IV SA/Po 194/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-04-25
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca wysokość opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne, powiązana z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę, narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń i przekracza upoważnienie ustawowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora, uznając, że sposób ustalenia opłat za świadczenia przedszkolne, powiązany z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, nie narusza zasady ekwiwalentności. Sąd stwierdził, że opłaty te są uzależnione od czasu pobytu dziecka i nie pokrywają w pełni kosztów ponoszonych przez gminę, a powiązanie z minimalnym wynagrodzeniem służy waloryzacji opłat. Ponadto, sąd uznał, że przepisy dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych mają charakter informacyjny i nie przekraczają upoważnienia ustawowego.Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. W. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Trzcinica z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr VII/34/2011, dotyczącą ustalenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne. Prokurator zarzucił uchwale naruszenie zasady ekwiwalentności świadczeń poprzez powiązanie opłat z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, zamiast z rzeczywistymi kosztami, a także przekroczenie upoważnienia ustawowego w zakresie regulacji umów cywilnoprawnych i terminu wnoszenia opłat. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że opłaty są uzależnione od czasu pobytu dziecka i nie pokrywają w pełni kosztów, a powiązanie z minimalnym wynagrodzeniem służy waloryzacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w O. W. na uchwałę Rady Gminy Trzcinica z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr VII/34/2011 w przedmiocie ustalenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę Trzcinica oddala skargę
W dniu 19 kwietnia 2011 r. Rada Gminy Trzcinica działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej u.s.g. ) oraz art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej u.s.o.) podjęła uchwałę nr VII/34/2011 w sprawie ustalenia wysokości opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę Trzcinica.
Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. W. wniósł skargę na ww. uchwałę zarzucając jej rażące naruszenie art. 14 ust. 5 u.s.o. polegające na naruszeniu zasady ekwiwalentności świadczeń i ustaleniu opłaty za świadczenia publicznych przedszkoli samorządowych wykraczające poza podstawę programową wychowania przedszkolnego i realizowanie w wymiarze ponad 5 godzin dziennie w ten sposób, że wysokość tej opłaty powiązano z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast nie skorelowani wysokości tej opłaty z rzeczywistymi kosztami świadczenia usługi, uregulowaniu uchwałą kwestii zawierania umów cywilno-prawnych pomiędzy dyrektorami przedszkoli a rodzicami (opiekunami prawnymi) dzieci oraz kwestii ustalenia terminu wnoszenia opłat, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego we wskazanym przepisie ustawy.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sadów administracyjnych w uchwałach podejmowanych na podstawie art. 14 ust. 5 u.s.o. konieczne jest precyzyjne określenie wymiaru i jakości tych świadczeń, w formie cennika i w oparciu o zasadę ekwiwalentności świadczeń. Dlatego też w uchwale podejmowanej w wykonaniu upoważnienia z art. 14 ust. 5 u.s.o. należy szczegółowo wykazać za jakiego rodzaju świadczenia opłata jest żądana i co się na opłacone świadczenie składa. Ustalając wysokość opłat rada gminy nie ma pełnej swobody w jej kształtowaniu, albowiem zasada ekwiwalentności wymaga, aby każda opłata dotyczyła konkretnego świadczenia i była wprost skorelowana z konkretnymi kosztami świadczenia usług. Brak czytelności co do zakresu dodatkowych świadczeń opiekuńczo-wychowawczych i odpowiadającej im opłaty, pozbawia rodziców dzieci przy podejmowaniu decyzji kwestii korzystania z usług przedszkola, możliwości dokonania rzetelnej oceny w tym zakresie.
