IV SA/Po 314/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. K. J. (zwany dalej: Wnioskodawca) skierował do Wójta Gminy O. wniosek o udostępnienie informacji publicznej (zwany dalej: wniosek) w postaci udostępnienia następujących informacji: 1. komu (jakiemu podmiotowi) Urząd Gminy O. i w jakim zakresie zlecił obsługę prawną urzędu (z pominięciem zatrudnionego na etat pracownika), 2. jakie koszty ponosi Urząd Gminy w O. za obsługę prawną przez podmiot zewnętrzny, 3. jakie koszty Urząd Gminy O. poniósł w związku z reprezentowaniem przez prawnika z poza urzędu w sprawie o ustalenie własności Ratusza w O., 4. jakie koszty Urząd Gminy w O. poniósł za reprezentowanie przez adwokata [...] [...] w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu w sprawach: sygn. akt II SAB/Po 18/15 i sygn. akt II SAB/Po 19/15. Wójt Gminy O. (zwany dalej: Wójt) decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], odmówił udzielenia Wnioskodawcy informacji publicznej dotyczącej obsługi prawnej gminy powołując się na ograniczenie wynikające z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej: Udip). Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: SKO, Kolegium) decyzją nr [...] (bez daty decyzji) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uczestniczenia w postępowaniu podmiotów, które są stronami umów o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej gminy i które są zainteresowane ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ mają interes prawny wynikający z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Wójt, wydaną na podstawie art. 10, art. 16 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 Udip oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej:"), odmówił udzielenia Wnioskodawcy informacji publicznej dotyczącej obsługi prawnej Gminy. Na skutek odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...], bez daty, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na skutek skargi wniesionej na powyższą decyzję przez M. S. (zwanego dalej: skarżący), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 913/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2014 r. Wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Po 2/16 sąd: I. stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2015 r. II. umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku III. stwierdził, że bezczynność Wójta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, IV. zasądził od Wójta na rzecz Wnioskodawcy kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] czerwca 2016 r. Wnioskodawca złożył ponownie skargę na bezczynność Wójta w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Po 56/16) zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku z dnia [...] maja 2015 roku w zakresie pkt 3, w terminie dwóch tygodni od daty zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Wójt odmówił udzielenia Wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie pkt 3 wniosku z dnia [...] maja 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 08 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1115/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił jednak zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. W dniu [...] grudnia 2016 r. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kolejną skargę na bezczynność Wójta. Na skutek tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 110/16: I. stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie załatwienia pkt 3 wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2015 r., II. stwierdził, że bezczynność Wójta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. umorzył postępowanie w przedmiocie załatwienia wniosku z [...] maja 2015 r. w zakresie pkt 3 wniosku, IV. oddalił wniosek o wymierzenie Wójtowi grzywny oraz V. orzekł o kosztach postępowania. Przed zapadnięciem rzeczonego wyroku, w związku ze skargą z dnia [...] grudnia 2016 r., decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Wójt po raz kolejny odmówił udzielenia Wnioskodawcy informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., na która skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł skarżący - M. S.. Skarga zarejestrowana została pod sygnaturą IV SA/Po 314/17 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)). Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Zgodnie zaś z art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że koniecznym stało się uchylenie decyzji organów obu instancji, a to ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r., jak również poprzedzająca ją decyzja Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r. zostały wydane w sytuacji, gdy w obrocie pozostaje nadal rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w sprawie, tj. decyzja Wójta z dnia [...] września 2016 r. Decyzja z dnia [...] września 2016 r. funkcjonuje bowiem w obrocie prawnym do dnia dzisiejszego na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzji Kolegium, która uchylała właśnie decyzję z dnia [...] września 2016 r., .czyli organu II instancji. W obowiązującym porządku prawnym nie jest zaś dopuszczalna sytuacja, w której w obrocie znajdują się dwie decyzje tożsame tak pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, a takimi decyzjami są właśnie: decyzja Wójta z dnia [...] września 2016 r. i – objęta na zasadzie art. 135 Ppsa niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym – decyzja Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r. Owej niezgodności z prawem nie wychwyciło Kolegium działające w ramach odstępowania odwoławczego, co również stanowi naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 15 Kpa statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia tego rozstrzygnięcia. W opisanych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 Ppsa. Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni, że w sprawie zapadły już, opisane powyżej, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Tymczasem zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.