IV SA/Po 24/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-04-23
Skład orzekający: Bożena Popowska, Paweł Miładowski, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia służbowa funkcjonariusza Policji, stwierdzająca jego nieprzydatność do służby, może być oparta na ogólnikowych twierdzeniach, anonimowych doniesieniach oraz niezweryfikowanych faktach, a także czy korzystanie ze zwolnienia lekarskiego może stanowić podstawę do negatywnej oceny kryterium dyspozycyjności?Ratio decidendi
Opinia służbowa funkcjonariusza Policji, która może prowadzić do daleko idących konsekwencji, w tym zwolnienia ze służby, musi być sporządzona w sposób rzetelny i oparty na zweryfikowanych faktach. Ocena nie może opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach, anonimowych doniesieniach ani niezweryfikowanych informacjach. Korzystanie ze zwolnienia lekarskiego z powodu choroby stanowi usprawiedliwioną okoliczność nieobecności i nie może rodzić negatywnych konsekwencji w postaci zarzutu przy opiniowaniu służbowym ani stanowić podstawy do oceny kryterium dyspozycyjności poniżej wymagań, zwłaszcza w sytuacji braku przepisów wprowadzających limity dni zwolnienia lekarskiego dla funkcjonariuszy Policji.Stan faktyczny
Skarżący, policjant M. B., zakwestionował opinię służbową stwierdzającą jego nieprzydatność do służby. Opinia ta opierała się na zarzutach dotyczących braku samodzielności, zaangażowania, pracy w zespole, rozwoju zawodowego oraz dyspozycyjności, a także na konkretnych zdarzeniach i uwagach innych funkcjonariuszy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących kryteriów oceny oraz przepisów dotyczących wykroczeń i pracy operacyjnej. Organ odwoławczy utrzymał opinię w mocy, a skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją opinię służbową.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r. w przedmiocie opinii służbowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją opinię służbową z dnia [...] r. /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/P.Miładowski
Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. na podstawie § 10 ust. 2 pkt 3 i § 11 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej wydał opinię służbową za okres pełnienia służby od [...] grudnia 2007 r. do [...] października 2008 r. przez policjanta będącego w okresie służby przygotowawczej post. M.B..
Opinia ta składa się z pięciu części: cześć A- dane opiniowanego, część B- opis stanowiska służbowego, część C – ocena opiniowanego w tym:
- pkt 1- ocena przygotowania zawodowego - zgodnie z wymaganiami przy czym wykształcenie – powyżej wymagań
- pkt 2 . ocena wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności według określonych kryteriów tj.
a) znajomość obowiązujących przepisów i procedur oraz umiejętność ich stosowania – zgodnie z wymaganiami
b) rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji – poniżej wymagań
c) planowanie i organizowanie pracy – zgodnie z wymaganiami
d) praca w zespole – poniżej wymagań
e) komunikacja – zgodnie z wymaganiami
f) zdolność analityczna – zgodnie z wymaganiami
g) samodzielność – poniżej wymagań
h) kreatywność - zgodnie z wymaganiami
i) dyspozycyjność - poniżej wymagań
j) radzenie sobie w sytuacjach kryzysowych – brak oceny
k) realizacja zadań i czynności - poniżej wymagań
l) pozostałe dotyczyły tylko policjantów na stanowiskach kierowniczych
- pkt. 3 – ocena opisowa opiniowanego w zakresie przygotowania zawodowego, wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności, a także predyspozycji do zajmowania stanowiska służbowego – w tej części opinii stwierdzono m.in.