Zaskarżona uchwała powyższych standardów, zdaniem Prokuratora, nie spełnia, gdyż wprowadza opłatę odnoszącą się do minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na dany rok i nie jest w żaden sposób skorelowana z faktycznymi kosztami świadczonych usług. Nadto opłata ustalona jest w sposób sztywny i obliczana jest na podstawie czasu pobytu dziecka w przedszkolu deklarowanego przez rodziców (§ 4 pkt 1 uchwały), a nie faktycznego. Taki sposób ustalenia opłaty nadaje jej charakter opłaty stałej, niezależnej od rzeczywistego czasu pobytu dziecka w przedszkolu i zakresu korzystania z jego usług. Sposób ustalenia opłaty w powiązaniu z najniższym wynagrodzeniem za pracę powoduje nadto jej automatyczny wzrost w przypadku wzrostu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, i to bez jakiejkolwiek powiązania z kalkulacją ekonomiczną świadczonych usług.
W praktyce stosowanie uchwały spowodowało nieuzasadniony kalkulacją ekonomiczną wzrost wysokości opłaty miesięcznej z kwoty 60,29 zł za 6 – godzinny pobyt dziecka w przedszkolu w roku 2011 (minimalne wynagrodzenia za pracę za rok 2011 wyniosło 1386 zł) do kwoty 65,25 zł w roku 2012 (minimalne wynagrodzenie za pracę w roku 2012 to 1500 zł). Opłaty za pobyt dziecka w przedszkolu przez 7 godzin wzrosły odpowiednio z kwoty 69,99 zł do kwoty 75,75 zł, natomiast za pobyt 8- godzinny z kwoty 80,30 zł do kwoty 87 zł. Można również zasadnie przypuszczać, że w roku 2013 nastąpi kolejny wzrost opłat w związku z tym, że minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi obecnie 1600 zł.
Powyższe wskazuje, że sposób ustalenia opłaty nie spełnia kryterium ekwiwalentności świadczenia i nie nawiązuje w żaden sposób do konkretnych kosztów świadczenia usług. Należy przy tym podkreślić, że w zakresie wykraczającym poza bezpłatne świadczenia realizujące podstawę programową wychowania przedszkolnego usługi oferowane przez przedszkola publiczne nie mają charakteru komercyjnego i opłaty z tego tytułu nie mogą być kształtowane w sposób dowolny.
Ponadto Prokurator zwrócił uwagę, że zaskarżona uchwała nie przewiduje możliwości rezygnacji przez rodziców lub opiekunów dziecka z niektórych świadczeń oferowanych w ramach programu rozszerzonego, a w konsekwencji z konieczności ponoszenia opłat za te świadczenia, z których dziecko faktycznie nie korzysta. Uchwala generalizuje zakres zajęć ponadprogramowych i nie dostarcza precyzyjnego kryterium ustanawiającego odrębność tego kosztu od innych kosztów, które z mocy prawa są bezpłatne i nie spełnia wymogów wynikających z zasady ekwiwalentności świadczeń.
Również przepis § 4 pkt 1 uchwały zawierający regulację dotycząca zawierania umów cywilno-pranych pomiędzy dyrektorami przedszkoli a rodzicami (opiekunami prawnymi) dziecka, niewątpliwie wykracza poza upoważnienie ustawowe i nie mogą być przedmiotem regulacji dokonanej przez organ samorządu gminy. W tej sytuacji wskazana regulacja zaskarżonej uchwały podjęta została z naruszeniem przepisów art. 7 i 94 Konstytucji RP.
