IV SA/Po 364/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-07-18
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że przedsięwzięcie nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności w kontekście interpretacji pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności'?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji przedwcześnie umorzyły postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kluczowe było błędne ustalenie, że planowana inwestycja nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko, co wynikało z nieprawidłowej interpretacji pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności' oraz pominięcia potencjalnej przyszłej zabudowy na sąsiednich nieruchomościach, a także naruszenia przepisów dotyczących uzyskania opinii RDOŚ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące braku potrzeby oceny oddziaływania na środowisko, wskazując na potencjalne negatywne skutki promieniowania dla jego nieruchomości i naruszenie jego prawa własności. Organy uznały, że przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do oceny oddziaływania, gdyż pola elektromagnetyczne nie przekroczą dopuszczalnych norm w miejscach dostępnych dla ludności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i zwrócił nadpłacony wpis.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania, 3. zwraca T. W. nadpłacony wpis w kwocie [...]zł ([...] złotych)
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2017r., poz. 1257 – dalej k.p.a.) oraz art. 59 ust. 1 i ust. 2 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1405 – dalej u.i.o.ś.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "budowie stacji bazowej T. - M. P. S.A. nr [...] Ś. na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] w miejscowości Ś., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.
W treści uzasadnienia decyzji stwierdzono, że z załączonych do wniosku opracowań i zawartych w nich wyliczeń i analizy graficznej rozkładu pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2, wynika, że po wybudowaniu stacji bazowej T.-M. P. S.A. Ś. [...], pola elektromagnetyczne o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 wystąpią wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności, zgodnie z zapisami art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U z 2017r. poz. 519 ze zm. – dalej P.o.ś.) Inwestor wykazał, iż planowana stacja bazowa uwzględniająca konfigurację pracy anten sektorowych T.-M. P. S.A. [...] Ś. nie zalicza się ani do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a więc sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie jest wymagane.
Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. Wójt Gminy Ś. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dale RDOŚ) i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., który przekazał sprawę wg właściwości do W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej WPWIS) o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko oraz ewentualnego zakresu raportu oddziaływania na środowisko. Wniosek o wydanie opinii WPWIS został wycofany przez Wójta.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wydał w dniu [...] listopada 2016 r. opinię, którą odmówił zajęcia stanowiska w sprawie wydania opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Wójt Gminy Ś. w dniu [...] lutego 2017 r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "budowie stacji bazowej telefonii komórkowej T.-M. P. S.A. nr [...] na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości Ś.". Jako podstawę materialno-prawną podano przepis art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś.
W wyniku odwołania wniesionego przez T. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2017r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędne interpretowanie pojęcia "miejsca dostępne dla ludności" i brak prawidłowego ustalenia tych miejsc w przedmiotowej sprawie. Kolegium wskazało, iż oceniając miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 P.o.ś. trzeba mieć na uwadze nie tylko legalną zabudowę istniejącą w chwili obecnej, ale również zabudowę mogącą powstać w przyszłości zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Wskazało, iż należy ocenić, czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego (stacji bazowej telefonii komórkowej) nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym przypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi. W tym zaś celu niezbędne jest odniesienie się do możliwej zabudowy na terenach sąsiednich, w tym zabudowy planowanej tj. przewidzianej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego danego terenu.
Wójt Gminy Ś. przeprowadził ponownie postępowanie, w ramach którego zwrócił się do WPWIS i RDOŚ o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ewentualnego zakresu raportu oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem uwag zawartych w decyzji z dnia 9 maja 2017r. w odniesieniu do "miejsc dostępnych dla ludzi".
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wydał w dniu [...] lipca 2017 r. Nr [...] opinię, którą ponownie odmówił zajęcia stanowiska w sprawie wydania opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu dla planowanego przedsięwzięcia ze względu na to, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 71 – dalej rozporządzenie), a co za tym idzie przed jego realizacją nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Inwestor złożył również uaktualnioną kwalifikację środowiskową przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z załącznikami graficznymi oraz analizę środowiskową z załącznikami graficznymi i obliczeniami, odnoszące się do dopuszczalnej - określonej w m.p.z.p. wysokości zabudowy w m. Ś. w miejscach występowania głównych wiązek promieniowania anten sektorowych. Operator wskazał, iż ze względu na zapisy w m.p.z.p. dotyczące możliwości powstania zabudowy o wysokości do 12 m dla anteny 80010310V01 - S2 A1 azymut 140 stopni zredukował pochylenie osi promieniowania anteny do 6 stopni. Zmiana kąta nachylenia anteny S2A1 z 8 stopni na 6 stopni spowodowało, że dolny kraniec tiltu osiągnął parametr 14,7 m n.p.t. przy maksymalnej wysokości dopuszczalnej zabudowy określony w planie wynoszącej 12 m.
