z dnia [...] października 2015r., nr [...]/2014, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (T. jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3, w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (T. jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym do 28 czerwca 2015r., dalej pb), w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 443), nakazał A. O. rozbiórkę wykonanych dotychczas elementów bramy wjazdowej zlokalizowanej w K. przy ul. [...] na działce oznaczonej nr ewid. [...] (obręb: [...]). Uzasadniając decyzję PINB podał, że w dniu [...] maja 2014r. A. O. zgłosił do Prezydenta Miasta K. zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie bramy wjazdowej na działkę położoną w K., oznaczoną nr ewid. [...] od strony ulicy [...]. Z załączonego do zgłoszenia szkicu wynikało, że słupki bramy miały mieć wysokość 1,50 m., a brama miała mieć szerokość (długość) 3,50 m. W toku przeprowadzonej przez PINB kontroli ustalono, że A. O. wykonuje inny obiekt budowlany, niż wynikało to z dokonanego wyżej zgłoszenia, gdyż w istotny sposób różni się od niego podstawowymi parametrami takimi jak wysokość i długość. Oznacza to, że inwestor nie dokonał zgłoszenia wykonywanego obiektu i tym samym wykonywał go bez wymaganego zgłoszenia. Organ zwrócił uwagę na to, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym do 28 czerwca 2015r.), budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych wymagała zgłoszenia. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 443) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną - stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane organ nałożył na A. O., postanowieniem z dnia [...].07.2015r. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty jego doręczenia: - szkicu przedstawiającego planowaną inwestycję, - oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wg załączonego wzoru, - projektu zagospodarowania działki, - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...].08.2015r. inwestor złożył, zdaniem organu, jedynie część wymaganych dokumentów. Nie złożył zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto inwestor wprawdzie złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które jednak nie jest skuteczne, gdyż nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Podkreślono, że z aktu notarialnego z dnia [...].01.2000r., Rep. A Nr [...] wynika, że w dziale III księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki położonej w K., obręb: [...], o nr ewid. [...] wpisane jest prawo służebności drogi koniecznej przez ww. działkę na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr ewid. [...] objętej KW nr [...]. W związku z powyższym organ zaznaczył, iż istota służebności drogi koniecznej ogranicza właściciela nieruchomości obciążonej m.in. w tym sensie, że nie może on wznosić jakichkolwiek obiektów budowlanych na trasie wytyczonej drogi koniecznej. To ograniczenie prawa własności jest równoznaczne z brakiem prawa do dysponowania częścią nieruchomości na cele budowlane. Na zakończenie organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowlane w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w jego ust. 2 tj. nie dostarczenia wymaganych tym przepisem dokumentów stosuje się art. 49 b ust. 1, czyli właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Odwołanie od tej decyzji, w terminie, wniósł inwestor, tj. A. O., który zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia [...] października 2014 r. PINB wprost stwierdził, iż dokonał kontroli prowadzonych robót potwierdzając wykonanie elementów konstrukcyjnych bramy zgodnie z dokonanym zgłoszeniem z dnia [...].05.2014 r. w Urzędzie Miejskim Wydz. Architektury i Urbanistyki. Ponadto podkreślił, iż dostarczył osobiście wszystkie wymagane dokumenty i dodał, iż zakres służebności został określony w księdze wieczystej dla każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...], a organ nie zobowiązał właściciela działki nr [...] do dostarczenia dokumentów, uprawniających do korzystania z prawa służebności przez działkę [...]. A. O. wskazał też, że od czasu nabycia przez niego nieruchomości [...].01.2000r., właściciele działki [...] (obecnie nr [...]) , [...] i Z. S. (dalej skarżący), wykorzystują teren objęty służebnością niezgodnie z zapisem księgi wieczystej. Z. S. wykonuje prace na terenie działki [...]