W ocenie Prokuratora wyeliminowanie wadliwych unormowań uchwały czyni bezcelowym jej funkcjonowanie w pozostałym zakresie. W związku z tym uzasadnione jest zaskarżenie uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Trzebnica reprezentowana przez Wójta Gminy wniosła o oddalenie skargi. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazano, że zaskarżona uchwała określa rodzaj i wymiar dodatkowych świadczeń, a także wysokość opłat za te dodatkowe świadczenia, która jest uzależniona od czasu pobytu dziecka w przedszkolu, a który to czas jest najistotniejszym kryterium z punktu widzenia możliwości prawnej pobierania ww. opłat. Rada Gminy ustalając ww. opłaty nie mogła uczynić tego w inny sposób, tj. określając odrębne stawki dla poszczególnych świadczeń dodatkowych, gdyż koszty na które składają się te świadczenia, tj. koszty wynagrodzeń nauczycieli i pochodnych od tych wynagrodzeń są takie same. Istnieje zatem w takiej sytuacji faktyczny brak możliwości różnicowania wysokości opłat poszczególnych świadczeń. Nie oznacza to jednak w żadnym wypadku braku ekwiwalentności tychże świadczeń, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego opłaty te są powiązane właśnie z konkretnymi świadczeniami ww. usług. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest szacunkowa kalkulacja kosztów prowadzenia przedszkoli samorządowych w Gminie Trzcinica. Ponadto skarżący zarzucając Radzie Gminy nieekwiwalentność przedmiotowych opłat, a w zasadzie ich wysokość nie wykazał w żaden sposób, nie podał konkretnych argumentów i dowodów (wyliczeń), braku ekwiwalentności tych opłat.
Nie można przy tym zgodzić się z zawartym w skardze twierdzeniem, że ustawodawca w przepisie art. 14 ust. 5 u.s.o. określił, że ustalona wysokość opłaty nie może procentowo odnosić się do minimalnego wynagrodzenia za pracę, gdyż taki sposób ustalenia tejże opłaty nie jest w żaden sposób skorelowany z faktycznymi kosztami świadczonych usług. Takie stanowisko wcale nie wynika z gramatycznej wykładni powołanego przepisu, który w tej kwestii nie powinien budzić wątpliwości interpretacyjnych, dając radom gmin przy ustalaniu tychże opłat pewnego zakresu swobodom pod warunkiem, że tak ustalona opłata nie będzie miała oczywiście charakteru sztywnego (stałego), a tym samym, że będzie się cechować ekwiwalentnością, która to sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Procentowe ustalenia w § 3 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały wysokości opłat w odniesieniu do najniższego wynagrodzenia za pracę jest uzasadnione po pierwsze faktem obowiązywania identycznych kosztów składających się na poszczególne dodatkowe świadczenia, o których mowa w § 1 przedmiotowej uchwały, w tym przede wszystkim kosztów wynagrodzeń nauczycieli realizujących ww. świadczenia i kosztów od nich pochodnych, a które to wynagrodzenia zgodnie z art. 30 ust. 3 i 11 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) podlegają corocznemu podwyższeniu.
Zdaniem Gminy, obowiązujące dotychczas na podstawie zaskarżonej uchwały wysokości opłat za świadczenia dodatkowe de facto nie pokrywają w pełnym zakresie kosztów ponoszonych w tym celu przez Gminę, czego potwierdzeniem jest przedstawiona szacunkowa kalkulacja kosztów prowadzenia przedszkoli.
Również nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że sporna opłata ustalona i obliczona została na podstawie nie faktycznego czasu pobytu dziecka w przedszkolu, a wyłącznie na podstawie czasu deklarowanego przez rodziców. Powyższemu zarzutowi przeczą postanowienia § 3 ust. 3 zaskarżonej uchwały, które stanowią, że opłata miesięczna za dodatkowe świadczenia jest umniejszana w przypadku nieobecności dziecka za każdy dzień nieobecności, przyjmując za podstawę rozliczenia liczbę dni zajęć w danym miesiącu.
Także zarzut skargi, że postanowienia § 4 zaskarżonej uchwały polegające na uregulowaniu kwestii zawierania umów cywilnoprawnych pomiędzy dyrektorami przedszkoli a rodzicami (opiekunami prawnymi) dzieci zostały uregulowane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 14 ust. 5 u.s.o. wydaje się być nieuzasadniony. Postanowienia te bowiem nie mają charakteru normatywnego, a wyłącznie informacyjny. Skierowane są one tylko do rodziców (opiekunów prawnych) dzieci uczęszczających do przedszkoli, celem poinformowania ich o zasadach uiszczania przedmiotowych opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej co do zasady pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji do sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dniu jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego, określającymi tryb i zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest uchwała Rady Gminy Trzcinica z 19 kwietnia 2011 r. nr VII/34/2011 w sprawie ustalenia wysokości opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę Trzcinica.