W dniu 25 sierpnia 2017r. opinię sanitarną w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji przedłożył W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdzając, iż dla planowanej inwestycji nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Na tej podstawie Wójt Gminy Ś. decyzją z dnia [...] listopada 2017r. Nr [...] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej T.-M. P. S.A. nr [...] Ś. na działce o nr ewid. [...] w m. Ś. .
Odwołanie od tejże decyzji wniósł T. W. stwierdzając, że jest ona błędna i godzi w jego podstawowe interesy jako właściciela nieruchomości położonej w Ś. nr ewid. gruntu [...] a nadto godzi w interes publiczny mieszkańców gminy. Ponieważ inwestycja będzie realizowana w bezpośredniej bliskości granicy z działką będącą jego własnością nie wyraża na to zgody. Skarżący zakwestionował fakt, że Inwestor zmienił kąt nachylenia anteny na kierunku 140 stopni z 8 stopni do 6 stopni, czyli na terenach gdzie zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być wybudowane budynki do wysokości 12 m a więc mogą przebywać ludzie czego nie uczynił w odniesieniu do dwóch pozostałych anten, których główne wiązki promieniowania przebiegają na azymucie 30 stopni i 230 stopni. Na tych kierunkach nie obowiązuje m.p.z.p., stąd nie dotyczy ich prawo zabudowy budynków do wysokości 12 m. Odwołujący wskazał, iż póki co na tych dwóch pozostałych kierunkach położone są tereny wykorzystywane rolniczo oraz usługowo jako baza transportowa a zatem tereny przewidziane na niestały pobyt ludzi. W konsekwencji Odwołujący wskazał, że wybudowanie inwestycji spowoduje, że na nieruchomościach, nad którymi przechodzą wiązki dwóch pozostałych anten (na azymutach 30 stopni i 230 stopni ) nie będzie można ze względów bezpieczeństwa ludzi wybudować budynków o wysokości do 12 m tak jak jest to możliwe na azymucie 140 stopni. Gdyby więc w przyszłości Skarżący otrzymał od gminy decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania swojej działki, nad którą przechodzi wiązka promieniowania z anteny na azymucie 230 stopni, to ze względu na powstałą stację nie wybuduje budynku o wysokości takiej samej jaką umożliwia obowiązujący m.p.z.p. dla nieruchomości położonych na azymucie 140 stopni. Jest to zdaniem skarżącego sytuacja nieuzasadniona i naruszająca konstytucyjnie chronione prawo własności.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 59 ust. 1 i art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. Dalej wskazano, że wyposażenie stacji stanowić będzie system antenowy zainstalowany na wieży kratowej o wysokości 36 m oraz urządzeń zasilająco- sterujących umieszczonych w kontenerze technicznym. Planuje się instalację trzech anten skierowanych na azymuty 30 stopni, 140 stopni i 230 stopni. Anteny pracować będą w pasmach 900 i 800 MHz, a jak wynika z przedstawionych badań równoważna moc promieniowana izotropowo dla pojedynczych wynosi: 6369 W.