a) braki samodzielności - gdyż jak ustalono podczas rozmowy z wymienionym bał się on pełnić służbę w patrolu jednoosobowym na I zmianie w rejonie obszaru zabudowanego tj. rejonu, który w dniu rozmowy został mu przydzielony
b) brak zaangażowania w realizacji zadań służbowych, a w szczególności skutecznego represjonowania sprawców wykroczeń najbardziej uciążliwych społecznie – w tym zakresie opiniowanemu zarzucono zbyt częste stosowanie pouczeń zamiast mandatów (w okresie od 01.01.2008 r. do 30.09.2008 r. za wszystkie ujawnione wykroczenia nałożył jedynie 10 mandatów w tym 4 z zakresu bezpieczeństwa w ruch drogowym – zdaniem opiniującego jest to stan niezadowalający), nie wykazywanie aktywności w realizacji prostych metod i form pracy operacyjnej tj. pozyskiwania informacji o osobach i zdarzeniach będących w zainteresowaniu organów ścigania ( w w/w okresie sporządził tylko 2 meldunki informacyjne)
c) przeprowadzenie w dniu [...].10.2008 r. z opiniowanym przez nadkomisarza S.W. rozmowy dyscyplinującej dotyczącą stwierdzonych nieprawidłowości i uchybień przy obsłudze zgłoszonej interwencji, których dopuścił się będąc dowódcą patrolu – policjantowi wykazano wówczas opieszałość i brak stanowczości w podejmowaniu działań zapobiegających zdarzeniom naruszającym bezpieczeństwo i porządek publiczny oraz zmierzających do przywrócenia porządku publicznego i spoczynku nocnego przez grupę młodzieży (na potwierdzenie wspomnianym faktów opisano zdarzenie z [...].10.2008 r., kiedy to M. B. pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym przejeżdżając radiowozem w okolicach ul. S. w M. nie zareagował na grupkę młodych ludzi, który stali nogami na ławkach oraz używali otwartego ognia lub rac podpalając nimi stojące obok drzewo. Zdarzenie to miało zostać skomentowane przez zastrzegającą anonimowość osobę słowami "Oto nasza Policja").
d) liczne zastrzeżenia co zaangażowania w służbę post. M. B. oraz jego postępowania w trakcie interwencji lub prostych czynności policyjnych zgłaszane do opiniującego oraz jego zastępcy nadkom. S. W. przez kolegów opiniowanego z Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego oraz innych komórek organizacyjnych a także funkcjonariuszkę Straż Miejskiej w M., którzy jednak prosili o zachowanie anonimowości i nie chcieli informować o tych nieprawidłowościach drogą służbową swoich przełożonych
e) korzystanie przez opiniowanego od 1.01.2008 do 17.10.2008 r. łącznie z 40 dni zwolnienia lekarskiego, co zdaniem opiniującego znacznie ogranicza dyspozycyjność i utrudnia organizację służby zewnętrznej ze względu na zapewnienie jej ciągłości.
f) propozycje dotyczące rozwoju zawodowego opiniowanego oraz części E- wnioski
końcowe dotyczące opiniowanego – w tej części stwierdzono, iż opiniowany jest
nieprzydatny do służby
Od powyższej opinii M. B. złożył odwołanie do Komendanta Powiatowego Policji w M. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów regulujących opiniowanie służbowe, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.
- § 6 ust.1 pkt. 3 rozporządzenia MSWiA z 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej ( Dz. U. nr 98, poz. 890 ze zm. dalej: rozporządzenie) – dotyczące kryterium oceny własnej i podnoszenia kwalifikacji – ponieważ przełożony oceniając to kryterium poniżej wymagań w części opisowej nie udowodnił, iż obecnie opiniowany nie uczy się, nie uzupełnia wiedzy, oraz, że nie posiada umiejętności samodzielnego wyszukiwania i zdobywania informacji,
- § 6 ust.1 pkt. 5 rozporządzenia, – dotyczącego kryterium praca w zespole – ponieważ przełożony oceniając to kryterium poniżej wymagań w części opisowej nie udowodnił, że opiniowany nie zrozumiał celów i korzyści wynikających ze wspólnej realizacji zadań, a wręcz przeciwnie namawiał opiniowanego do rywalizacji z innymi policjantami krytykując go w opinii za słabe wyniki, mimo, że kryterium to zakazuje rywalizacji, lecz wskazuje na konieczność współdziałania z innymi policjantami.
- § 6 ust.1 pkt. 8 rozporządzenia – dotyczącego kryterium samodzielność – ponieważ przełożony oceniając to kryterium poniżej wymagań nie udowodnił opiniowanemu braku samodzielności w pełnieniu służby, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że opiniowany boi się pełnić służbę samodzielnie o czym dowiedział się od samego opiniowanego co jest według niego nieprawdą.
- § 6 ust.1 pkt. 12 rozporządzenia – dotyczącego kryterium oceny realizacji zadań i czynności ponieważ przełożony oceniając to kryterium poniżej wymagań wykazał co prawda, że opiniowany ma tzw. wyniki w służbie na niskim poziomie z uwagi na małą ilość wystawianych mandatów, uzyskiwanych informacji o przestępstwach, zbyt dużo udzielania pouczeń za popełniane wykroczenia, to jednak zdaniem opiniowanego kryterium to pozostaje w sprzeczności z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, który nakazuje policjantom służyć społeczeństwu a nie na siłę karać obywateli aby uzyskać określone wyniki.