Przepis art. 14 ust. 5 u.s.o. zmieniony przez art. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. zmieniającej ustawę z dniem 1 września 2010 r. stanowi, że organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez:
1. przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2;
2. publiczną inna formę wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony dla przedszkoli publicznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 u.s.o. określa ramy świadczeń udzielanych przez przedszkola i stanowi, że przedszkole zapewnia bezpłatnie nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie.
Tak brzmiące przytoczone wyżej przepisy wprowadzają zasadę, że co najmniej 5 godzin dziennie przedszkole świadczy swoje usługi bezpłatnie. W ramach tych pięciu godzin przedszkole powinno realizować podstawy programowe wychowania przedszkolnego. Natomiast usługi świadczone powyżej 5 godzin, bądź powyżej godzin ustalonych jako bezpłatne przez organ prowadzący, podlegają już opłacie.
Sąd kontrolujący zaskarżoną uchwałę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. I OSK 1581/12, że "w aktualnym stanie prawnym przy ustalaniu opłat w trybie art. 14 ust. 5 u.s.o., nie ma znaczenia jakie świadczenia, czy to związane z realizacją podstawy programowej, czy też z nią nie związane będą realizowane w czasie nieobjętym bezpłatnym pobytem w przedszkolu (...) Zakres świadczeń przedszkola publicznego jest określony ustawowo i dotyczy wychowania i opieki nad dziećmi. Natomiast szczegółowy zakres pracy wychowawczo-dydaktycznej i opiekuńczej danego przedszkola określa jego statut (art. 60 ust. 1 u.s.o.). Statut przedszkola stanowi podstawę do opracowania programu wychowawczego, a także ramowego rozkładu dnia, który obliguje nauczyciela danego oddziału do ustalenia szczegółowego rozkładu dnia, z uwzględnieniem potrzeb i zainteresowań dzieci oraz oczekiwań rodziców (załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2009 r., nr 4, poz. 417). W związku z tym zbędne jest powtarzanie w przedmiotowej uchwale szczegółowych świadczeń, za które opłaty są określone, skoro nie ma wątpliwości, że przedszkole musi realizować program wychowawczo-dydaktyczny i sprawować opiekę nad dziećmi, a realizacja tych zadań podlega kontroli zarówno nadzoru pedagogicznego, administracyjnego, jak i społecznego poprzez radę przedszkola oraz radę rodziców".
Przenosząc powyższe rozważania na kanwę kontrolowanej sprawy należało stwierdzić, że Prokurator niezasadnie zarzuca, że koniecznym jest wskazanie zakresu i rodzaju świadczeń realizowanych przez przedszkole w części objętej opłatą, podanie czy realizują one podstawę programową wychowania przedszkolnego, czy też w tej podstawie się nie mieszczą.