Uwzględniając azymuty promieniowania (30 stopni, 140 stopni i 230 stopni ), wysokość zawieszenia anten 35 m n.p.t, maksymalne pochylenie wiązki tilt 8 stopni w odniesieniu do anten skierowanych na azymut 30 stopni i 230 stopni i maksymalne pochylenie wiązki tilt 6 stopni w odniesieniu do anteny skierowanej na azymut 140 stopni organy przeanalizowały możliwość występowania miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania emitowanej od pojedynczej anteny. Uwzględniając treść art. 124 ust. 2 P.o.ś. wskazano, iż za miejsca dostępne dla ludzi rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Przy czym są to zarówno miejsca dostępne dla ludzi w dacie składania wniosku przez inwestora a więc należy mieć na uwadze legalną zabudowę istniejącą, jak również miejsca dostępne dla ludzi w przyszłości lecz wyłącznie te, które wynikają z obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - jak również istniejących w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy i decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku terenów dla których brak m.p.z.p., a więc należy mieć na uwadze również zabudowę mogącą powstać na danym terenie w przyszłości zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Uwzględniając takie rozumienie pojęcia "miejsca dostępne dla ludności" a więc uwzględniając ustalenia obowiązującego m.p.z.p., który obowiązuje dla terenu położonego na azymucie 140 stopni, i z którego wynika możliwość zabudowy do 12 m n.p.t. , Kolegium stwierdziło, iż na azymucie 30 stopni, 140 stopni i 230 stopni w odległości do 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązek promieniowania anten nie istnieją miejsca dostępne dla ludności. Wskazano, iż w odległości 200 m oś głównej wiązki promieniowania przy maksymalnym pochyleniu wiązki tilt 8 stopni - co ma miejsce wobec anten sektorowych S3 i S1 skierowanych na azymut 30 stopni i 230 stopni, znajduje się na wysokości 7,2 m n.p.t. Na tych azymutach położone są odpowiednio tereny wykorzystywane rolniczo na azymucie 30 stopni oraz rolniczo i usługowo - baza transportowa na azymucie 230 stopni. Natomiast w odległości 200 m od środka elektrycznego, oś głównej wiązki promieniowania przy maksymalnym pochyleniu wiązki tilt 6 stopni - co ma miejsce wobec anteny sektorowej S2 - skierowanej na azymut 140 stopni, przebiega na minimalnej wysokości wynoszącej 14,7 m n.p.t. Oznacza to, iż antena sektorowa S2 skierowana na azymut 140 stopni nie będzie negatywnie oddziaływać na teren obecnie niezabudowany, lecz objęty ustaleniami m.p.z.p., który dopuszcza maksymalną wysokość zabudowy w jednostce 3 MN/U do 12 m n.p.t.
Analiza zagospodarowania terenu wokół planowanej stacji bazowej T.-M. P. S.A., wskazuje zatem, iż w odległości do 200 m wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten nie ma miejsc dostępnych dla ludności. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji po ustaleniu, że planowane przedsięwzięcie nie należy do żadnej z kategorii przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu, działając w oparciu o art. 105 k.p.a. zasadnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium w oparciu o przeprowadzone postępowanie stwierdziło, iż są one nieuzasadnione. Nie można bowiem czynić zarzutu z faktu zmiany przez Inwestora kąta maksymalnego nachylenia anteny sektorowej S2 A1 z 8 stopni na 6 stopni co w efekcie zwiększyło minimalną wysokość osi głównej wiązki promieniowania nad poziomem terenu na odległości 200m od środka elektrycznego anteny, do 14,7 m n.p.t. co miało miejsce na azymucie 140 stopni. Nie jest też zdaniem Kolegium uzasadniony zarzut odwołania dotyczący braku takiej zmiany maksymalnego kąta nachylenia anten sektorowych na kierunku 30 stopni i 230 stopni (kierunek gdzie położona jest działka Skarżącego). W tym miejscu Kolegium wskazało, że zarzut dotyczy w zasadzie braku zmiany w odniesieniu do tych dwóch anten kąta pochylenia anten tilt z 6 stopni do 8 stopni, gdy taki właśnie maksymalny kąt pochylenia tilt 8 stopni został dla nich przewidziany. Brak jest też, zdaniem Kolegium możliwości uwzględnienia na etapie rozstrzygania przedmiotowej sprawy przyszłych i niepewnych okoliczności, które podnosi Skarżący a dotyczących hipotetycznego zamiaru wzniesienia na swojej działce zabudowy o wysokości do 12 m n.p.t.
