IV SA/Po 256/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej na rzecz skarżącego D. J. kwotę 200 / dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/P.Miłladowski /-/J.Stankowski /-/E.Makosz-Frymus KP Wnioskiem z [...] października 2005r. D. J. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w L. o przyznanie mu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Uzasadniając swój wniosek skarżący podał, że obecnie mieszka z matką w jej mieszkaniu położonym w L. przy ul. [...]. Skarżący podał, że wcześniej zamieszkiwał z żoną i synem w ich wspólnym domu w W. przy ul. [...], który po rozwodzie został sprzedany, a kwota uzyskana przez skarżącego nie wystarczyła mu na kupno nowego mieszkania. Do wskazanego wniosku skarżący dołączył oświadczenie mieszkaniowe z którego wynika, że jedynym członkiem jego rodziny jest jego matka L. J., oraz że nie posiadają ani on, ani jego matka lokalu mieszkalnego, lub domu albo kwatery tymczasowo przydzielonej przez Służbę Więzienną. Skarżący przedłożył także poświadczenie wydane [...] 2005r. przez Urząd Miasta L., z którego wynika, że od [...] września 2002r. jest on zameldowany na pobyt stały w L. przy ul. [...]. Z dołączonego odpisu księgi wieczystej KW nr [...] z [...]2005r. wynika, że użytkownikiem wieczystym działki nr [...], położonej w L. przy ul. O. jest L. J. Ponadto do wniosku z [...] października 2005r. dołączony został wyrok Sądu Okręgowego w P.– Ośrodek Zamiejscowy w L., Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z [...] listopada 2001r., rozwiązujący małżeństwo D. J. i R. J., prawomocny z dniem [...] grudnia 2001r. Z kolei z dołączonej umowy sprzedaży nieruchomości zabudowanej położonej w W. zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] czerwca 2002r., wynika, że D. J. i R. J. sprzedali rzeczoną nieruchomość na rzecz R. J. i M. J. za kwotę 100.000 zł wpłaconą po połowie na rzecz D. J. i R. J. Decyzją nr [...] z [...] października 2005r. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. na podstawie art. 89 ustawy z 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2002r., nr 207, poz. 1761 ze zm., dalej: ustawa o Służbie Więziennej) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 października 2003r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 2003r., nr 187, poz. 1831, dalej: rozporządzenie), odmówił potwierdzenia spełnienia warunków do otrzymania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nie może być interpretowany w oderwaniu od przepisów rozdziału tej ustawy i zawartych tam reguł celowościowych. Organ wskazał, że skoro skarżący sprzedał dom, to zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu. Odwołując się od wskazanego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że spełnia przesłanki wskazane w art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzeniu. Podkreślił, że jest funkcjonariuszem służby stałej, nie posiada lokalu mieszkalnego ani domu, oraz nie przydzielono mu kwatery tymczasowej. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją nr [...] z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. Odpowiadając na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny między stronami i nie budzi wątpliwości Sądu, albowiem zgromadzone w sprawie dokumenty w sposób jednoznaczny pozwalają odtworzyć okoliczności istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia. Istotą sporu jest kwestia interpretacji przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, a w szczególności zagadnienie, czy wykładni tej należałoby dokonywać w powiązaniu z pozostałymi przepisami rozdziału 6 tej ustawy. W ocenie Sądu organy słusznie wskazały, że powołany przepis należy interpretować w powiązaniu z normami wynikającymi z innych przepisów, w tym także z przepisu art. 91 ustawy o Służbie Więziennej. Stanowisko, które zaprezentowały w niniejszej sprawie organy, a które podziela Sąd jest zbieżne z utrwaloną już linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z 24 lutego 2006r. sygn. akt I OSK 508/05). Dokonując analizy przepisów przedmiotowej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku, uznał, że uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem podstawowym, dopiero wtedy, gdy nie można zapewnić przydziału tego lokalu, może wchodzić w grę przyznanie innej formy pomocy. W tej sytuacji przyjąć trzeba, że rację ma organ twierdząc, że art. 89 ust. 1 ustawy musi być interpretowany łącznie z art. 91 ust. 1. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie innego podejścia do interpretacji przepisów rozdziału 6 ustawy o Służbie Więziennej, w tym do uregulowanego w nim prawa do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania, musiałoby prowadzić do wniosku, że każdemu funkcjonariuszowi, niezależnie od tego, ile i jakich lokali wcześniej zbył, równoważnik taki przysługuje. Taka interpretacja zaś nie wydaje się być zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji RP. Sąd podziela powyższe wywody, uznając, że istotnie przepisy ustawy o Służbie Więziennej regulujące kwestie mieszkań funkcjonariuszy, winny być interpretowane w szerszym kontekście, albowiem tylko taka wykładnia uwzględnia kryterium celowości. Odnosząc się do kwestii zbycia mieszkania przez skarżącego, Sąd uznał za konieczne zwrócenie uwagi na dwie istotne okoliczności – do sprzedaży doszło po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego z [...] 2001r. rozwiązującego małżeństwo D. J. i R. J., oraz fakt, że byli małżonkowie figurowali jako współwłaściciele nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L. Mając na uwadze powyższe, jak również wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione w uzasadnieniu powołanego orzeczenia, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaszła negatywna przesłanka określona w art. 91 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej. Podkreślić należy, że zbycie nieruchomości było w istocie podziałem wspólnego majątku, dokonanym przez byłych małżonków po ustaniu związku małżeńskiego. Z tego też punku widzenia nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do zbycia o którym mowa w art. 91 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej., zważyć bowiem trzeba, że powołany przepis odnosi się do sytuacji w której zbycia dokonuje funkcjonariusz lub funkcjonariusz z małżonkiem – na co wskazuje spójnik alternatywy łącznej "lub". Sprzedający nie byli już małżonkami, łączyła ich jedynie współwłasność nieruchomości opisanej w akcie księdze wieczystej KW nr [...]. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), orzeczono jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji nie orzeczono z uwagi na to, że nie przyznaje ona praw ani nie nakłada obowiązków. Zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącego, zasądzono w punkcie 2 wyroku na podstawie art.200 p.p.s.a. /-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski /-/ E. Makosz-Frymus za nieobecnego /-/P.Miładowski KP