- § 6 ust.1 pkt. 10 rozporządzenia – dotyczącego kryterium oceny dyspozycyjność, ponieważ przełożony oceniając to kryterium poniżej wymagań w części opisowej nie udowodnił, że opiniowany jest niedyspozycyjny w służbie jak i poza nią.
- art. 41 kodeksu wykroczeń, art. 96 § 1, art. 97 § 1, art. 98 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w związku z § 3 i § 10 ust. 2 Zarządzenia nr 329 KGP z dnia 23.03.2008 r w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjnych w zakresie wykonywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz.Urz. KGP nr 9, poz..48) ponieważ przełożony w części opisowej opinii bezzasadnie zarzucił opiniowanemu liberalne rozlicznie sprawców wykroczeń i ograniczanie się do udzielania pouczeń. Zdaniem opiniowanego twierdzenia przełożonego w tym zakresie są gołosłowne, nieprecyzyjne, a zarzut braku właściwego zaangażowania jest nietrafny, gdyż zgodnie z w/w przepisami nie ma on obowiązku prawnego nakładania mandatów.
- § 20 i § 30 ust. 4 Zarządzenia nr 768 KGP z dnia 14.08.2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym – z uwagi na to, iż przełożony w części opisowej opinii bezzasadnie i bezprawnie zarzucił opiniowanemu niewykazywanie aktywności w realizacji prostych metod i form pracy operacyjnej bowiem zgodnie z § 20 Zarządzenia nr 768 KGP – uprawnienia do stosowania prostych form pracy operacyjnej posiadają tylko i wyłącznie policjanci komórek wywiadowczych pełniący służbę bez umundurowania, co oznacza zdaniem odwołującego się, że nie może on stosować tych form pracy w służbie patrolowej, a zgodnie z § 30 ust. 4 może on tylko pozyskiwać i przyjmować informacje na temat występujących zagrożeń.
Ponadto M. B. zarzuca, że całą opinię oparto na trzech zdarzeniach. Przy pierwszym przełożony w opinii służbowej nie opisuje przebiegu interwencji i nie podaje na czym polegały uchybienia, używa ogólnikowych stwierdzeń mówiących o braku stanowczości i opieszałości przy interwencji co do zakłócania ciszy nocnej. W drugim zdarzeniu przekręcono zdaniem odwołującego niektóre fakty, co do otwartego ognia, a w trzecim zdarzeniu wg odwołującego funkcjonariuszka Straży Miejskiej przekręciła fakty odgrywając się w ten sposób na policjantach za niespełnione ambicje. Nadto M. B. wniósł o powołanie przez Komendanta Komisji do zbadania zasadności odwołania.
Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. powołał Komisję do zbadania zaskarżonej opinii służbowej.
W dniu [...] grudnia 2008 r. Komisja do zbadania zaskarżonej opinii służbowej po dokonaniu analizy zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej M. B. sporządziła sprawozdanie z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonej opinii.
Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię. Uzasadnienie tej decyzji zawiera większość argumentów zawartych w zaskarżonej opinii.
W dniu [...] stycznia 2009 r. M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendanta Powiatowego Policji w P. utrzymującą opinię służbową dotyczącą skarżącego i stwierdzającą nieprzydatność do służby z dnia [...] października 2008 r. wystawioną przez Naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż:
- nie zgadza się całkowicie z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji dotyczących rozwoju własnego i podnoszenia kwalifikacji zawodowych, gdyż argument nie podnoszenia kwalifikacji zawodowych z uwagi na to, że w okresie kiedy odbywały się szkolenia skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim nie można uznać za uzasadniony. Art. 67 ust. 1 Konstytucji RP zapewnia bowiem prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę. Ponadto okoliczności choroby należy uznać w rozumieniu § 17 rozporządzenia MSWiA z 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. Nr 61, poz.1261) za okoliczność usprawiedliwioną i nie może rodzić żadnych konsekwencji w postaci zarzutu przy opiniowaniu służbowym, zwłaszcza nie może być powodem do twierdzeń, że było to przyczyną nie podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
- nie zgadza się całkowicie z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji co do oceny kryterium pracy w zespole – zdaniem skarżącego twierdzenie co do uwag i zastrzeżeń policjantów i innych osób co do jego służby jest gołosłowne, gdyż nie podaje się konkretnych faktów związanych z opisywanymi zdarzeniami, nadto brak wyników lub wyniki na poziomie niezadowalającym nie mogą być utożsamiane z cechą pracy w zespole. Jak podaje skarżący brak wyników świadczy o tym, iż ludzie właściwie reagują na mundur policyjny i postępują zgodnie z prawem.