. Traktuje ten teren jako prywatny parking dla samochodów, własnych jak i osób odwiedzających oraz wyjaśnił, że zakres służebności oraz jego łamanie jest przyczyną, dla której postanowił wybudować bramę. Przez okres 15 lat przewinęło się setki osób nieuprawnionych do przebywania na terenie objętym służebnością. Brama ma służyć bezpieczeństwu mieszkańców a nie być źródłem szykan. W odwołaniu wyrażone zostały także wątpliwości co legalności robót budowlanych wykonanych przez skarżącego (dotyczące: furtki wejściowej, garażu). Z kolei w uzupełniającym odwołanie podaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. A. O. podkreślił, iż jako właściciel terenu jest uprawniony do wykorzystywania swojej własności w pełnym wymiarze, za wyjątkiem opisanym w akcie notarialnym prawem przejazdu i przechodu dla właścicieli opisanych w tym akcie prawnym, a jak wynika z dokumentacji od samego początku deklarował zapewnienie dostępu do terenu przez dostarczenie kluczy od stawianej bramy. Po rozpatrzeniu odwołania, Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB lub organ II instancji) decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i 104 § 1 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył w całości postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że nie ulega wątpliwości, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek [...] i Z. S. w sprawie "budowy bramy wjazdowej zlokalizowanej w K. przy ul [...], nr ewidencyjny działki [...] (obręb [...]" i w konsekwencji takiego też zakresu dotyczy zaskarżona decyzja administracyjna (nakazano nią bowiem rozbiórkę owej bramy wjazdowej). Zaznaczył, że z uwagi na treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443) przy załatwianiu tej sprawy mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r. (czyli do dnia wejścia w życie wspomnianej nowelizacji). Roboty budowlane (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) związane z wykonaniem przedmiotowej bramy wjazdowej na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K. inwestor (Andrzej Olejnik) rozpoczął - jak ustalił Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji - w dniu [...] września 2014 r., na podstawie uprzedniego skutecznego zgłoszenia (podanie z dnia [...] maja 2014 r.), tj. zgłoszenia, co do którego Prezydent Miasta K. nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 6 pb). Z racji usytuowania tej bramy (jak wskazano w zgłoszeniu: "bezpośrednio przy ulicy") jej budowa (tj. budowa ogrodzenia) wymagała właśnie dokonania przez inwestora jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 pb). Mimo bezsporności uprzedniego dokonania zgłoszenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. przeprowadził postępowanie w oparciu o przepisy art. 49b pb i zakończył je decyzją, którą nakazał inwestorowi rozbiórkę bramy wjazdowej, ponieważ - jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - A. O. wykonuje inny obiekt budowlany, niż wynikało to z dokonanego (...) zgłoszenia, gdyż w istotny sposób różniący się od niego podstawowymi parametrami takimi jak wysokość i długość". Jeśli jednak - jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów - szerokość działki [...] od strony ul. [...] wynosi około 4 m i brama wjazdowa została wykonana dokładnie w miejscu określonym w zgłoszeniu (tj. bezpośrednio przy ulicy), to nie może być mowy o tym, iż wykonany został inny "obiekt budowlany" niż określony w zgłoszeniu. Stwierdzenie to wyklucza w ogóle dopuszczalność zastosowania przepisów art. 49b prawa budowlanego do załatwienia tej sprawy administracyjnej. W takim stanie rzeczy, gdy inwestor przekroczy zakres dokonanego zgłoszenia (wykonuje inny obiekt budowlany, niż wynikało to z dokonanego (...) zgłoszenia, gdyż w istotny sposób różniący się od niego podstawowymi parametrami takimi jak wysokość i długość) należałoby jedynie rozważyć zasadność podjęcia działań w trybie art. 50-51 prawa budowlanego z uwagi na treść art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Organ II instancji uznał, iż ocenę tę należy rozpocząć od wskazania wymiarów bramy wjazdowej określonych przez inwestora w zgłoszeniu oraz zestawić je z wymiarami bramy wykonanej. W zgłoszeniu wskazano, że dwustronna brama stalowa będzie miała 3,5 m długości oraz 1,5 m wysokości, zaś z rysunków przedstawionych przez A. O. w dniu [...] sierpnia 2015 r. wynika, że istniejąca brama ma długość 4 m i wysokość 2 m. Jednakże informację dotyczącą długości bramy należy uzupełnić o dalsze wyjaśnienie, iż na rysunku załączonym do zgłoszenia podano wyłącznie długość skrzydeł bramy z wyłączeniem słupków, zaś na rysunku przedstawionym przez inwestora w dniu [...] sierpnia 2015 r. ów wymiar obejmuje także twa słupki o wymiarach 0,3 m x 0,3 m. Innymi słowy poprzez dodanie szerokości słupków do wskazanej w zgłoszeniu długości skrzydeł bramy wjazdowej otrzymamy wymiar 4,1 m. Zmniejszenie (winno być zwiększenie - zd. S.) bramy o 0,1 m (względem wymiaru określonego w