T. W. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący decyzji organu II instancji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 2 P.o.ś. w zw. z załącznikami nr [...] do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez:
1) błędną wykładnię wyrażenia "miejsce dostępne dla ludności", skutkującą przyjęciem, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie - nieprzeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
2) błędnie ustalenie, że nieruchomość gruntowa skarżącego znajduje się poza granicami obszaru obejmującego miejsca dostępne dla ludności,
3) brak inicjatywy dowodowej niezbędnej do rzetelnej weryfikacji twierdzeń inwestora,
4) błędne ustalenie, że pola elektromagnetyczne anten sektorowych nakierowane na azymut 30 stopni i 230 stopni nie przekraczają dopuszczalnego poziomu gęstości PEM określonego dla miejsc dostępnych dla ludności,
5) niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne wydatnie utrudniające kontrolę legalności decyzji.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy Ś..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "budowie stacji bazowej T. - M. P. S.A. nr [...] Ś. na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] w miejscowości Ś.. Podstawą umorzenia było ustalenie, że planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco lub też zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 u.i.o.ś.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż art. 59 ust. 1 u.i.o.ś. stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1. planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2. planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie pozostaje więc, czy odnośnie planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej prawidłowo organy administracji uznały o zbędności prowadzenia postępowania dotyczącego oceny jego oddziaływania na środowisko, czy też inwestycja wymaga jednak uprzedniego przeprowadzenia takiej oceny i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co w myśl art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, dla ich kwalifikacji jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7) lub przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8) istotne są parametry wielkości równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) wyznaczonej dla pojedynczej anteny, powiązane z odległością miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Jak wynika z akt sprawy inwestor planuje budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci T. - M. nr [...] Ś. na działce o nr ewid. gruntu [...] w miejscowości Ś.. Wyposażenie stacji stanowić będzie system antenowy zainstalowany na wieży kratowej o wysokości 36 m oraz urządzeń zasilająco- sterujących umieszczonych w kontenerze technicznym. Planuje się instalację trzech anten skierowanych na azymuty 30 stopni, 140 stopni i 230 stopni. Anteny pracować będą w pasmach 900 i 800 MHz, a jak wynika z przedstawionych badań równoważna moc promieniowana izotropowo dla pojedynczych wynosi: 6369 W. Powyższe wskazuje, że w sprawie mógłby znaleźć zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej, jak w przedmiotowym przypadku, niż 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego , w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Istotne dla sprawy pojęcie miejsca dostępnego dla ludności uregulowane jest w art. 124 ust. 2 P.o.ś., zgodnie z którym przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. W orzecznictwie wielokrotnie odnoszono się do tego pojęcia w kontekście realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej stwierdzać, że przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2017r. sygn. akt II OSK 2883/15 http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć miejsca, gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie z obowiązującymi przepisami (zob. np. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2017. sygn. akt II OSK 804/17 i z dnia 19 października 2017r. sygn. akt II OSK 289/16 – CBOSA).
Dokonując takiej wykładni odwołano się do przepisów k.c. Zgodnie z art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (art. 143 zd. 1 k.c.). Dla ustalenia miary przestrzennego zasięgu własności gruntu - we wnętrzu ziemi i w przestrzeni powietrznej, tj. pionowego zasięgu własności nieruchomości gruntowej - zastosowano funkcjonalne kryterium społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu. O przestrzennych granicach konkretnego gruntu przesądzają uzasadnione potrzeby jej właściciela, zależne od rodzaju i przeznaczenia jego nieruchomości. Uznano, że społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 2005 r., III CK 129/04, Prokuratura i Prawo 2005, nr 7-8, s. 52). Oznacza to, iż decydujące dla sprawy nie może być obecne rolnicze przeznaczenie należącej do skarżącego działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością Inwestora i znajdującej się na azymucie 230 stopni.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej spawy w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznać należy ustalenia organu administracyjnego skutkujące umorzeniem postępowania za przedwczesne. O ile zgodzić się można, iż zmiana kąta nachylenia anteny sektorowej S2A1 na kierunku 140 stopni z 80 na 60 zwiększy minimalną wysokość osi głównej wiązki promieniowania nad poziomem terenu dla obszaru objętego obowiązującą uchwałą Rady Gminy Ś. z dnia [...] października 2015r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania dla terenu położonego w gminie Ś. do 14,7 m n.p.t. (plan przewiduje zabudowę do 12 m), to jednak należy stwierdzić, że organy pominęły kwestię do jakiej wysokości na terenie będącym w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej mogą sięgać ewentualnie budynki na należącej do skarżącego nieruchomości nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestora.