- nie zgadza się całkowicie z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji dotyczących oceny kryterium samodzielności, gdyż Zarządzenie nr 768 KGP w § 27 ust. 2 wyraźnie nakazuje, że służbę w patrolach jednoosobowych mogą pełnić wyłącznie policjanci posiadający odpowiednie doświadczenie, będący w służbie stałej, a więc zdaniem skarżącego nie ma on w myśl tego przepisu prawa pełnić takiej służby.
- nie zgadza z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji co do prostych metod i form pracy operacyjnej . Jak podaje skarżący zakres jego działania określa wskazane na wstępie Zarządzenie nr 768 KGP i nie można stosować do niego poufnego, niepublikowanego Zarządzenia nr Pf-634 KGP z dnia 30.06.2006 r., gdyż skarżący nie był na nim szkolony, a poza tym jest ono stosowane przez policjantów pełniących służbę w komórkach operacyjno- rozpoznawczych z uwagi na poufność aktu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w M. wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. , nr 153, poz.1270 ze. zm). W uzasadnieniu organ podtrzymał wszystkie swoje wcześniejsze argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze. zm.) i art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze. zm – dalej ppsa) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Podstawę wydania zaskarżonego aktu stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 07/43/277 oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. (Dz. U .nr 98,poz.890 ze zm.).
Zgodnie z art. 35 ust.1 ustawy o Policji policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu, natomiast szczegółowe zasady i tryb opiniowania policjantów, uwzględniające przesłanki opiniowania i jego częstotliwości, kryteria brane pod uwagę przy opiniowaniu, właściwość przełożonych w zakresie wydawania opinii, tryb zapoznawania funkcjonariuszy z opinią służbową oraz tryb wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej. (Dz. U. z dnia 3 lipca 2002 r.). Opiniowanie służbowe nie jest celem samym w sobie, ma charakter instytucji instrumentalnej. Służy celom określonym w § 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia a mianowicie ma na celu w szczególności: 1)motywowanie do sprawnego wykonywania zadań i czynności służbowych, ustalanie przydatności zarówno na danym stanowisku, jak i generalnie do służby, wyłanianie najlepszych kandydatów do mianowania lub powołania na wyższe stanowisko służbowe oraz na wyższy stopień policyjny, stanowi ono podstawę do określenia indywidualnego programu rozwoju zawodowego, które w zależności od rodzaju uzyskanej opinii uzależniają zmianę lub rozwiązanie stosunku służbowego policjanta (art.38 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji przewiduje możliwość przeniesienia policjanta na niższe stanowiska służbowe w razie nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, art.38 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji przewiduje możliwość przeniesienia policjanta na niższe stanowiska służbowe w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy, art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej itd.)
Zgodnie z poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie okresowa opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego policjanta, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w drodze którego przełożony stwierdza czy rozwój zawodowy opiniowanego Policjanta przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są należycie wykonywane, gwarantując sprawność działania całej formacji zbrojnej oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że opinia służbowa ma charakter decyzji uznaniowej , gdyż sporządzana jest podstawie zgromadzonych dowodów mogących być zinterpretowany w różnorodny sposób co pozawala na uznaniowe spojrzenie organu na pełnioną przez opiniowanego służbę .
Decyzja administracyjna wydawana w ramach uznania administracyjnego dopuszcza wybór przez organ stosujący prawo jednej z możliwych konsekwencji normy prawnej, jednakże przy określeniu kryterium ocennych, jakimi ma kierować się organ administracyjny przy wydawaniu decyzji. Swobodne uznanie organu nie może jednak nosić cech dowolności, decyzja taka powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r. sygn. akt SA 810/81 opubl. ONSA nr 1. poz. 45)
Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie sam przez się sądowej kontroli, ale zakres tej kontroli znacznie ogranicza, tzn. ogranicza się do kontroli zgodności decyzji z normami dopełnienia. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 KPA. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowo-administracyjną. Oznacza to, że sądowa kontrola tego rodzaju orzeczeń obejmuje samo postępowanie poprzedzające jego wydanie, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania przez właściwy organ wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zachodzi duża wątpliwość co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania w tej sprawie poprzedzającego wydanie przedmiotowej opinii jak i samej opinii, która w ocenie Sądu nosi cechy dowolności.
Analiza zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności treść opinii z dnia [...] października pozwala na stwierdzenie, iż Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. sporządzając opinię służbową za okres służby od dnia [...]grudnia 2007 r. do [...] października 2008 r. nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego, a dowody na których się oparł nie uzasadniają zajęcia stanowiska w postaci stwierdzenia, iż M. B. jest nieprzydatny do służby.
Organ wskazuje w opinii służbowej z dnia [...].10.2008 r. i w raporcie z dnia [...].11.2008 r. dokonując oceny kryterium: rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji zawodowych, wziął pod uwagę fakt, iż w dwukrotnie w okresie kiedy odbywały się szkolenia korzystał ze zwolnienia lekarskiego, co zdaniem organu nie było przypadkiem a miało na celu uchylanie się możliwości podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Sąd w tym zakresie przyznał rację Skarżącemu, iż korzystanie ze zwolnienia lekarskiego z powodu choroby stanowi usprawiedliwioną okoliczność nieobecności w służbie, a co za tym idzie nie może rodzić żadnych negatywnych konsekwencji dla osoby korzystającej z takiego zwolnienia. Organ wskazał, iż korzystanie przez skarżącego ze zwolnienia lekarskiego w okresie kiedy odbywały się szkolenia miało charakter celowy jednak nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Dlatego też zdaniem Sądu organ nie wykazał we właściwy sposób dlaczego kryterium rozwój własny ocenił – poniżej wymagań.
Dokonując natomiast oceny kryterium praca w zespole – poniżej wymagań jak podaje organ oparł się na uwagach innych policjantów, strażniczki miejskiej oraz Z-cy Naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego, którzy twierdzili, że skarżący nie wykazuje zaangażowania w służbie, unika wykonywania prostych czynności policyjnych tj. legitymowanie lub kontrole pojazdów itd. Organ powołując się jednak na te uwagi w opinii służbowej nie wymienia z imienia i nazwiska osób, które czyniły takie uwagi pod adresem Skarżącego tłumacząc się, iż osoby te chciały zachować anonimowość, nadto uwagi te miały bardzo ogólny charakter i nie były poparte żadnymi konkretnymi zdarzeniami. W ocenie Sądu organ sporządzający opinię służbową, która może rodzić tak daleko idące konsekwencje dla opiniowanego nie może dokonywać ocen w oparciu o tak ogólnikowe i pochodzące od anonimowych osób twierdzenia, których w dodatku prawdziwość nie została w żaden sposób przez opiniującego zweryfikowana, a wręcz przyjęta bezkrytycznie za prawdę obiektywną.
Sąd nie podziela również argumentacji organu co do uzasadnienia oceny kryterium dyspozycyjność poniżej wymagań, z uwagi na to, że jak podaje organ skarżący w okresie od [...].12.2007 r. do [...].10.2008 r. korzystał z 40 dni zwolnienia lekarskiego, co zdaniem opiniującego znacznie ogranicza jego dyspozycyjność i utrudnia organizację służby. Należy bowiem podkreślić, iż żaden akt prawny nie wprowadza w stosunku do funkcjonariuszy Policji limitów w zakresie ilości dni korzystania ze zwolnień lekarskich, dlatego też brak jest obiektywnych odnośników, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że korzystanie np. z więcej niż 40 dni zwolnienia lekarskiego stanowi o braku dyspozycyjności czy też jest nadużyciem przysługujących uprawnień, tak jak np. czyni to kodeks pracy który w art. 53 stanowi, iż po określonym w tym przepisie czasie nieobecności w pracy z powodu choroby pracodawca może rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia.