Skoro organ prowadzący używa sformułowania w § 2 ust. 1 uchwały z dnia 19 kwietnia 2011 r. "świadczenia udzielane przez Przedszkola w zakresie podstawy programowej (...) są realizowane bezpłatnie w wymiarze 5 godzin dziennie", natomiast w § 2 ust. 2 tej uchwały sformułowania "świadczenia, o których mowa w § 2 ust. 1 realizowane są w Przedszkolach w czasie ustalonym przez Dyrektorów Przedszkoli" to oznacza, że po 5 godzinach zajęcia mogą dotyczyć zajęć wykraczających poza tę podstawę. Zresztą analiza załącznika nr 1 do rozporządzenia MEN z 23 grudnia 2008 r. pozwala na stwierdzenie, że podstawa programowa wskazana w rozporządzeniu jest na tyle rozbudowana co do treści, formy określenia warunków i sposobów realizacji, że organowi prowadzącemu placówkę trudno byłoby wskazać rodzaj zajęć wykraczających poza tę podstawę. Sąd nie podziela również zarzutu skarżącego, że skoro opłaty za przedszkole mają charakter cywilnoprawny to przy ustalaniu opłaty ma zastosowanie zasada ekwiwalentności świadczeń, zgodnie z którą opłatę wnosi się za konkretne świadczenie i to w relacji do konkretnych kosztów świadczenia usług wykraczających poza bezpłatną podstawę programową wychowania przedszkolnego. Przeprowadzenie stosownej kalkulacji ekonomicznej i ustalanie rzeczywistych kosztów oferowanych świadczeń byłoby uzasadnione gdyby prowadzący placówkę żądał pełnej opłaty zarówno za świadczone zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, jak i koszty osobowe i rzeczowe. Opłata za uczęszczanie dziecka do przedszkola powinna być uzależniona od czasu przez jaki udzielane są świadczenia w zakresie wychowania i opieki nad dzieckiem (wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. I OSK 1581/12, baza orzeczeń NSA).
Z tych też powodów Sąd nie podzielił zarzutu Prokuratora odnoszącego się do naruszenia zasady ekwiwalentności świadczeń i ustalenia opłaty w sposób wykraczający poza podstawę programową wychowania przedszkolnego. Przepis art. 5 ust. 5 u.s.o. stanowi, że zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli należy do zadań własnych gmin. Świadczenia prowadzone przez przedszkola są bezpłatne w czasie nie krótszym niż 5 godzin dziennie (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.s.o.) natomiast możliwość ustalenia opłat ponad ten czas przewiduje art. 14 ust. 5 u.s.o..
Nie można wykluczyć, że ustalone opłaty w całości pokrywałyby koszty udzielonych świadczeń bez wskazania konkretnych argumentów i dowodów (wyliczeń) i wówczas organ prowadzący zobowiązany byłby przedstawić stosowną kalkulację. Jednak w zaskarżonej uchwale w § 3 koszty jednostkowe stanowią określony ułamek procentu minimalnego wynagrodzenia miesięcznego za pracę ustalonego w danym roku na podstawie odrębnych przepisów z zaokrągleniem do pełnych złotych. Z załączonej do akt kalkulacji kosztów prowadzenia przedszkoli w Gminie w zakresie wykraczającym poza podstawę programową (6-8 i więcej godzin zajęć) wynika, że koszt godziny ponadwymiarowej z wymiaru 25 godzin wynosi 25,45 zł. Szacunkowe wpłaty rodziców na podstawie zgłoszeń do Publicznego Przedszkola w Trzcinicy wynoszą 261,00 zł przy 4 dzieci zgłoszonych na 6 godzin (4 x 65,25 zł), 303,00 zł przy 4 dzieci zgłoszonych na 7 godzin (4 x 75,75 zł), 1.131,00 zł przy 13 dzieci zgłoszonych na 8 godzin (4 x 87,00 zł). Razem wpłaty rodziców wynoszą 16.950 zł (1.695,00 zł miesięcznie x 10 m-cy). Natomiast szacunkowe wpłaty rodziców w Publicznym Przedszkolu Samorządowym w Laskach wynoszą odpowiednio 391,50 przy 6 dzieci zgłoszonych na 6 godzin (6 x 65,25 zł), 303,00 zł przy 4 dzieci zgłoszonych na 7 godzin (4 x 75,75 zł), 87,00 zł przy 1 dziecku zgłoszonym na 8 godzin ( 1 x 87,00 zł). Razem 7.810 zł (781,00 zł x 10 m-cy). Z powyższego wynika, że wszystkie wpłaty rodziców wynoszą łącznie 24.760 zł (16.950 zł + 7.810 zł), natomiast koszty wynagrodzenia nauczycieli wynoszą 43.672,20 zł. Różnica, którą musi pokryć Gmina wynosi 18.912,20 zł. Zatem wkład opiekunów prawnych nie pokrywa w całości kosztów wynagrodzenia nauczycieli i ma jedynie charakter procentowy w odniesieniu do świadczonych usług. Ponadto wskazać należy, że w kalkulacji tej ujęto jedynie koszty osobowe związane z wynagrodzeniem nauczycieli (bez uwzględnienia wynagrodzenia personelu pomocniczego) natomiast nie wskazano w ogóle kosztów rzeczowych, jakie ponosi Gmina, a związanych chociażby z utrzymaniem i eksploatacją budynku, czy z jego wyposażeniem.