Co prawda jak wynika z akt sprawy obecnie nieruchomość skarżącego wykorzystywana jest rolniczo (okoliczność nie kwestionowana przez skarżącego), lecz skarżący nie wyklucza wykorzystania jej w przyszłości do celów mieszkaniowych. W takim przypadku organy winny ustalić potencjalną wysokość zabudowy jaką skarżący może uzyskać w ramach przyszłej inwestycji budowlanej. Nieruchomość skarżącego nie jest bowiem położona na terenie o wykorzystaniu wyłącznie rolniczym. Z działką skarżącego sąsiaduje działka nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym, który może być ewentualnym punktem odniesienia dla ustalenia tego parametru zaś teren dla którego przyjęto m.p.z.p. jest po drugiej stronie ul. [...]. Dane te mogą być wykorzystane dla ustania potencjalnej zabudowy dla nieruchomości skarżącego.
Nie można pominąć również faktu, iż organ wskazał na położoną w pobliżu bazę transportową. Z akt nie wynika jednak, na której nieruchomości znajduje się ta baza. Z akt nie wynika również, czy na terenie bazy znajdują się jakieś budynki, czy ta baza stanowi wyłącznie plac manewrowy bez realizacji obiektów budowlanych, w tym obiektów dostępnych dla ludności. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji o "czasowym wykorzystaniu z bazy przez ludzi" wskazać należy przepis art. 124 ust. 2 P.o.ś. brzmi "Przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego". Z przepisu nie wynika zatem aby z zakresu tego pojęcia wyłączony był dostęp czasowy – niestały.
Końcowo wskazać należy na okoliczność, iż organ I instancji po uzyskaniu od inwestora uaktualnionej kwalifikacji środowiskowej przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z załącznikami graficznymi oraz analizą środowiskową z załącznikami graficznymi i obliczeniami, odnoszącymi się do dopuszczalnej - określonej w m.p.z.p. wysokości zabudowy w m. Ś. w miejscach występowania głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, nie wystąpił do RDOŚ w trybie art. 64 ust. 1 pkt 1 ust. 3 u.i.o.ś. o wydanie stosowanej opinii. Tylko opinia WPWIS uwzględnia uzupełniającą dokumentację złożoną przez inwestora w dniu 27 lipca 2017r. Opinia RDOŚ wydana została bowiem w dniu 18 lipca 2017r. a więc przed złożeniem dokumentacji uzupełniającej. Powyższe stanowi naruszenie przez organ I instancji art. 64 ust. 1 pkt 1i ust. 3 u.i.o.ś.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organy administracji I i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż nie ustaliły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Dotyczy to w szczególności braku wyczerpujących ustaleń w zakresie zweryfikowania twierdzeń inwestora o braku ponadnormatywnego promieniowania emitowanego przez poszczególne anteny projektowanej stacji na miejsca dostępne dla ludności. Uniemożliwia to uznanie za udowodnioną okoliczność, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia postępowania środowiskowego i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiąc tym samym o naruszeniu art. 80 k.p.a. Przekłada się to również na uchybienie art. 107 § 3 k.p.a.
Powyższe stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na obecnym etapie postępowania nie można bowiem uznać prawidłowości zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia na jego podstawie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Skutkuje to koniecznością uwzględnienia skargi i uchylenia wydanych w sprawie decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organy zobowiązane będą do jednoznacznego ustalenia w kontekście § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, czy planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie uwzględniać będzie wykładnię przepisu art. 124 ust. 2 P.o.ś. w uzasadnieniu niniejszego wyroku w zakresie pojęcia "miejsca dostępnego dla ludności". Rozstrzygnięcie w sprawie winno być również wydane po wystąpieniu do RDOŚ o wydanie opinii uwzględniającej uaktualnioną kwalifikacji środowiskowej przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z załącznikami graficznymi oraz analizą środowiskową z załącznikami graficznymi i obliczeniami, odnoszącymi się do dopuszczalnej - określonej w m.p.z.p. wysokości zabudowy w m. Ś. w miejscach występowania głównych wiązek promieniowania anten sektorowych.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło