IV SA/Po 330/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 września 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nałożył na A. S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 22.110,30 zł, jednocześnie wzywając do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. do dnia 15 grudnia 2013r. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem o zażaleniu A. S. otrzymał dnia 31 października 2013r. W dniu 13 listopada 2013r. A. S.złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru składający zażalenie odebrał postanowienie w dniu 31.10.2013r., zatem ostateczny siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 7.11.2013r. Zażalenie zostało nadane na poczcie w dniu 13 listopada 2013r. – data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano zażalenie, a więc po przewidzianym terminie. Jednocześnie wraz z zażaleniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wobec czego organ na podstawie art.134 k.p.a. orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Odpis tego postanowienia A. S. odebrał 23 grudnia 2013r. W dniu 14 stycznia 2014r.(data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] października 2013r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż składając zażalenie na postanowienie PINB będąc źle poinformowanym uiścił opłatę za przesyłkę w znaczkach pocztowych w kwocie niższej od wymaganej. Przesyłka nie została przyjęta przez organ powiatowy z powodu odmowy dopłaty 5 groszy i list został zwrócony. Niezwłocznie po zwrocie przesyłki ponownie przesłał zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 kpa. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (wyrok NSA z dnia 8.02.2007 r. II OSK 1806/06, LEX nr 337473). W związku z powyższym w ocenie organu konieczne było odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. Także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia A. S. złożył w dniu 14 stycznia 2014r., po terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, czyli od dnia 8 listopada 2013r. – zwrotu nienależycie opłaconej korespondencji. W momencie zwrotu korespondencji w dniu 8.11.2013r.odwołujący mógł mieć świadomość, iż ponownie ją nadając w placówce Poczty Polskiej, zrobił to po terminie 7 dniowym przysługującym stronie na złożenie zażalenia. W takiej sytuacji zażalenie winno być uzupełnione o wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Nawet jeśliby przyjąć, że odwołujący nie miał takiej świadomości, a o uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia WWINB z [...].12.2013r., doręczonego mu 23.12.2013r., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...].10.2013r. został nadany dnia 14.01.2014r. czyli po terminie 7 dniowym od zaistnienia tego zdarzenia. Licząc tak termin minął on w dniu 30.12.2013r. Niedopuszczalne jest natomiast przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie tegoż terminu. Nadto organ wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia winien być przesłany łącznie z zażaleniem, co nie zostało uczynione. W złożonej od tego postanowienia skardze A. S. wniósł o jego uchylenie, podnosząc te same argumenty co we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako "ppsa" sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oraz stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia albo stwierdzenia nieważności. Podstawę prawną rozstrzygnięcia WWINB stanowią przepisy art. 58, 59 i 134 kpa., jakkolwiek na postanowienie WWINB z dnia [...] grudnia 2013r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie została wywiedziona skarga do sądu. Z uwagi na kierunek rozważań sądu znaczenie ma głównie art. 58 kpa. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższego przepisu wynikają aż cztery przesłanki przywrócenia terminu, a organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, tylko wtedy, gdy zostaną one spełnione łącznie to jest, gdy: 1) wniesiony zostanie przez zainteresowanego wniosek (prośba) o przywrócenie terminu, 2) dochowany zostanie 7 - dniowy termin (nieprzywracalny) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 3) uprawdopodobniony zostanie przez osobę zainteresowaną brak jej winy, 4) dopełniona zostanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu ta czynność, dla której był ustanowiony termin. Nie spełnienie choć jednej z tych przesłanek uniemożliwia organowi przywrócenie terminu. W sprawie niniejszej, co niewadliwie zdaniem sądu ustalił organ administracji, nie została spełniona trzecia z powyżej wymienionych przesłanek, a mianowicie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jejo winy. Rozważając kwestię zaistnienia tej przesłanki warto wskazać, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji, o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz należytej staranności (tak m.in. B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.B. Beck Warszawa 2008, art. 58 Nb 4, wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu trudno uznać za brak winy skarżącego uiszczenie opłaty za przesyłkę w znaczkach pocztowych w kwocie niższej od wymaganej, w związku z czym list został zwrócony. Ponownie należy bowiem podkreślić, iż brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą powódź, pożar. Inne okoliczności, nawet takie jak zwolnienie lekarskie od pracy czy wyjazd z miejsca zamieszkania nie uprawdopodabniają przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Okoliczności te nie wykluczają bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez inną osobę (vide: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, dostępny na str. nsa.gov.pl; B. Adamiak, jw., s. 283). O braku winy można więc mówić tyko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty. Żadna z tych sytuacji nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że choroba może uzasadniać przywrócenie terminu, ale tylko w sytuacji gdy jest nagła bądź uniemożliwia stronie dokonanie czynności nawet przy pomocy innych osób. Nawet przewlekła choroba nie stanowi nagłej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie (tak np. wyrok z 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30784; wyrok z 29 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 101/96, LEX nr 30857; wyrok z 7 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 66/06, wyrok z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 277/13, dostępne na str. nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, że z akt sprawy nie wynika jakoby skarżący napotkał w dochowaniu terminu przeszkody nie dającej się usunąć nawet przy użyciu największego w tych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu wskazał jedynie na uiszczenie opłaty za przesyłkę w niższej kwocie od wymaganej, jednakże to do adresata przesyłki należy konieczność zaopatrzenia przesyłki znaczkiem pocztowym o odpowiedniej wartości. Niezależnie od powyższego nawet gdyby przyjąć, iż skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do złożenia zażalenia, to i tak uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Wniosek taki bowiem wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu siedmiodniowego jest dzień, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Postanowienie o uchybieniu terminu z [...] grudnia 2013r., skarżący otrzymał dnia 23 grudnia 2013r., zatem siedmiodniowy termin upływał 30 grudnia 2013r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył w dniu 14 stycznia 2014r. (data stempla pocztowego), zatem po upływie siedmiodniowego terminu. Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów w sposób skutkujący jego uchyleniem ani stwierdzeniem nieważności, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa o oddaleniu skargi.