Z powyższego wynika także, że wzrost opłaty spowodowany technicznym zabiegiem jej zaokrąglenia o czym stanowi § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały nie powoduje, że opłata ta pokrywa rzeczywiste koszty udzielanych świadczeń.
Nie zasługuje również na aprobatę zarzut Prokuratora, że sposób ustalenia opłaty w powiązaniu z najniższym wynagrodzeniem za pracę powoduje nadto jej automatyczny wzrost w przypadku wzrostu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i to bez jakiegokolwiek powiązania z kalkulacją ekonomiczną świadczonych usług.
Wprowadzony w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały zapis, w ocenie Sądu, ma na celu możliwą aktualizację opłaty z uwagi na wzrost cen bez konieczności ciągłych zmian uchwały. Skoro art. 14 ust. 5 u.s.o. upoważnia organ do ustalenia wysokości opłaty, to uznać również należy, że organ upoważniony jest do ustalania zasad waloryzacji tej opłaty. W przedmiotowej sprawie wysokość opłaty odniesiona została do minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tak ustalona waloryzacja w żadnym stopniu nie może wpłynąć na ocenę, że opłata ta nadal ma wymiar procentowy i w związku z tym nie zachodzi konieczność przeprowadzania kalkulacji ekonomicznej. Ponadto przedszkola pobierające opłatę nie będą uprawnione do dowolnego ustalania wzrostu opłaty, lecz będą zobligowane stosować powszechnie dostępne i jednolite wskaźniki.
Również zarzut, że zaskarżona uchwała nie przewiduje możliwości rezygnacji przez rodziców lub opiekunów prawnych dziecka z niektórych świadczeń oferowanych w ramach programu rozszerzonego, a w konsekwencji z konieczności ponoszenia opłat za te świadczenia, z których dziecko faktycznie nie korzysta jest chybiony. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę powyższemu zarzutowi przeczą postanowienia zawarte w § 3 ust. 3 zaskarżonej uchwały, które stanowią, że opłata miesięczna za dodatkowe świadczenia jest umniejszana w przypadku nieobecności dziecka za każdy dzień nieobecności, przyjmując za podstawę rozliczenia liczbę dni zajęć w danym miesiącu. Z powyższego wynika, że rodzice dziecka uiszczają te opłaty wyłącznie za faktyczny a nie deklarowany czas pobytu dziecka w przedszkolu.
Za nieuzasadniony należało uznać również zarzut dotyczący nieważności § 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały. Przepis ten w ocenie Sądu określa jedynie techniczny sposób zawarcia umowy oraz sposobu pobierania opłat za świadczenia opiekuńczo-wychowawcze. Z jego treści nie wynika, aby miał on stanowić podstawę czy też umocowanie do autonomicznego określania przez dyrektorów przedszkoli warunków udzielania świadczeń przedszkolnych. Analizowany zapis uchwały nie narusza ani konstytucyjnej zasady praworządności, ani nie przekazuje upoważnienia ustawowego do tworzenia prawa na inne podmioty nie mające w tym przedmiocie kompetencji. Dlatego zasadnie Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wyjaśniła, że omawiany przepis ma wyłącznie charakter informacyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło