IV SA/Po 344/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego L.S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr. [...] Starosta [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 12 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2016 r. poz. 627; zwanej dalej "u.k.p.") odmówił wydania L. S. prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. orzekł w stosunku do skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat z wyłączeniem kategorii B. Starosta stwierdził, że na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, 2, 3 w związki z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy kategorii B nie może zostać wydane skarżącemu. Wprawdzie orzeczony przez Sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmuje kategorie A, C, BE, CE, T jednak zaistniała przesłanka odmowy wydania prawa jazdy wskazana w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 1, 2, 3 u.k.p. Odwołanie od decyzji starosty złożył L. S.. Zarzucił organowi nieprawidłową wykładnię przepisów i wskazał, że organ nie miał kompetencji do wydania decyzji o odmowie zwrotu prawa jazdy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania. Kolegium wyjaśniło również, że zgodnie z art. 12 ust.. 1 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie: 1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; 2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu; 3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji; 4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym; 5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia; 6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2; 7) która rozpoczęła w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, procedurę wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedurę wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Kolegium wskazał również, że zgodnie z art. 12 ust. 2 u.k.p. przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Zdaniem Kolegium art. 12 ust. 1 u.k.p. ustanawia zakaz wydawania prawa jazdy co do kategorii objętej zakazem sądowym, natomiast art. 12 ust. 2 i 3 rozszerza ten zakaz na inne kategorie. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wydania skarżącemu wnioskowanego prawa jazdy, kierując się przepisem art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.k.p. Kolegium wyjaśniło, że w wyroku z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. II Wydział Karny w punkcie drugim orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat z wyłączeniem pojazdów mechanicznych kat. B. Wyrok jest prawomocny. Tym samym, w związku z treścią przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wyraźnie zakazującego organom wydawania oraz zwracania zatrzymanego prawa jazdy kat. B osobom w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. "AM, Al, A2 lub A" - brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Zdaniem Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego. Kolegium nie dopatrzyło się również naruszenia przepisów postępowania. Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenia zawierającej zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydawać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. S. stwierdził, że wskazane przez Kolegium przepisy nie znajdowały zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazał, że odmowa wydania prawa jazdy jest ponowną karą za ten sam czyn. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 2 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. stanowi podstawę do wykonania przez starostę środka karnego orzeczonego przez sąd powszechny w stosunku do osób, co do których sąd ten orzekł o zakazie kierowania pojazdami mechanicznymi określonej kategorii. Decyzja starosty jest więc wykonaniem na gruncie przepisów prawa administracyjnego prawomocnego orzeczenia sądu karnego w zakresie wymierzonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zauważyć trzeba, że czyn obywatela wypełniający znamiona odpowiedniego przestępstwa lub wykroczenia podlega każdorazowo ocenie sądu powszechnego zarówno pod kątem tego czy zachodzą przesłanki obligatoryjnego bądź fakultatywnego orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, ale przede wszystkim zakresu tego zakazu. Zarówno w art. 42 Kodeksu karnego, jak i w art. 29 Kodeksu wykroczeń prawodawca pozostawił sądowi rozstrzygnięcie czy wobec sprawcy, w konkretnym stanie faktycznym należy orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, czy też z uwagi na ważkie - stwierdzone w konkretnej sprawie - okoliczności ograniczyć zakres tego zakazu. Zatem w sprawie karnej sąd powszechny dokonuje oceny w jakim wymiarze należy orzec wobec sprawcy czynu zabronionego obligatoryjny względnie fakultatywny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i miarkuje zakres zastosowanego zakazu. Ukształtowana w ten sposób w wyroku sądu karnego kara (w tym orzeczone środki karne) uwzględnia obowiązek tego sądu do takiego jej skonstruowania by zapewniała w maksymalny możliwy sposób bezpieczeństwo ruchu drogowego. W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. w pkt 2 na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat w wyłączeniem kategorii B. W wyroku tym Sąd w sposób jednoznaczny wskazał, że orzeczony środek karny nie dotyczy uprawnień kategorii B. Tak wyraźnie wyłączenie kategorii B z orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ocenie Sądu nie dawało organom administracji orzekającym w niniejszej sprawie podstawy do wydania decyzji rozszerzającej środek karny orzeczony przez sąd powszechny. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że organy będące związane prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w sposób nieprawidłowy uznały, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2017 r. nr. [...] Zalecenie do ponownego prowadzenia postępowania wynikając wprost z niniejszego uzasadnienia. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu od skargi.