IV SA/Po 222/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 lutego 2007 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia [...] nr [...] /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak W dniu [...] sierpnia 2005 roku K.W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla córki K.W. Burmistrz Gminy i Miasta N. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 roku odmówił przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w okresie zasiłkowym od dnia [...] września 2005 roku do dnia [...] sierpnia 2006 roku. W uzasadnieniu Organ wskazał, że miesięczny dochód w rodzinie Strony przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 74, poz. 732 ze zm. – zwanej dalej "ZAU") o [...] zł na osobę w rodzinie. Pismem z dnia [...] października 2005 roku, złożonym w Urzędzie Gminy i Miasta N. w dniu [...] października 2005 roku, K.W. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Strona wskazała, że jej sytuacja materialna na przełomie roku 2004/2005 uległa zmianie. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. na podstawie art.2, art.7 ust.2, art.18 ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 17 maja 2005 r., Nr 86, poz.732 z poźn. zm.) odmówił przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej w okresie zasiłkowym od dnia [...] września 2005 roku do dnia [...] sierpnia 2006 roku. W uzasadnieniu Organ podniósł, że miesięczny dochód w rodzinie Strony przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 7 ust. 2 Ustawy o [...] zł na osobę w rodzinie. Ponadto Organ I instancji wskazał, że w przypadku Strony nie zachodzą przesłanki z art. 3 ust. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) W dniu [...] listopada 2005 roku K.W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W piśmie tym podniosła, iż spełnia kryterium dochodu na osobę w rodzinie do otrzymania zaliczki alimentacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku na podstawie art.1, 17 ust. 1 i art.18 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. nr.79, poz. 856 z 2001r.), art. 17 pkt 1, art.127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku. SKO uznało, że Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał decyzję zgodnie z prawem. W dniu [...] lutego 2006 roku K.W. złożyła skargę na decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2006 roku. W piśmie tym podniosła te same okoliczności, które zostały przez nią wskazane w odwołaniu złożonym w dniu [...] listopada 2005 roku. W odpowiedzi na skargę Strony Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej treści. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "ppsa") sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1ppsa). W wypadku jednak, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej zwanej "kpa"), Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji z urzędu (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wskazane w art. 156 kpa, zaś ich ustalenie w trakcie postępowania musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności (kwestia ta nie zależy od uznania Sądu), chyba że zachodzi sytuacja wskazana w art. 156 § 2 kpa. W myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 134 § 2 ppsa Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Skarżącej z dnia [...] października 2005 roku, złożone w Urzędzie Gminy i Miasta N. w dniu [...] października 2005 roku, w którym Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Należy zaznaczyć, że pismo to zostało wniesione w ustawowym terminie do zaskarżenia decyzji Organu I instancji z dnia [...] października 2005 roku. Organ I instancji potraktował niniejsze pismo jako nową sprawę, co w przekonaniu Sądu administracyjnego jest błędne. Pismo to należało potraktować jako środek odwoławczy od decyzji z dnia [...] października 2005 roku, na co wskazuje dochowanie przez Skarżącą terminu ustawowego do wniesienia środka odwoławczego oraz treść tego pisma (choć Skarżąca nie użyła słowa "odwołanie", to jednak wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej). W myśl wyroku NSA w Warszawie z dnia 20.02.2002 II SA 3079/00, LEX nr 157931 "każde pismo strony, które kwestionuje istotę rozstrzygnięcia należy traktować jako odwołanie , jeżeli tylko zostało złożone w przepisanym terminie (art.129 § 2 kpa). Ponadto, w sytuacji powzięcia wątpliwości co do charakteru pisma, Organ I instancji zobowiązany był do wyjaśnienia tej kwestii w trakcie toczącego się postępowania. Organ administracji publicznej, który nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 kpa jest obowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. W wyniku jednak błędnej kwalifikacji pisma Skarżącej z dnia [...] października 2005 roku Organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2005 roku kolejną decyzję, która dotyczyła tej samej Strony, tej samej sprawy i tego samego okresu, co decyzja Organu I instancji z dnia [...] października 2005 roku. Z uwagi na powyższe rozpatrzenie wniosku Skarżącej z dnia [...] października 2005 roku jako nowej sprawy i wydanie kolejnej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, oznacza bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) oraz zasad wyrażonych w art. 6 i 7 kpa. W niniejszej sprawie Organ I instancji bezpodstawnie rozstrzygnął wniosek, który powinien zostać rozpoznany przez Organ II instancji. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności faktyczne i prawne Sąd administracyjny stwierdził również – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa – nieważność decyzji Organu II instancji, który utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku. Nie ulega wątpliwości, że Organ II instancji zobowiązany był rozpoznać sprawę na nowo w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania przez niego decyzji. Jednakże Organ II instancji błędnie ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, nie dostrzegł bowiem, że decyzja Organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa (co zostało wykazane w akapicie powyżej) i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję nieważną (tj. decyzję Organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku). Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa Sąd stwierdził nieważność decyzji Organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku oraz decyzji Organu II instancji z dnia [...] stycznia 2006 roku. /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak M.K.