IV SA/Po 190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. i K. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Gostyniu z dnia 20 czerwca 2024 r. Nr III/23/24 w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulic: Jędrzeja Moraczewskiego, Dusińskiej, Poznańskiej w Gostyniu oraz w Dusinie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym uiszczony wpis od skargi solidarnie w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych). M. W. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismem z dnia 20 stycznia 2025 r. skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Gostyniu Nr III/23/24 z dnia 20 czerwca 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulic: Jędrzeja Moraczewskiego, Dusińskiej, Poznańskiej w Gostyniu oraz w Dusinie. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Gostyniu wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazano, że skarga na uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Z kolei art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei w myśl art. 101a ust. 1 u.s.g. przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynili uchwałę Rady Miejskiej w Gostyniu w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie było przedmiotem sporu, że skarżący są właścicielami nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym projektem planu, tj. działek nr [...], [...] i [...] obręb G.. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących. Jedynym jej skutkiem prawnym jest wyrażenie woli organu stanowiącego gminy w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada gminy, jako organ kolegialny, składa oświadczenia w formie uchwał, które mogą mieć charakter zewnętrzny albo wewnętrzny. Uchwała ma charakter zewnętrzny, gdy skierowana jest do jednostek i ma wywoływać skutek prawny wobec obywateli i innych jednostek organizacyjnych. Tymczasem uchwała o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też zmiany takiej uchwały ma charakter wewnętrzny. Są to uchwały intencyjne, które w żaden sposób nie określają końcowego kształtu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będąc skierowane wyłącznie do organu wykonawczego gminy. Zaskarżona uchwała nie narusza bezpośrednio żadnego interesu prawnego skarżących, jako że nie wpływa i nie ogranicza przysługujących im uprawnień właścicielskich, w szczególności uprawnienia do korzystania z nieruchomości, czy jej zbycia (art. 140 k.c.), ani też nie nakłada na nich żadnych obowiązków. Niedogodności, jakie mogą powstać w związku z zakomunikowaniem przez Radę przystąpienia do sporządzenia planu, mają charakter wyłącznie faktyczny. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym w odniesieniu do wszelkich uchwał zaskarżanych na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ugruntowane jest stanowisko, że tylko aktualne i bezpośrednie naruszenie, oparte na konkretnym przepisie prawa materialnego, interesu prawnego skarżącego daje mu legitymację skargową (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2013 r., II OSK 2442/12, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Wprawdzie skarżący wskazują, że poczynili już kroki w celu zbycia swoich nieruchomości, a także że wszczęto postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę obiektów, jednak przyjęcie uchwały o przystąpieniu do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w żaden sposób nie wpływa na powyższe czynności oraz uchwała o przystąpieniu nie określa jeszcze przeznaczenia terenów. Żaden przepis prawa nie daje zainteresowanemu nieuchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ochrony prawnej gwarantującej ukończenie swoich inwestycji. Subiektywne przewidywania co do postanowień projektowanego planu miejscowego nie mogą być uznane za źródło legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego. Słusznie wskazuje Rada, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego nie przesądza o ostatecznym przeznaczeniu terenu, bowiem wyraża jedynie zamiar ustalenia zasad zagospodarowania przestrzennego na danym terenie. Rozpoczyna wieloetapową procedurę planistyczną określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero plan miejscowy, jako akt prawa miejscowego, w przyszłości będzie kształtować sposób wykonywania prawa własności, użytkowania wieczystego, czy ograniczonych praw rzeczowych. Ponadto, rada gminy, posiadająca w granicach prawa samodzielność i swobodę decydowania o losach wszczętej procedury planistycznej, może w toku prac planistycznych, w miarę potrzeby, dokonywać zmian co do obszaru objętego przyszłym planem, a nawet, gdy uzna to za konieczne, przerwać procedurę sporządzenia planu i wycofać się z inicjatywy planistycznej (zob. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 480/24; z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2429/23, CBOSA). W tym stanie sprawy skarga okazała się niedopuszczalna, skutkiem czego należało ją odrzucić. Sąd nie odniósł się zatem do dalszych zarzutów skargi. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 postanowienia.