zgłoszeniu) nie sposób uznać za racjonalną podstawę do stwierdzenia jej wykonania w sposób odstępujący od tego zgłoszenia w zakresie uzasadniającym wydawanie nakazów przez Organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Takiej racjonalnej podstawy (biorąc całokształt okoliczności niniejszej sprawy administracyjnej) nie może też stanowić (art. 7 k.p.a.) - zwiększenie wysokości samych słupków bramy jedynie o 0,5 m. Podsumowując, WINB również z punktu widzenia art. 50 ust. 1 pkt 3 pb uznał, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 50-51 tej ustawy do załatwienia niniejszej sprawy administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane - WINB, nie negując prawa własności działki nr [...], ani nie negując przysługującego każdoczesnemu właścicielowi działki nr [...] ( poprzednio nr [...]) prawa służebności drogi koniecznej przez działkę [...] (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; jedn. tekst: Dz. U. z 2013r., poz. 707 ze zm.), stwierdził, iż inwestor legitymował się - i nadal legitymuje się - prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z tytułu współwłasności działki. Kwestia ta musiała być badana przez Organ administracji architektoniczno-budowlanej przy rozpatrywaniu zgłoszenia i nie stanowiła podstawy do wniesienia przezeń sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego obecnie nie może ona stanowić podstawy do zanegowania przez Organy nadzoru budowlanego w ramach niniejszego postępowania legalności wykonania przedmiotowych robót budowlanych wykonanych w oparciu o skuteczne zgłoszenie z dnia [...] maja 2014 r. Nie może ona stanowić tej podstawy tym bardziej, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwie w kwestiach ochrony prawa służebności gruntowej jak i rozpatrywania ewentualnych roszczeń wynikających z tytułu naruszeń tego prawa. Właściwe w tym zakresie są bowiem sądy powszechne, a wszelkie roszczenia z tym związane winny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Jeśli więc - jak skonstatował organ II instancji i wykazał - w niniejszym przypadku: 1) nie ma podstaw prawnych do zastosowania przepisów art. 49b prawa budowlanego, a nadto również 2) nie istnieją podstawy prawne do zastosowania trybu art. 50-51 przywołanej ustawy - to zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.: "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części", to obowiązkiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w całości - wszczętego na wniosek [...] i Z. S. - postępowania organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) ze względu na opisaną bezprzedmiotowość postępowania. W skardze [...] i Z. S. na tę decyzję podniesiono fakt, iż w uzasadnieniu znajdują się nieścisłości dotyczące rozmiarów obiektu (budowanej bramy), , zarzucono nieprawdę co do twierdzeń inwestora o nieprawidłowym wykorzystywaniu drogi koniecznej a także, że właściciel nieruchomości obciążonej ma ograniczone prawo do dysponowania swoją własnością. Skarżący nie zgodzili się z zaskarżoną decyzją i wnieśli o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r., która uchyliła decyzję PINB z dnia [...].10.2015r. i umorzyła w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia czy przedsięwzięcie inwestycyjne w postaci budowy bramy wjazdowej na działce nr [...] przy ul. [...] w K.. Podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 459). Przepis art. 105 k.p.a. kładzie jednak akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy więc do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U.00.98.1071, opubl.: LEX/el., 2014). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ II instancji stanął na stanowisku, że inwestycja polegająca na wzniesieniu bramy wjazdowej na działkę nr [...], stanowiącą własność inwestora, a jednocześnie będącej przedmiotem służebności drogi koniecznej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (własność skarżących) - została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia z dnia [...] maja 2014r. (k. [...], [...] akt administracyjnych). Od tego zgłoszenia właściwy organ nie złożył sprzeciwu. Budowa rozpoczęła się we wrześniu 2014r. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji - WINB ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosował prawidłową podstawę prawną, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Jak trafnie wskazano w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 823/14, na gruncie Prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne, to obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz pominięcia faktu istnienia służebności drogi koniecznej na rzecz skarżących. Przepisy kpa nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ nie dopuścił się takiego naruszenia. Organ II instancji dokładnie wyliczył rozmiary wznoszonej bramy i jak wykazał (co potwierdza także rysunek inwestora załączony do zgłoszenia), że rozmiar obiektu zgodny jest ze zgłoszeniem. Różnica jednego centymetra w tych okolicznościach nie może stanowić istotnego odstępstwa od rysunku. Także, zdaniem Sądu nieistotnym odstępstwem jest różnica w wysokości słupków, na których osadzona jest brama wjazdowa. Nie wpływa to bowiem w żaden sposób na swobodę korzystania z przedmiotowej działki. Użycie przez WINB słów "Zmniejszenie bramy o 0,1 m" jest w tym przypadku, w świetle wcześniejszych wyliczeń, zwykłą omyłką pisarską (winno być "zwiększenie bramy o 0,1 m"). Sąd podziela także pogląd organu II instancji, iż organ I instancji nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 49b pb i zakończył postępowanie decyzją nakazującą rozbiórkę bramy. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia aby inwestor wzniósł inny obiekt niż ten, który został opisany w skutecznie złożonym zgłoszeniu z dnia [...] maja 2014r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę lub przy zgłoszeniu budowy albo robót budowlanych ustawodawca nie wymaga udokumentowania posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora, lecz wprowadza obowiązek przedłożenia tzw. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy). Podobny obowiązek wprowadzony został w procedurze legalizacyjnej określonej w art. 48 i art. 49b ustawy, natomiast uregulowania zobowiązującego inwestorów do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zawiera art. 51 ustawy. W kwestii tej wypowiedział się również NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011/2/22), stwierdzając, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W orzeczeniach wydawanych po podjęciu tej uchwały (m. in. wyrok NSA z 1 lutego 2013 r., II OSK 270/12, LEX nr 1358518, wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1997/12, dostępny w bazie http//www.nsa.gov.pl//) podkreśla się, że NSA odróżnił "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" od dokumentu stanowiącego "oświadczenie" o posiadaniu tego prawa. W tezie wspomnianej uchwały II OPS 2/10, NSA wypowiedział się wyraźnie jedynie w zakresie czynności procesowej jaką jest złożenie dokumentu w postaci oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie stwierdził natomiast, że w procesie legalizacyjnym prowadzonym w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie ma znaczenia. Wręcz przeciwnie, z uzasadnienia uchwały wynika, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy, po ustaleniu - w postępowaniu dowodowym, że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane w świetle art. 4 ustawy, wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1. W takim przypadku podstawę rozstrzygnięcia stanowić będzie jednak ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to, czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa. W niniejszym przypadku roboty budowlane w postaci wzniesienia bramy wjazdowej na posesję inwestora i stanowiącą jednocześnie służebność drogi koniecznej dla właścicieli działki nr [...] były przedmiotem badania przez odpowiedni organ po dokonaniu skutecznego zgłoszenia tej inwestycji. Wszelkie niedogodności, nieprawidłowości i utrudnienia w wykonywaniu praw wynikających ze służebności drogi koniecznej strony tego stosunku prawnego winny rozstrzygać ewentualnie na drodze sądowej przed sądami powszechnymi. Należy też dodać, że skarżący nie zostali pozbawieni korzystania z drogi koniecznej (mają dostęp do kluczy od wzniesionej bramy), a zamiarem inwestora było uniemożliwienie dostępu do przedmiotowej działki przez niepowołane osoby trzecie co czyniło działkę nr [...] terenem publicznym, dostępnym dla wszystkich. Reasumując wskazać należy, że skoro skarżący nie podważyli skutecznie oceny robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia z dnia [...] maja 2014r. r. jako zgodnych z prawem, a tutejszy Sąd nie stwierdził aby ocena ta została dokonana z naruszeniem prawa - postępowanie naprawcze podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jakim jest postępowanie naprawcze występuje bowiem, gdy okazuje się, że kontrolowane roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z prawem. W takiej sytuacji nie zachodzi konieczność ingerencji w skutek tych robót, w tym ingerencji mającej je doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Inaczej rzecz ujmując, nie było podstaw do wydania decyzji ingerującej w skutek wykonanych robót budowlanych, te bowiem były zgodne z prawem. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło