IV SA/Po 194/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. P. i D. P. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki nr ewid.: 102 obręb Grabieniec, gmina Turek (jednostka rejestrowa: 302708_2.0006.102); 2. zasądza od Gminy Turek solidarnie na rzecz skarżących K. P. i D. P. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. i D. P., pismem z dnia 22 stycznia 2025 roku, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, po otrzymaniu w dniu 31 grudnia 2024 roku uchwały w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięci naruszenia prawa, wystąpili do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę Rady Gminy w Turku nr XXXIV/217/02 z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek. Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności Uchwały w części, tj. w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (jednostka rejestrowa: [...]) położnej w miejscowości Grabieniec, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie strony skarżącej Uchwała w sposób istotny narusza: 1) art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż skarżący jako właściciele lub władający nieruchomością nie zostali zawiadomieni o wyłożeniu projektu planu, co spowodowało podjęcie zaskarżonej uchwały bez ich wiedzy i wniosku, wbrew ich interesom jako właścicieli gruntu; 2) art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie uwzględniono w zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności oraz ustalono przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym bez wniosku i wiedzy skarżących/właścicieli. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są właścicielami działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] od dnia 19 grudnia 2001 roku. Wniosek o objęcie tej działki planem pod zalesienie złożył poprzedni właściciel pan R. P.. Skarżący jako właściciel nieruchomości nie otrzymali zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło im zajęcie stanowiska w sprawie, tj. złożenie oświadczenia, iż planowane przeznaczenie terenu nie jest zgodne z ich zamierzeniami dotyczącym nieruchomości. Do skargi załączone zostały: kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer [...], który sporządzono w dniu 19 grudnia 2001 roku (umowa sprzedaży działki nr [...]), pismo informacyjne Wójta Gminy Turek z dnia 20 lutego 2025 roku o przekazaniu skargi do sądu administracyjnego wraz z kserokopią uchwały Rady Gminy Turek z dnia 13 lutego 2025 roku Nr XIII/84/25 w sprawie przekazania skargi do sądu administracyjnego, a także dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Turek zażądała jej oddalenia w całości, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność wnoszącego odpowiedź na skargę. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań wyjaśniono, że w dniu 28 grudnia 2000 roku Rada Gminy Turek podjęła uchwałę Nr XXII/151/00 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy Turek. Przedmiotem opracowania było ustalenie terenów pod zalesienie, a podstawę podjęcia Uchwały stanowiła analiza wniosków składanych przez mieszkańców gminy. Po podjęciu uchwały wnioski były aktualizowane/weryfikowane wspólnie z właścicielami oraz sołtysami poszczególnych miejscowości. Zgodnie z komunikatem wnioski do przedmiotowego planu można było składać do 24 kwietnia 2001 roku. Po tym terminie sporządzono wykaz wniosków, znajduje się na nim R. P. ze wskazaniem nr ewid nieruchomości 102 w obrębie Grabieniec, gm. Turek, jako osoby zainteresowanej przeznaczeniem wskazanej nieruchomości pod zalesienie. W dniu 19 grudnia 2001 roku R. P. zbył w/w nieruchomość na rzecz K. i D. P.. Dnia 11 marca 2002 roku do właścicieli działek znajdujących się w wykazie do zalesienia oraz do właścicieli działek sąsiednich, w tym do K. i D. P., zgodnie z wypisami z rejestru gruntów, zostało wysłane zawiadomienie znak [...], że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach 03.04.2002-26.04.2002 w siedzibie urzędu Gminy Turek (...) w godzinach 12.00 - 14.00 pokój nr 32. W świetle powyższego, zdaniem organu, nie można mówić o naruszeniu procedury planistycznej, ponieważ nie potwierdza się zarzut dotyczący tego, że zamiana planu została dokonana bez zgody i wbrew interesom właścicieli działki o nr ewid.[...] obręb Grabieniec, gm. Turek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest uchwała nr XXXIV/217/02 Rady Gminy w Turku z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy Turek (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z dnia 29 lipca 2002 r. Nr 102, poz. 2555). Skarga jest dopuszczalna. W sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g."), czyli przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z 1 czerwca 2017 roku, który stanowił, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący wykazali, że na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały byli już właścicielami działki nr [...] o powierzchni 1,47ha, położonej w miejscowości Grabieniec, gmina Turek, która to działka na mocy zaskarżonej uchwały została przeznaczona pod zalesienie. Rada Gminy Turek, w odpowiedzi na wezwanie skarżących, w dniu 16 grudnia 2024 roku podjęła uchwałę Nr X/73/24 o odmowie uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.z.p") naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W świetle treści art. 18 ust. 5 u.z.p. w ramach procedury planistycznej organ gminy miał obowiązek zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: - właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, - właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, - osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Przywołany przepis należy traktować jako ius cogens, a wobec tego brak jest możliwości dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób (wyrok WSA w Poznaniu z 9.10.2019 r., IV SA/Po 314/19, LEX nr 2733279). Ze względu na istotnie gwarancyjny oraz ściśle powiązany z procedurą wnoszenia zarzutów charakter obowiązku z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. należy przyjąć - że warunkiem prawidłowego i skutecznego zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny mógł zostać naruszony ustaleniami planu, było co do zasady doręczenie pisma w formie rejestrowanej przesyłki pocztowej (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) lub za pośrednictwem pracownika organu (wyrok WSA w Rzeszowie z 9.04.2024 r., II SA/Rz 1665/23, LEX nr 3711806) W aktach planistycznych przekazanych Sądowi nie ujawniono dokumentu zwrotnego potwierdzenia doręczenia skarżącym w/w zawiadomienia. Tym samym nie można przyjąć, że skarżący zostali skutecznie powiadomieni o wyłożeniu projektu planu. Stosownie zaś do art. 24 ust. 1 u.p.z.p. podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostają naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu miejscowego, wyłożonym do publicznego wglądu, może na piśmie wnieść zarzut do tego projektu. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 4 u.p.z.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym dawała podmiotom, których uprawnienia naruszał wyłożony projekt planu środki jego zaskarżenia w postaci wnoszenia zarzutów na etapie uchwalania planu i nałożony w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.p.z.p. obowiązek powiadamiania o wyłożeniu projektu planu stanowił gwarancję zapewnienia tym podmiotom możliwości skorzystania z przysługujących, w tym zakresie uprawnień (wyrok NSA z 10.05.2006 r., II OSK 103/06, LEX nr 501108). Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 1 u.z.p., stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki nr ewid.: [...] obręb Grabieniec, gmina Turek (jednostka rejestrowa: [...]). O należnych skarżącym kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (300 zł)