W ocenie Sądu przedmiotowa opinia sporządzona została w sposób nieprawidłowy gdyż twierdzenia zawarte w tej opinii nie zostały poparte żadnymi konkretnymi zdarzeniami. Czytając tą opinię ma się nieodparte wrażenie iż została ona sporządzona na podstawie twierdzeń, których prawdziwości opiniujący w żaden sposób nie zweryfikował lub faktów, które jednak nie powinny być w ogóle brane pod uwagę przy sporządzaniu przedmiotowej opinii albo niczego nie dowodzą.
Wydający opinię sporządza ją samodzielnie lub przy pomocy bezpośredniego przełożonego, opierając się na okresowych ocenach wywiązywania się opiniowanego z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności. Bezpośredni przełożony sporządza ocenę co najmniej raz w każdym roku służby. Powinna ona uwzględniać samoocenę opiniowanego w zakresie przygotowania zawodowego, a także wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż M. B. oceniano dwukrotnie. W dniu [...] października 2007 r. wystawiono okresową ocenę za okres służby od [...] lipca 2007 r. do [...] października 2007 r. Ocena opiniowanego w zakresie przygotowania zawodowego całkowicie pokrywa się z oceną bezpośredniego przełożonego.
Poniżej wymagań zarówno opiniowany jak i bezpośredni przełożony ocenili jedyni wykształcenie. Wszystkie pozostałe kryteria zostały ocenione zgodnie z wymaganiami. Przy ocenie wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności według kryteriów wymienionych z punkcie II bezpośredni przełożony tylko realizacje zadań i czynności ocenił poniżej wymagań. Pozostałe kryteria ocenił zgodnie z wymaganiami. We wnioskach końcowych przełożony stwierdził, iż ocena policjanta na zajmowanym stanowisku służbowym jest poniżej wymagań.
Opinia służbowa za okres służby od [...] grudnia 2006 r. do [...]grudnia 2007 r., która obejmuje częściowo okres oceny okresowej wszystkie kryteria ocenia zgodnie z wymaganiami.
Z kolei ocena za okres służby od [...] grudnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r. we wnioskach końcowych zawiera stwierdzenie iż opiniowany spełnia kryteria zgodnie z wymaganiami.
Opinia służbowa obejmująca okres służby od [...] grudnia 2006 r. do [...] grudnia 2007 r. ocenia policjanta jako przydatnego na zajmowanym stanowisku – dobrze realizującego zadania i czynności służbowe.
Natomiast w ocenie za okres od [...] lipca 2007 r. do [...] października 2007 r. we wnioskach końcowych oceniono policjanta poniżej wymagań. Z porównania okresu służby za jaki wystawiano opinie służbowe i oceny okresowe wynika bezspornie, iż na podstawie negatywnej oceny okresowej wystawiana była pozytywna opinia służbowa i odwrotnie.
Okoliczność ta budzi wątpliwości co do rzetelności sporządzania ocen okresowych jak i opinii służbowych.
Podkreślenia wymaga też fakt, iż w raporcie z dnia [...] listopada 2008 r. sporządzonym przez Naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. zawarte są niestosowne określenia wyrażające negatywny stosunek przełożonego do opiniowanego.
Nadto zastrzeżenia Sądu budzi fakt, że Komisja, która została powołana przez Komendanta Głównego Policji w M. do zbadania zaskarżonej przez M. B. opinii służbowej w swoim sprawozdaniu nie przedstawiła żadnego uzasadnienia swojego stanowiska w tej sprawie, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, iż w świetle analizy zebranych materiałów, na podstawie których została wydana opinia służbowa należy utrzymać zaskarżoną opinię w mocy. Zauważyć należy, iż w skład komisji wchodziło 3 członków a jeden z nich – przedstawiciel Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w M. wnioskował o uwzględnienie odwołania, biorąc pod uwagę zmianę środowiska pracy z możliwością przeniesienia do innej jednostki. Na postawie tego sprawozdania Komendant Powiatowy Policji w M. utrzymał zaskarżoną opinię w mocy. Uzasadniając swoją decyzję przytoczył dokładnie te same argumenty, na które powoływał się opiniujący w swoim raporcie z dnia [...].11.2008 r. dla KPP w M. w sprawie przedmiotowej opinii. Komendant Powiatowy Policji w M. jako organ rozpatrujący odwołanie w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego argumentację opiniującego wyrażoną w przedmiotowej opinii uznał za słuszną ograniczając się jedynie do jej przepisania i uznania za swoją.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153. poz.1270 ze zm.)
/-/ I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/P. Miładowski
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło