IV SA/Po 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowej Komendy Uzupełnień nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. w tej części, w jakiej odmawia skarżącemu przyznania odsetek za okres od dnia [...] lipca 2006 r. do dnia [...] lipca 2006 r. 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ M. Jaśniewicz Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] odmówił J. P. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował m. in. stanowisko służbowe strony i w związku z tym zaproponowano żołnierzowi inne stanowisko służbowe, ale J. P. odmówił jego przyjęcia. Zważywszy na to Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej, a na wniosek żołnierza skrócono termin wypowiedzenia i wydano rozkaz zwalniający go z zawodowej służby wojskowej i przenoszący do rezerwy. W dniu [...] maja 2006 r. Dowódca Wojska Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej J. P. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie, ale bez wyznaczenia na stanowisko, bowiem jej stanowisko nie istniało od dnia [...] listopada 2003 r. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano J. P. zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a przy wypłacie tych należności, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop i odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, przy czym na potrącenie J. P. wyraził zgodę. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm.) tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Organ podkreślił, że instytucja zwłoki (art. 476 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej jako: kc/), w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 kc) warunkowana jest winą, a zważywszy na okoliczności rozpatrywanej sprawy nie sposób przypisać tej winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia, a poza tym realizacja wynikających z decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego świadczeń, została dokonana bez zwłoki i tym samym odsetki od wypłaconego uposażenia stronie się nie należą. W wyniku rozpoznania odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i podzielił jej argumentację. Powyższe decyzje były przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. IV SA/Po 534/08 uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że organy rozstrzygające o żądaniu wadliwie zinterpretowały przepisy art. 81 ust. 1-3, art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). Na skutek kasacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesionej przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 04 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 294/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz obciążył kosztami postępowania kasacyjnego J. P. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. Jednakże decyzja ta nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom, prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i domniemania jej legalności ustaje w tej dacie. Stąd w skutkach prawnych decyzji istotne są również elementy konstytutywne. Moc obowiązująca w czasie decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma dopiero służyć usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (B. Adamiak, J. Borkowski , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 8, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 762-763; M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, Wydanie 3, s. 846). Oznacza to, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. A zatem domniemanie jej legalności upada dopiero z chwilą doręczenia stronie decyzji stwierdzającej nieważność". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że "decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 26 listopada 2002 r. wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania z J. P. stosunku służbowego. Skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Uzyskał zatem nowy status, z którym wiązało się prawo do odprawy, prawo do emerytury wojskowej oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. W tym czasie wobec skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia finansowe, a mianowicie prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, a nie prawo do świadczeń z tytułu pełnienia i pozostawania w zawodowej służbie wojskowej. W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego, a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, nie sposób przyjąć aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów o których mowa w art. 81 ust.1 ustawy pragmatycznej". Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na błędną interpretację przepisu art. 75 ust. 3 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej wskazał, ze przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd pierwszej instancji winien ustalić dokładną datę wymagalności roszczenia i rozstrzygnąć, czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając ponownie sprawę w granicach art. 134 § 1 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. Sąd uznał, że żądanie skarżącego jest uzasadnione, jednakże w niewielkim rozmiarze. Zgodnie z przepisami art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179 poz. 1750 ze zm. – obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 892 ze zm.) uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca za który przysługują. Dalej art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Wreszcie art. 76 ust.1 precyzuje, że prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący J. P. przybył ponownie do służby dnia [...] lipca 2006 r. (k. 102 –[...]) i z tym dniem przyjęto żołnierza do stanu ewidencyjnego. Taka sytuacja powoduje, że przy zastosowaniu powyżej cytowanych przepisów, zaległe wynagrodzenie wraz z dodatkami o których mowa w wyciągu rozkazu wymienione w pkt 3 ppkt 1 do 8 winny być wypłacone skarżącemu w dniu [...] lipca 2006 r. Natomiast z informacji udzielonej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w [...] (k. 127 akt sądowych) z dnia [...] r. wynika, że należności wypłacono skarżącemu dnia [...] lipca 2006 r. Taki stan rzeczy wskazuje, że organ winien naliczyć odsetki za okres od dnia [...] lipca 2006 r. do dnia [...] lipca 2006 r. włącznie, a więc za 12 dni, gdyż przez ten okres pozostawał w zwłoce z wypłatą zaległego uposażenia oraz dodatków wymienionych w rozkazie, o której to zwłoce mowa w art. 75 ust. 3. Z uwagi na powyższe na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ M. Jaśniewicz mb